Ona tili 9-sinf test savollari to’plami so’z turkumlari, gap bo’laklari va qo’shma gaplar bo’yicha bilimingizni tekshiradigan 20 ta savoldan iborat. Har bir savolda bitta to’g’ri javobni tanlang va belgilagan harfingizni daftarga yozing. Ishni tugatgach, javoblaringizni oxiridagi izohlar bilan solishtiring.
Ona tili 9-sinf test savollari
- Berilgan so’zlardan qaysi biri ot turkumiga kiradi?
A) Kitob
B) Chiroyli
C) Tez
D) Yozmoq - Qaysi qatorda sifat berilgan?
A) O’qidi
B) Bog’
C) Shirin
D) Biz - Kishilik olmoshini toping.
A) Maktab
B) Ular
C) Beshinchi
D) Ishlamoq - Fe’lning o’tgan zamon shakli qatnashgan qatorni belgilang.
A) Yozmoqda
B) Yozadi
C) Yozmoq
D) Yozdi - “Malika hovlida gullarni sug’ordi” gapining egasi qaysi so’z?
A) Hovlida
B) Malika
C) Gullarni
D) Sug’ordi - “Bolalar kutubxonada kitob o’qidilar” gapida kesimni toping.
A) O’qidilar
B) Bolalar
C) Kutubxonada
D) Kitob - “Yashil barglar shamolda tebrandi” gapidagi qaysi so’z aniqlovchi vazifasida kelgan?
A) Barglar
B) Shamolda
C) Tebrandi
D) Yashil - “Aziz kecha kutubxonaga bordi” gapida payt holi qaysi so’z bilan ifodalangan?
A) Aziz
B) Kutubxonaga
C) Kecha
D) Bordi - “Nodira kitobni o’qidi” gapidagi to’ldiruvchini aniqlang.
A) Kitobni
B) Nodira
C) O’qidi
D) Nodira kitobni - “Bog’da olma, o’rik va shaftoli pishdi” gapida qaysi bo’laklar uyushib kelgan?
A) Kesimlar
B) Hollar
C) To’ldiruvchilar
D) Egalar - Quyidagi gaplardan qaysi biri sodda gap?
A) Yomg’ir yog’di va ko’chalar ho’l bo’ldi.
B) Quyosh chiqdi, havo isidi.
C) O’quvchilar maktab hovlisiga gullar ekdilar.
D) Men uyga qaytdim, ammo ukam kutubxonada qoldi. - “Qo’ng’iroq chalindi va dars boshlandi” qo’shma gapi nechta sodda gapdan tuzilgan?
A) Bitta
B) Ikkita
C) Uchta
D) To’rtta - Bog’langan qo’shma gapni belgilang.
A) Agar yomg’ir yog’sa, biz uyda qolamiz.
B) Dars tugagach, o’quvchilar hovliga chiqishdi.
C) Quyosh botdi, atrof qorong’ilashdi.
D) Shamol tindi va yomg’ir to’xtadi. - “Men uni kutdim, ammo u kelmadi” gapidagi bog’lovchi qanday ma’no bildiradi?
A) Sabab
B) Zidlash
C) Shart
D) Maqsad - Ergashgan qo’shma gap berilgan qatorni toping.
A) Agar vaqtim bo’lsa, sizga yordam beraman.
B) Bahor keldi va daraxtlar gulladi.
C) Men kitob o’qidim, ukam esa rasm chizdi.
D) Shamol kuchaydi, ammo yomg’ir yog’madi. - “Siz kelsangiz, suhbatni boshlaymiz” gapining birinchi qismi qanday ma’no bildiradi?
A) Suhbatning maqsadini
B) Suhbatning natijasini
C) Suhbat boshlanishining shartini
D) Suhbat boshlanishining sababini - “Men soyaga o’tdim, chunki kun issiq edi” gapida sababni ko’rsatgan qism qaysi vosita bilan bog’langan?
A) Ammo
B) Chunki
C) Yoki
D) Va - Bog’lovchisiz qo’shma gapni aniqlang.
A) Quyosh botdi va ko’chalar qorong’ilashdi.
B) Quyosh botsa, uyga qaytamiz.
C) Quyosh botdi, ko’chalar qorong’ilashdi.
D) Quyosh botdi, lekin havo hali iliq edi. - Qaysi gapda o’zganing gapi o’zgartirilmay, ko’chirma gap shaklida berilgan?
A) Aziz ertaga kelishini aytdi.
B) Men Azizning ertaga kelishini kutdim.
C) Azizning aytishicha, u ertaga keladi.
D) “Men ertaga kelaman”, — dedi Aziz. - “Quyosh chiqdi, havo isidi va bolalar hovliga chiqishdi” gapida nechta grammatik asos bor?
A) Uchta
B) Ikkita
C) To’rtta
D) Bitta
To’g’ri javoblar
Endi belgilagan javoblaringizni tekshiring. Har bir to’g’ri javob uchun bir ball qo’ying; xato qilgan joyingizda faqat harfni emas, uning izohini ham o’qing.
- A) Kitob — ot, chunki u narsaning nomini bildiradi va “nima?” so’rog’iga javob bo’ladi.
- C) Shirin — sifat, chunki u narsaning belgisini bildiradi va “qanday?” so’rog’iga javob beradi.
- B) Ular — kishilik olmoshi, chunki u shaxslarni nomini aytmasdan ko’rsatish uchun qo’llanadi.
- D) Yozdi — o’tgan zamon shakli, chunki undagi -di qo’shimchasi harakat nutq paytidan oldin bajarilganini bildiradi.
- B) Malika — ega, chunki gapdagi sug’orish harakatini bajargan shaxsni bildiradi va “kim?” so’rog’iga javob bo’ladi.
- A) O’qidilar — kesim, chunki u bolalarning nima qilganini bildirib, gapning asosiy xabarini ifodalaydi.
- D) Yashil — aniqlovchi, chunki u barglarning belgisini bildiradi va “qanday barglar?” so’rog’iga javob beradi.
- C) Kecha — payt holi, chunki u borish harakati qachon bajarilganini ko’rsatadi.
- A) Kitobni — to’ldiruvchi, chunki u o’qish harakati qaratilgan narsani bildiradi va “nimani?” so’rog’iga javob bo’ladi.
- D) Egalar uyushgan, chunki olma, o’rik va shaftoli so’zlari bir xil so’roqqa javob bo’lib, umumiy pishdi kesimiga bog’langan.
- C) O’quvchilar maktab hovlisiga gullar ekdilar — sodda gap, chunki unda bitta grammatik asos: o’quvchilar ekdilar mavjud.
- B) Ikkita sodda gap bor, chunki qo’ng’iroq chalindi va dars boshlandi qismlarining har biri alohida grammatik asosga ega.
- D) Shamol tindi va yomg’ir to’xtadi — bog’langan qo’shma gap, chunki uning teng huquqli qismlarini va bog’lovchisi biriktirgan.
- B) Zidlash ma’nosi ifodalangan, chunki ammo bog’lovchisi kutish harakati bilan kutilgan kishining kelmaganini qarama-qarshi qo’ygan.
- A) Agar vaqtim bo’lsa, sizga yordam beraman — ergashgan qo’shma gap, chunki birinchi qism ikkinchi qismdagi harakatning shartini bildirgan.
- C) Birinchi qism suhbat boshlanishining shartini bildiradi, chunki suhbatning boshlanishi suhbatdoshning kelishiga bog’langan.
- B) Chunki — to’g’ri javob, chunki shu bog’lovchi orqali birikkan ikkinchi qism soyaga o’tish sababini tushuntirgan.
- C) Quyosh botdi, ko’chalar qorong’ilashdi — bog’lovchisiz qo’shma gap, chunki uning qismlari bog’lovchi qo’llanmasdan mazmun va ohang orqali birikkan.
- D) “Men ertaga kelaman”, — dedi Aziz gapida Azizning so’zlari o’zgartirilmay keltirilgani uchun ko’chirma gap qo’llangan.
- A) Uchta grammatik asos bor: quyosh chiqdi, havo isidi va bolalar chiqishdi birikmalarining har biri ega hamda kesimdan tuzilgan.
Natijangizni baholang
0–9 ta to’g’ri javob: tayanch bilimlarni mustahkamlash foydali bo’ladi. So’z turkumlari va gap bo’laklarining so’roqlarini takrorlang, so’ng xato javob bergan savollaringizni qayta yeching.
10–15 ta to’g’ri javob: asosiy tushunchalarni bilasiz, lekin ayrim belgilarni chalkashtirayotgan bo’lishingiz mumkin. Ayniqsa, sodda gap bilan qo’shma gapni ajratish uchun avval ega va kesimlarni topib ko’ring.
16–20 ta to’g’ri javob: mavzularni yaxshi o’zlashtirgansiz. Bilimingizni mustahkamlash uchun bog’langan, ergashgan va bog’lovchisiz qo’shma gaplarga o’zingiz bittadan misol tuzing.
Ko’p beriladigan savollar
Bu test 9-sinf ona tili darsligidagi barcha mavzularni qamrab oladimi?
Yo’q, bu to’plam barcha mavzularni qamrab olmaydi. Ona tili 9-sinf test savollarida avvalgi bilimlarni esga tushiradigan topshiriqlar ham, qo’shma gaplarni farqlashga doir savollar ham berilgan. To’liq takrorlash uchun o’z darsligingizdagi mavzular va mashqlarga ham murojaat qiling.
Qo’shma gap haqidagi savollarda xato qilmaslik uchun nimadan boshlash kerak?
Avval gapdagi grammatik asoslarni, ya’ni ega va kesimlarni topishdan boshlang. Keyin qismlarni qanday vosita bog’laganini tekshiring: bog’lovchi bormi, shart shakli qo’llanganmi yoki qismlar faqat ohang orqali birikkanmi?
Testni qayta yechishda javoblarni yodlab olmaslik uchun nima qilish kerak?
Har bir javobni belgilashdan oldin uning sababini o’z so’zlaringiz bilan tushuntiring. Masalan, to’ldiruvchini topsangiz, unga tegishli so’roqni ham ayting. Shunda javob harfini emas, grammatik belgini eslab qolasiz.