Ona tili 8-sinf: 20 ta test savollari javoblari bilan

Ona tili 8-sinf testi javoblari bilan mustaqil mashq qilish uchun tuzilgan bo’lib, unda 20 ta savol bor. Savollar so’z turkumlaridan boshlanib, so’z birikmasi va gap tuzilishiga o’tadi. Har bir savolda bitta variantni tanlang, javoblaringizni yozib boring va oxiridagi jadval orqali tekshiring.

8-sinf ona tili bo’yicha test savollari

Har bir to’g’ri javob uchun bir ball belgilang. Shoshilmang: ayrim topshiriqlarda so’zning nimani anglatishiga emas, gapda qanday vazifa bajarayotganiga e’tibor berish kerak.

№	Savol va javob variantlari
1	Qaysi so’z ot turkumiga kiradi? A) Kitob B) O’qimoq C) Chiroyli D) Tez
2	Sifat qatnashgan qatorni toping. A) Daraxt B) Keng C) Yozdi D) Beshta
3	Harakatni bildirgan fe’lni belgilang. A) Daftar B) Yashil C) Yozdi D) Oltita
4	Qaysi so’z ravish turkumiga mansub? A) O’quvchi B) Oq C) Uchta D) Sekin
5	“Malika gullarni sug’ordi” gapining egasini aniqlang. A) Gullarni B) Malika C) Sug’ordi D) Gullarni sug’ordi
6	“O’quvchilar sayohatdan qaytdi” gapida kesim qaysi so’z bilan ifodalangan? A) Qaytdi B) O’quvchilar C) Sayohatdan D) O’quvchilar sayohatdan
7	“Aziz xatni yozdi” gapidagi to’ldiruvchini toping. A) Aziz B) Yozdi C) Aziz yozdi D) Xatni
8	“Yashil barglar tovlandi” gapida aniqlovchi vazifasini qaysi so’z bajargan? A) Barglar B) Tovlandi C) Yashil D) Barglar tovlandi
9	“Bolalar hovlida o’ynadi” gapidagi o’rin holini belgilang. A) Hovlida B) Bolalar C) O’ynadi D) Bolalar o’ynadi
10	“Biz ertaga kutubxonaga boramiz” gapida ega qaysi so’z turkumi bilan ifodalangan? A) Ot B) Sifat C) Olmosh D) Ravish
11	Qaysi qatorda so’z birikmasi berilgan? A) Kitob va daftar B) Qiziqarli kitob C) Bahor keldi. D) Ey do’stim!
12	Bitishuv yo’li bilan bog’langan so’z birikmasini toping. A) Kitobning muqovasi B) Maktabga bormoq C) Xatni o’qimoq D) Tez yurmoq
13	Qaysi birikmada tobe so’z hokim so’zga boshqaruv yo’li bilan bog’langan? A) Baland bino B) Maktabning bog’i C) Xatni o’qimoq D) Sekin gapirmoq
14	Moslashuv yo’li bilan bog’langan birikmani belgilang. A) Yaxshi o’qimoq B) Kitobni olmoq C) Keng ko’cha D) Maktabning bog’i
15	“Bog’da olma, o’rik va shaftoli pishdi” gapining uyushiq bo’laklarini toping. A) Olma, o’rik, shaftoli B) Bog’da C) Pishdi D) Bog’da pishdi
16	“Bolalar, kitoblarni o’qing” gapidagi undalmani aniqlang. A) Kitoblarni B) Bolalar C) O’qing D) Kitoblarni o’qing
17	Kirish so’z qatnashgan gapni belgilang. A) Bugun havo iliq. B) Aziz maktabga bordi. C) Siz kitobni o’qidingizmi? D) Menimcha, bu yechim qulay.
18	Faqat bosh bo’laklardan tuzilgan sodda yig’iq gapni toping. A) Qushlar bog’da sayraydi. B) Qushlar sayraydi. C) Quyosh chiqdi va qushlar sayradi. D) Kichik qushlar sayraydi.
19	Qaysi gap qo’shma gap? A) Yomg’ir sekin yog’di. B) Bolalar kulib gaplashdi. C) Yomg’ir tindi va quyosh chiqdi. D) Aziz va Malika maktabga bordi.
20	Uyushiq bo’laklar orasiga tinish belgilari to’g’ri qo’yilgan gapni toping. A) Sumkada kitob, daftar va qalam bor. B) Sumkada kitob, daftar va, qalam bor. C) Sumkada kitob daftar va qalam bor. D) Sumkada, kitob daftar va qalam bor.

Murakkabroq savollarni qanday tahlil qilish kerak?

Ega bilan kesimni qanday ajratasiz?

Gap tahlilini kesimdan boshlash qulay. Masalan, “Jasur masalani yechdi” gapida “yechdi” so’zi bajarilgan harakatni bildiradi va kesim bo’ladi. Endi “Kim yechdi?” deb so’rang: “Jasur” javobi egani ko’rsatadi.

Boshqa bo’laklarni ham savol yordamida tekshiring. “Nimani yechdi?” savoliga “masalani” javob bo’ladi, demak, bu so’z to’ldiruvchidir. So’zning gap boshida yoki oxirida kelishiga qarab xulosa chiqarishdan saqlaning.

So’zlarning bog’lanish usulini qanday topasiz?

Avval hokim so’zni, ya’ni birikmadagi asosiy so’zni aniqlang. “Qizil qalam” birikmasida asosiy so’z “qalam”, unga bog’langan “qizil” esa tobe so’zdir. Bu yerda so’zlar qo’shimchasiz, ma’no va tartib orqali bog’langan: bunday bog’lanish bitishuv deyiladi.

“Daftarni ochmoq” birikmasida tobe so’z tushum kelishigi qo’shimchasini olgan, shuning uchun bog’lanish boshqaruvdir. “O’quvchining daftari” misolida esa qaratqich kelishigi va egalik qo’shimchalari moslashuvni ko’rsatadi. Variantlarni tekshirayotganda qo’shimchalarni alohida ajratib ko’ring.

Undalma nega ega emas?

Undalma murojaat qilinayotgan shaxs yoki narsani bildiradi, lekin gap bo’lagi bo’lmaydi. Masalan, “Nodira, derazani yop” gapidagi “Nodira” murojaatni ifodalaydi. “Nodira derazani yopdi” gapida esa shu so’z harakatni bajaruvchini bildirib, ega vazifasida kelgan.

Vergulga qarash yordam beradi, ammo ma’noni ham tekshiring. Birinchi misolda kimdandir harakatni bajarish so’ralgan; ikkinchisida bajarilgan ish haqida xabar berilgan.

Uyushiq bo’lakli gap bilan qo’shma gapning farqi nimada?

Gapda “va” bog’lovchisi borligi uning qo’shma gap ekanini bildirmaydi. “Aziz va Jasur rasm chizdi” gapida ikkita ega bitta kesimga bog’langan. Bu uyushiq egali sodda gapdir.

“Aziz rasm chizdi va Jasur kitob o’qidi” misolida esa har bir qismning o’z egasi va kesimi bor. Qo’shma gapni aniqlashda bog’lovchining o’ziga emas, gap qismlaridagi grammatik asoslarga — ega va kesimga — qarang.

Natijangizni baholang

Quyidagi mezonlar mashq uchun tavsiya etiladi; ular maktabdagi rasmiy baholash o’rnini bosmaydi. Natijani javoblar jadvali bilan tekshirgandan keyin hisoblang.

• 0–9 ta to’g’ri javob: tayanch mavzularni mustahkamlash kerak. So’z turkumlari va gap bo’laklarini takrorlab, har biriga o’zingiz misol tuzing.
• 10–15 ta to’g’ri javob: asosiy tushunchalarni bilasiz. Xato qilgan savollaringizdagi qoida bilan tanishib, noto’g’ri variant nega mos kelmasligini tushuntirib ko’ring.
• 16–20 ta to’g’ri javob: mavzularni yaxshi ajratyapsiz. Bilimingizni tekshirish uchun gapdagi so’zlar o’rnini o’zgartiring yoki o’xshash mazmundagi yangi gapni tahlil qiling.

Ko’p beriladigan savollar

Bu test 8-sinf ona tilining barcha mavzularini qamrab oladimi?

Yo’q, savollar so’z turkumlari, so’z birikmalari va gap tuzilishiga doir tanlangan tushunchalarni tekshiradi. To’liq takrorlash uchun darsligingizdagi mavzular ro’yxati bilan solishtirib, bu yerda uchramagan bo’limlardan ham mashq bajaring.

Javoblarni ko’rmasdan ishlash nega kerak?

Shunda qaysi mavzuni mustaqil tushunganingiz aniqroq bilinadi. Avval barcha variantlarni belgilang, keyin javoblar jadvalini ochib, xatolaringiz sababini yozing.

Testni qayta ishlaganda nimaga e’tibor berish kerak?

Faqat javob harfini eslab qolishga emas, tanlovingizni tushuntirishga e’tibor bering. Har bir savolda to’g’ri variantni asoslab, qolgan variantlarning nega mos kelmasligini ayta olsangiz, qoida yodingizda yaxshiroq qoladi.

To’g’ri javoblar

Har bir javobni o’zingiz tanlagan variant bilan solishtiring. Xato topilsa, izohni o’qib, tegishli gap yoki birikmani qayta tahlil qiling.

№	Javob	Izoh
1	A) Kitob	“Kitob” narsa nomini bildirgani uchun ot turkumiga kiradi.
2	B) Keng	“Keng” belgi bildiradi va “qanday?” so’rog’iga javob bo’ladi.
3	C) Yozdi	“Yozdi” bajarilgan harakatni bildirgan fe’ldir.
4	D) Sekin	“Sekin” harakatning qay tarzda bajarilishini bildiradigan ravishdir.
5	B) Malika	“Malika” harakatni bajaruvchini bildiradi va “kim sug’ordi?” so’rog’iga javob beradi.
6	A) Qaytdi	“Qaytdi” ega haqida xabar bildirib, gapning kesimi vazifasida kelgan.
7	D) Xatni	“Xatni” so’zi “nimani yozdi?” so’rog’iga javob bo’lib, to’ldiruvchi vazifasini bajargan.
8	C) Yashil	“Yashil” barglarning belgisini bildirib, aniqlovchi bo’lib kelgan.
9	A) Hovlida	“Hovlida” harakatning o’rnini bildiradi va “qayerda?” so’rog’iga javob beradi.
10	C) Olmosh	Gapning egasi bo’lgan “biz” kishilik olmoshidir.
11	B) Qiziqarli kitob	Bu birikmada “qiziqarli” tobe so’zi “kitob” hokim so’ziga bog’langan.
12	D) Tez yurmoq	“Tez” so’zi “yurmoq” so’ziga qo’shimchasiz, ma’no va tartib orqali bog’langan.
13	C) Xatni o’qimoq	Tobe so’z hokim so’zga tushum kelishigi qo’shimchasi yordamida bog’langani uchun bu boshqaruvdir.
14	D) Maktabning bog’i	Qaratqich kelishigidagi “maktabning” va egalik qo’shimchali “bog’i” moslashuv orqali bog’langan.
15	A) Olma, o’rik, shaftoli	Bu so’zlar bir xil so’roqqa javob bo’lib, bitta kesimga bog’langan uyushiq egalardir.
16	B) Bolalar	“Bolalar” murojaat qilinayotgan shaxslarni bildirgani uchun undalmadir.
17	D) Menimcha, bu yechim qulay.	“Menimcha” so’zlovchining fikrga munosabatini bildirgan kirish so’zdir.
18	B) Qushlar sayraydi.	Gap faqat ega va kesimdan tuzilgan, unda ikkinchi darajali bo’lak yo’q.
19	C) Yomg’ir tindi va quyosh chiqdi.	Gap “yomg’ir tindi” va “quyosh chiqdi” grammatik asoslariga ega ikki qismdan tuzilgan.
20	A) Sumkada kitob, daftar va qalam bor.	Bog’lovchisiz sanalgan uyushiq bo’laklar orasiga vergul qo’yilgan, yakka “va” bog’lovchisidan oldin esa vergul kerak emas.