O’nli kasrlar: 20 ta test savollari javoblari bilan

muallif:

O’nli kasrlar haqidagi bu test 10–16 yoshli maktab o’quvchilari va bilimini sinab ko’rmoqchi bo’lgan kattalar uchun tuzilgan 20 ta savoldan iborat. Har bir savolda faqat bitta to’g’ri javob bor. Variantlarni daftaringizga yozib boring, so’ng sahifa oxiridagi javoblar jadvali bilan tekshiring.

O’nli kasrlar bo’yicha test savollari

Hisoblashlarni avval kalkulyatorsiz bajaring. Vergulning o’rniga e’tibor bering, murakkabroq misollarda esa oraliq natijalarni yozib boring.

Raqam Savol va javob variantlari Tekshiriladigan ko’nikma
1 0,7 soni qanday o’qiladi?
A) Nol butun o’ndan yetti
B) Nol butun yuzdan yetti
C) Yetti butun o’ndan bir
D) Nol butun mingdan yetti		 Kasrni o’qish
2 3,48 sonidagi 4 raqami qaysi xonada turibdi?
A) Birlar xonasida
B) O’ndan birlar xonasida
C) Yuzdan birlar xonasida
D) O’nlar xonasida		 Xona qiymati
3 Quyidagi sonlardan qaysi biri 0,6 ga teng?
A) 0,06
B) 6,0
C) 0,60
D) 0,006		 Teng kasrlar
4 Berilgan to’rtta sonning eng kattasini toping.
A) 1,09
B) 1,19
C) 1,2
D) 1,21		 Sonlarni taqqoslash
5 2,3 + 1,4 yig’indisi nechaga teng?
A) 3,07
B) 3,7
C) 2,7
D) 4,7		 Qo’shish
6 5,8 dan 2,3 ni ayirsangiz, qanday son chiqadi?
A) 3,5
B) 3,05
C) 2,5
D) 8,1		 Ayirish
7 0,4 sonini 3 ga ko’paytiring.
A) 0,12
B) 12
C) 0,7
D) 1,2		 Natural songa ko’paytirish
8 4,8 : 2 ifodaning qiymati qancha?
A) 24
B) 0,24
C) 2,4
D) 2,8		 Natural songa bo’lish
9 3/100 oddiy kasrining o’nli yozuvini belgilang.
A) 0,3
B) 3,0
C) 0,03
D) 0,003		 Kasrni boshqa ko’rinishda yozish
10 2,75 sonini o’ndan birlar xonasigacha yaxlitlang.
A) 2,7
B) 3,0
C) 2,75
D) 2,8		 Yaxlitlash
11 0,46 ni 10 ga ko’paytirganda qaysi son hosil bo’ladi?
A) 4,6
B) 0,046
C) 46
D) 0,56		 10 ga ko’paytirish
12 7,2 : 100 amalini bajaring.
A) 0,72
B) 0,072
C) 72
D) 0,0072		 100 ga bo’lish
13 0,3 + 0,45 yig’indisini toping.
A) 0,48
B) 0,345
C) 0,705
D) 0,75		 Xonalari turlicha kasrlarni qo’shish
14 6 − 2,75 ayirmasi nechaga teng?
A) 4,25
B) 3,75
C) 3,25
D) 4,75		 Butun sondan kasrni ayirish
15 1,2 metr tasmaning yarmi 1,2 × 0,5 orqali topiladi. Natija qancha?
A) 6 metr
B) 0,6 metr
C) 0,06 metr
D) 1,7 metr		 Kasrga ko’paytirish
16 3,6 metr tasma 0,4 metrlik teng bo’laklarga ajratildi. Nechta bo’lak hosil bo’ldi?
A) 9 ta
B) 0,9 ta
C) 90 ta
D) 1,44 ta		 Kasrga bo’lish
17 (2,4 + 1,6) × 0,5 ifodaning qiymatini aniqlang.
A) 3,2
B) 0,2
C) 2
D) 20		 Qavsli ifoda
18 Masalan, Malika 1,25 metr va 0,85 metr matoni oldi. Uning 0,6 metrini ishlatdi. Qancha mato qoldi?
A) 1,5 metr
B) 2,7 metr
C) 1,05 metr
D) 0,9 metr		 Ikki amalli masala
19 x + 1,75 = 4,2 tenglamada x nechaga teng?
A) 5,95
B) 2,55
C) 3,55
D) 2,45		 Noma’lum qo’shiluvchini topish
20 2,5 × (0,8 + 0,4) − 0,6 ifodani hisoblang.
A) 1,5
B) 2,4
C) 3,6
D) 0,24		 Amallar tartibi

To’rtta savolning yechimini tushunib oling

Avval barcha variantlarni belgilang. Quyidagi izohlarni keyin ochsangiz, qaysi qadamda adashganingizni mustaqil aniqlay olasiz.

10-savol: yaxlitlashda qaysi raqamga qaraladi?

Javobni ko’rish

To’g’ri javob — D) 2,8. O’ndan birlar xonasigacha yaxlitlash uchun undan keyingi, ya’ni yuzdan birlar xonasidagi raqamga qaraymiz. 2,75 sonida bu raqam 5 bo’lgani uchun o’ndan birlar xonasidagi 7 ni bittaga oshiramiz.

Natijada verguldan keyin bitta raqam qoladi. Mashq paytida saqlanadigan xonaning tagiga chizib, undan keyingi raqamni doiraga olishingiz mumkin.

12-savol: vergul oldiga nega nol qo’shiladi?

Javobni ko’rish

To’g’ri javob — B) 0,072. Sonni 100 ga bo’lganda vergul ikki xona chapga siljiydi: 7,2 dan avval 0,72, keyin 0,072 hosil bo’ladi. Raqam yetishmagan joyni nol bilan to’ldiramiz.

Hisobni teskari amal bilan tekshiring: 0,072 ni 100 ga ko’paytirganda 7,2 qaytishi kerak. Bu usul vergul o’rnini tekshirishga yordam beradi.

16-savol: kasrga bo’lganda natija nega kattaroq chiqadi?

Javobni ko’rish

To’g’ri javob — A) 9 ta. Bu yerda 3,6 metr ichiga 0,4 metrlik bo’lakdan nechta sig’ishini topamiz. Bo’linuvchi va bo’luvchini 10 ga ko’paytirsak, bo’linma o’zgarmaydi: 3,6 : 0,4 = 36 : 4 = 9.

Natijani uzunlikka aylantirib tekshirish ham qulay: 9 × 0,4 = 3,6 metr. Demak, barcha bo’laklarning umumiy uzunligi dastlabki tasmaga teng.

20-savol: hisobni qaysi amaldan boshlash kerak?

Javobni ko’rish

To’g’ri javob — B) 2,4. Dastlab qavs ichidagi yig’indini topamiz: 0,8 + 0,4 = 1,2. Keyin 2,5 × 1,2 = 3 ni hisoblab, oxirida 3 − 0,6 = 2,4 ni olamiz.

Har bir qadamni yangi satrga yozing. Shunda ayirishni ko’paytirishdan oldin bajarib yubormaysiz va xato bo’lsa, aynan qayerda yuz berganini ko’rasiz.

Natijangizni baholang

Har bir to’g’ri javob uchun bir ball qo’ying; jami 20 ball to’plash mumkin. Quyidagi mezonlar shu mashq uchun mo’ljallangan, ular maktab bahosi o’rnini bosmaydi.

  • 0–9 ta to’g’ri javob: asoslarni yana mashq qiling. Kasr xonalari, sonlarni taqqoslash va vergullarni tenglashtirib yozishdan boshlang.
  • 10–15 ta to’g’ri javob: asosiy ko’nikmalar shakllangan. Xato qilgan savollaringizni mavzusiga qarab ajrating va har biriga o’xshash misol tuzing.
  • 16–20 ta to’g’ri javob: bu topshiriqlarni yaxshi o’zlashtirgansiz. Endi yechimlarni ovoz chiqarib tushuntiring va natijalarni teskari amal bilan tekshiring.

Ko’p beriladigan savollar

Testni kalkulyator bilan yechsa bo’ladimi?

O’zingizni tekshirish uchun avval kalkulyatorsiz yechganingiz ma’qul. Barcha javoblarni belgilagach, kalkulyatordan hisobni tekshirish uchun foydalanishingiz mumkin, lekin amal tartibini ham tushuntirib bera oling.

O’nli kasrlar bilan hisoblashda vergullar qanday yoziladi?

Qo’shish va ayirishda sonlarni verguli vergul ostiga tushadigan qilib yozing. Zarur bo’lsa, kasrning oxiriga nol qo’shib xonalarni tenglashtiring: masalan, 0,3 ni 0,30 deb yozish uning qiymatini o’zgartirmaydi.

Xato chiqqan savolni qanday qayta ishlash kerak?

Avval tayyor javobni ko’chirmasdan, o’z hisobingizni qayta bajaring. Keyin izoh bilan solishtirib, xato sababini qisqa yozing: xona qiymati, vergul o’rni yoki amallar tartibi.

To’g’ri javoblar

Belgilagan harflaringizni jadval bilan solishtiring. Faqat harfni emas, izohdagi hisoblash yo’lini ham tekshiring.

Savol Javob Nega bu javob to’g’ri?
1 A) Nol butun o’ndan yetti Verguldan keyingi birinchi xona o’ndan birlarni bildiradi.
2 B) O’ndan birlar xonasida 3,48 sonida 4 verguldan keyin birinchi bo’lib turibdi.
3 C) 0,60 Kasr qismining oxiriga qo’shilgan nol son qiymatini o’zgartirmaydi.
4 D) 1,21 1,21 soni 1,20, 1,19 va 1,09 sonlarining har biridan katta.
5 B) 3,7 Butun qismlar yig’indisi 3, kasr qismlar yig’indisi esa 0,7 bo’ladi.
6 A) 3,5 58 ta o’ndan birdan 23 ta o’ndan birni ayirsak, 35 ta o’ndan bir qoladi.
7 D) 1,2 0,4 ni uch marta qo’shganda 1,2 hosil bo’ladi.
8 C) 2,4 2,4 ni 2 ga ko’paytirib, dastlabki 4,8 sonini olamiz.
9 C) 0,03 Uchta yuzdan bir o’nli yozuvda 0,03 ko’rinishida ifodalanadi.
10 D) 2,8 Yuzdan birlar xonasidagi 5 sababli o’ndan birlar raqami bittaga oshadi.
11 A) 4,6 10 ga ko’paytirganda vergul bir xona o’ngga siljiydi.
12 B) 0,072 100 ga bo’lganda vergul ikki xona chapga siljiydi.
13 D) 0,75 0,3 ni 0,30 deb yozsak, 0,30 + 0,45 = 0,75 bo’ladi.
14 C) 3,25 6,00 dan 2,75 ni ayirganda 3,25 qoladi.
15 B) 0,6 metr 0,5 ga ko’paytirish sonning yarmini topish bilan teng.
16 A) 9 ta 0,4 metrdan to’qqizta bo’lakning jami uzunligi 3,6 metr bo’ladi.
17 C) 2 Qavs ichidagi yig’indi 4 bo’ladi va uning yarmi 2 ga teng.
18 A) 1,5 metr Jami 2,10 metr matodan 0,60 metr ishlatilgach, 1,50 metr qoladi.
19 D) 2,45 Noma’lum qo’shiluvchini topish uchun 4,20 dan 1,75 ni ayiramiz.
20 B) 2,4 Qavsdagi 1,2 ni 2,5 ga ko’paytirib, natijadan 0,6 ni ayiramiz.