Она тили 8-синф тести жавоблари билан мустақил машқ қилиш учун тузилган бўлиб, унда 20 та савол бор. Саволлар сўз туркумларидан бошланиб, сўз бирикмаси ва гап тузилишига ўтади. Ҳар бир саволда битта вариантни танланг, жавобларингизни ёзиб боринг ва охиридаги жадвал орқали текширинг.
8-синф она тили бўйича тест саволлари
Ҳар бир тўғри жавоб учун бир балл белгиланг. Шошилманг: айрим топшириқларда сўзнинг нимани англатишига эмас, гапда қандай вазифа бажараётганига эътибор бериш керак.
| № | Савол ва жавоб вариантлари |
|---|---|
| 1 | Қайси сўз от туркумига киради? А) Китоб Б) Ўқимоқ C) Чиройли Д) Тез |
| 2 | Сифат қатнашган қаторни топинг. А) Дарахт Б) Кенг C) Ёзди Д) Бешта |
| 3 | Ҳаракатни билдирган феълни белгиланг. А) Дафтар Б) Яшил C) Ёзди Д) Олтита |
| 4 | Қайси сўз равиш туркумига мансуб? А) Ўқувчи Б) Оқ C) Учта Д) Секин |
| 5 | “Малика гулларни суғорди” гапининг эгасини аниқланг. А) Гулларни Б) Малика C) Суғорди Д) Гулларни суғорди |
| 6 | “Ўқувчилар саёҳатдан қайтди” гапида кесим қайси сўз билан ифодаланган? А) Қайтди Б) Ўқувчилар C) Саёҳатдан Д) Ўқувчилар саёҳатдан |
| 7 | “Азиз хатни ёзди” гапидаги тўлдирувчини топинг. А) Азиз Б) Ёзди C) Азиз ёзди Д) Хатни |
| 8 | “Яшил барглар товланди” гапида аниқловчи вазифасини қайси сўз бажарган? А) Барглар Б) Товланди C) Яшил Д) Барглар товланди |
| 9 | “Болалар ҳовлида ўйнади” гапидаги ўрин ҳолини белгиланг. А) Ҳовлида Б) Болалар C) Ўйнади Д) Болалар ўйнади |
| 10 | “Биз эртага кутубхонага борамиз” гапида эга қайси сўз туркуми билан ифодаланган? А) От Б) Сифат C) Олмош Д) Равиш |
| 11 | Қайси қаторда сўз бирикмаси берилган? А) Китоб ва дафтар Б) Қизиқарли китоб C) Баҳор келди. Д) Эй дўстим! |
| 12 | Битишув йўли билан боғланган сўз бирикмасини топинг. А) Китобнинг муқоваси Б) Мактабга бормоқ C) Хатни ўқимоқ Д) Тез юрмоқ |
| 13 | Қайси бирикмада тобе сўз ҳоким сўзга бошқарув йўли билан боғланган? А) Баланд бино Б) Мактабнинг боғи C) Хатни ўқимоқ Д) Секин гапирмоқ |
| 14 | Мослашув йўли билан боғланган бирикмани белгиланг. А) Яхши ўқимоқ Б) Китобни олмоқ C) Кенг кўча Д) Мактабнинг боғи |
| 15 | “Боғда олма, ўрик ва шафтоли пишди” гапининг уюшиқ бўлакларини топинг. А) Олма, ўрик, шафтоли Б) Боғда C) Пишди Д) Боғда пишди |
| 16 | “Болалар, китобларни ўқинг” гапидаги ундалмани аниқланг. А) Китобларни Б) Болалар C) Ўқинг Д) Китобларни ўқинг |
| 17 | Кириш сўз қатнашган гапни белгиланг. А) Бугун ҳаво илиқ. Б) Азиз мактабга борди. C) Сиз китобни ўқидингизми? Д) Менимча, бу ечим қулай. |
| 18 | Фақат бош бўлаклардан тузилган содда йиғиқ гапни топинг. А) Қушлар боғда сайрайди. Б) Қушлар сайрайди. C) Қуёш чиқди ва қушлар сайради. Д) Кичик қушлар сайрайди. |
| 19 | Қайси гап қўшма гап? А) Ёмғир секин ёғди. Б) Болалар кулиб гаплашди. C) Ёмғир тинди ва қуёш чиқди. Д) Азиз ва Малика мактабга борди. |
| 20 | Уюшиқ бўлаклар орасига тиниш белгилари тўғри қўйилган гапни топинг. А) Сумкада китоб, дафтар ва қалам бор. Б) Сумкада китоб, дафтар ва, қалам бор. C) Сумкада китоб дафтар ва қалам бор. Д) Сумкада, китоб дафтар ва қалам бор. |
Мураккаброқ саволларни қандай таҳлил қилиш керак?
Эга билан кесимни қандай ажратасиз?
Гап таҳлилини кесимдан бошлаш қулай. Масалан, “Жасур масалани ечди” гапида “ечди” сўзи бажарилган ҳаракатни билдиради ва кесим бўлади. Энди “Ким ечди?” деб сўранг: “Жасур” жавоби эгани кўрсатади.
Бошқа бўлакларни ҳам савол ёрдамида текширинг. “Нимани ечди?” саволига “масалани” жавоб бўлади, демак, бу сўз тўлдирувчидир. Сўзнинг гап бошида ёки охирида келишига қараб хулоса чиқаришдан сақланинг.
Сўзларнинг боғланиш усулини қандай топасиз?
Аввал ҳоким сўзни, яъни бирикмадаги асосий сўзни аниқланг. “Қизил қалам” бирикмасида асосий сўз “қалам”, унга боғланган “қизил” эса тобе сўздир. Бу ерда сўзлар қўшимчасиз, маъно ва тартиб орқали боғланган: бундай боғланиш битишув дейилади.
“Дафтарни очмоқ” бирикмасида тобе сўз тушум келишиги қўшимчасини олган, шунинг учун боғланиш бошқарувдир. “Ўқувчининг дафтари” мисолида эса қаратқич келишиги ва эгалик қўшимчалари мослашувни кўрсатади. Вариантларни текшираётганда қўшимчаларни алоҳида ажратиб кўринг.
Ундалма нега эга эмас?
Ундалма мурожаат қилинаётган шахс ёки нарсани билдиради, лекин гап бўлаги бўлмайди. Масалан, “Нодира, деразани ёп” гапидаги “Нодира” мурожаатни ифодалайди. “Нодира деразани ёпди” гапида эса шу сўз ҳаракатни бажарувчини билдириб, эга вазифасида келган.
Вергулга қараш ёрдам беради, аммо маънони ҳам текширинг. Биринчи мисолда кимдандир ҳаракатни бажариш сўралган; иккинчисида бажарилган иш ҳақида хабар берилган.
Уюшиқ бўлакли гап билан қўшма гапнинг фарқи нимада?
Гапда “ва” боғловчиси борлиги унинг қўшма гап эканини билдирмайди. “Азиз ва Жасур расм чизди” гапида иккита эга битта кесимга боғланган. Бу уюшиқ эгали содда гапдир.
“Азиз расм чизди ва Жасур китоб ўқиди” мисолида эса ҳар бир қисмнинг ўз эгаси ва кесими бор. Қўшма гапни аниқлашда боғловчининг ўзига эмас, гап қисмларидаги грамматик асосларга — эга ва кесимга — қаранг.
Натижангизни баҳоланг
Қуйидаги мезонлар машқ учун тавсия этилади; улар мактабдаги расмий баҳолаш ўрнини босмайди. Натижани жавоблар жадвали билан текширгандан кейин ҳисобланг.
- 0–9 та тўғри жавоб: таянч мавзуларни мустаҳкамлаш керак. Сўз туркумлари ва гап бўлакларини такрорлаб, ҳар бирига ўзингиз мисол тузинг.
- 10–15 та тўғри жавоб: асосий тушунчаларни биласиз. Хато қилган саволларингиздаги қоида билан танишиб, нотўғри вариант нега мос келмаслигини тушунтириб кўринг.
- 16–20 та тўғри жавоб: мавзуларни яхши ажратяпсиз. Билимингизни текшириш учун гапдаги сўзлар ўрнини ўзгартиринг ёки ўхшаш мазмундаги янги гапни таҳлил қилинг.
Кўп бериладиган саволлар
Бу тест 8-синф она тилининг барча мавзуларини қамраб оладими?
Йўқ, саволлар сўз туркумлари, сўз бирикмалари ва гап тузилишига доир танланган тушунчаларни текширади. Тўлиқ такрорлаш учун дарслигингиздаги мавзулар рўйхати билан солиштириб, бу ерда учрамаган бўлимлардан ҳам машқ бажаринг.
Жавобларни кўрмасдан ишлаш нега керак?
Шунда қайси мавзуни мустақил тушунганингиз аниқроқ билинади. Аввал барча вариантларни белгиланг, кейин жавоблар жадвалини очиб, хатоларингиз сабабини ёзинг.
Тестни қайта ишлаганда нимага эътибор бериш керак?
Фақат жавоб ҳарфини эслаб қолишга эмас, танловингизни тушунтиришга эътибор беринг. Ҳар бир саволда тўғри вариантни асослаб, қолган вариантларнинг нега мос келмаслигини айта олсангиз, қоида ёдингизда яхшироқ қолади.
Тўғри жавоблар
Ҳар бир жавобни ўзингиз танлаган вариант билан солиштиринг. Хато топилса, изоҳни ўқиб, тегишли гап ёки бирикмани қайта таҳлил қилинг.
| № | Жавоб | Изоҳ |
|---|---|---|
| 1 | А) Китоб | “Китоб” нарса номини билдиргани учун от туркумига киради. |
| 2 | Б) Кенг | “Кенг” белги билдиради ва “қандай?” сўроғига жавоб бўлади. |
| 3 | C) Ёзди | “Ёзди” бажарилган ҳаракатни билдирган феълдир. |
| 4 | Д) Секин | “Секин” ҳаракатнинг қай тарзда бажарилишини билдирадиган равишдир. |
| 5 | Б) Малика | “Малика” ҳаракатни бажарувчини билдиради ва “ким суғорди?” сўроғига жавоб беради. |
| 6 | А) Қайтди | “Қайтди” эга ҳақида хабар билдириб, гапнинг кесими вазифасида келган. |
| 7 | Д) Хатни | “Хатни” сўзи “нимани ёзди?” сўроғига жавоб бўлиб, тўлдирувчи вазифасини бажарган. |
| 8 | C) Яшил | “Яшил” баргларнинг белгисини билдириб, аниқловчи бўлиб келган. |
| 9 | А) Ҳовлида | “Ҳовлида” ҳаракатнинг ўрнини билдиради ва “қаерда?” сўроғига жавоб беради. |
| 10 | C) Олмош | Гапнинг эгаси бўлган “биз” кишилик олмошидир. |
| 11 | Б) Қизиқарли китоб | Бу бирикмада “қизиқарли” тобе сўзи “китоб” ҳоким сўзига боғланган. |
| 12 | Д) Тез юрмоқ | “Тез” сўзи “юрмоқ” сўзига қўшимчасиз, маъно ва тартиб орқали боғланган. |
| 13 | C) Хатни ўқимоқ | Тобе сўз ҳоким сўзга тушум келишиги қўшимчаси ёрдамида боғлангани учун бу бошқарувдир. |
| 14 | Д) Мактабнинг боғи | Қаратқич келишигидаги “мактабнинг” ва эгалик қўшимчали “боғи” мослашув орқали боғланган. |
| 15 | А) Олма, ўрик, шафтоли | Бу сўзлар бир хил сўроққа жавоб бўлиб, битта кесимга боғланган уюшиқ эгалардир. |
| 16 | Б) Болалар | “Болалар” мурожаат қилинаётган шахсларни билдиргани учун ундалмадир. |
| 17 | Д) Менимча, бу ечим қулай. | “Менимча” сўзловчининг фикрга муносабатини билдирган кириш сўздир. |
| 18 | Б) Қушлар сайрайди. | Гап фақат эга ва кесимдан тузилган, унда иккинчи даражали бўлак йўқ. |
| 19 | C) Ёмғир тинди ва қуёш чиқди. | Гап “ёмғир тинди” ва “қуёш чиқди” грамматик асосларига эга икки қисмдан тузилган. |
| 20 | А) Сумкада китоб, дафтар ва қалам бор. | Боғловчисиз саналган уюшиқ бўлаклар орасига вергул қўйилган, якка “ва” боғловчисидан олдин эса вергул керак эмас. |