25 та мантиқий савол жавоблари билан: оилавий ўйин саволлари

Оилавий ўйин саволлари болалар ва катталарни биргаликда ҳисоблашга, шартларни солиштиришга ва шошилмай хулоса чиқаришга ундайди. Қуйидаги 25 та топшириқни ечиш учун махсус билим керак эмас: жавобни саволнинг ўзидан топасиз.

Оилавий ўйин саволлари

Навбат билан биттадан савол ўқинг. Ҳар ким ўз жавобини айтгач, яширин жавобни очинг; батафсил изоҳларни эса саволлардан кейинги бўлимдан текширинг. Қоғоз ва қаламни ёнингизга қўйиб олинг.

Осон мантиқий саволлар

1. Азизнинг 9 та қалами бор эди. У Мал икага эмас, Маликага 3 тасини берди, кейин яна 2 та қалам олди. Энди унда нечта қалам бор?
   Жавобни кўриш

   8 та қалам.

2. Нон навбатида Жасур бошидан санаганда тўртинчи, охиридан санаганда учинчи турибди. Навбатда жами нечта одам бор?
   Жавобни кўриш

   6 киши.

3. Ҳовлидаги 4 та саватнинг ҳар бирида 3 тадан олма бор. Барча олмалар битта саватга солинса, унда нечта олма бўлади?
   Жавобни кўриш

   12 та олма.

4. Югуришда Нодира иккинчи ўриндаги иштирокчини қувиб ўтди. Шу пайтда у нечанчи ўринга чиқди?
   Жавобни кўриш

   Иккинчи ўринга.

5. Тўрт дўст учрашди. Ҳар бири қолганларнинг ҳар бири билан бир мартадан қўл бериб кўришди. Жами нечта қўл бериб кўришиш бўлди?
   Жавобни кўриш

   6 та.

6. Карточкалардаги сонлар ҳар сафар 2 тага ортади: 2, 4, 6, 8. Кейинги карточкага қайси сон ёзилади?
   Жавобни кўриш

   10 сони.

7. Малика 12 сантиметрли тасманинг ярмини, Азиз эса 18 сантиметрли тасманинг учдан бирини олди. Улар олган бўлакларнинг қайси бири узунроқ?
   Жавобни кўриш

   Иккала бўлак тенг.

8. Уч қутида мос равишда 2, 4 ва 6 та тугма бор. Энг кам ва энг кўп тугмали қутилар танланди. Шу иккала қутида жами нечта тугма бор?
   Жавобни кўриш

   8 та тугма.

Ўртача қийинликдаги саволлар

9. Азиз, Малика ва Жасур бир қаторга ўтиришди. Азиз Маликадан чапда, Малика эса Жасурдан чапда ўтирибди. Ўртада ким ўтирибди?
   Жавобни кўриш

   Малика.

10. Ҳовлида жами 5 та велосипед бор: айримлари икки, қолганлари уч ғилдиракли. Ғилдираклар жами 12 та бўлса, уч ғилдиракли велосипедлар нечта?
    Жавобни кўриш

    2 та.

11. Олмаларни болаларга 4 тадан берсак, 2 та ортади. Ҳар бирига 5 тадан бериш учун эса яна 2 та олма керак. Болалар нечта?
    Жавобни кўриш

    4 нафар.

12. Тарозининг бир палласида бир хил оғирликдаги 2 та кубча ва 6 граммли юк, иккинчисида шундай 5 та кубча турибди. Паллалар тенг бўлса, битта кубча неча грамм?
    Жавобни кўриш

    2 грамм.

13. Икки соннинг йиғиндиси 18. Катта сон кичигидан 4 тага ортиқ. Катта сонни топинг.
    Жавобни кўриш

    11.

14. Катакли қоғозда манзилга етиш учун икки қадам ўнгга ва бир қадам юқорига юриш керак. Фақат шу уч қадамнинг тартибини алмаштириб, нечта турли йўл тузиш мумкин?
    Жавобни кўриш

    3 та йўл.

15. 1, 2 ва 3 рақамларининг ҳар бирини бир мартадан ишлатиб сон тузинг. Сон 200 дан катта, 300 дан кичик бўлсин, ўртадаги рақами эса энг катта бўлсин. Бу қайси сон?
    Жавобни кўриш

    231.

16. Халтада 3 та қизил ва 2 та кўк шар бор. Ичига қарамай, шарларни қайтармасдан оласиз. Камида битта қизил шар чиқиши аниқ бўлиши учун энг камида нечта шар олиш керак?
    Жавобни кўриш

    3 та шар.

17. Она қизидан 24 ёш катта. Уларнинг ёшлари йиғиндиси 40 бўлса, она неча ёшда?
    Жавобни кўриш

    32 ёшда.

Қийин мантиқий саволлар

18. Уч қутининг бирида фақат олма, бошқасида фақат нок, учинчисида иккаласи аралаш. Қутиларга ёзилган “Олма”, “Нок”, “Аралаш” ёрлиқларининг барчаси хато. Қайси ёрлиқли қутидан кўрмасдан битта мева олиб, ҳамма қутининг таркибини аниқлаш мумкин?
    Жавобни кўриш

    “Аралаш” ёрлиқли қутидан.

19. Бир хил кўринишдаги 9 та тангадан биттаси оғирроқ, қолганлари тенг. Икки паллали тарози бор, тошлар йўқ. Оғир тангани ҳар қандай ҳолатда топиш учун энг камида неча марта тортиш етади?
    Жавобни кўриш

    2 марта.

20. Белгисиз 3 ва 5 литрли иккита идиш бор. Уларни тўлдириш, бўшатиш ёки биридан иккинчисига, бири тўлгунча ёхуд иккинчиси бўшагунча қуйиш мумкин. Шу амаллар билан 5 литрли идишда аниқ 4 литр сувни қандай қолдирасиз?
    Жавобни кўриш

    Аввал 2 литрни ажратиб, 3 литрли идишга ўтказинг. Кейин тўла 5 литрли идишдан унга яна 1 литр қуйинг.

21. Тўп А, Б ёки C қутилардан бирида. Уч ёзув бор: “Тўп Б да”, “Тўп Б да эмас”, “Тўп А да эмас”. Фақат битта ёзув рост бўлса, тўп қаерда?
    Жавобни кўриш

    А қутида.

22. Шахмат ўйинида 8 иштирокчи қатнашади. Ҳар учрашувда биттаси ютади, ютқазган эса мусобақадан чиқади. Битта ғолиб қолиши учун жами нечта учрашув керак?
    Жавобни кўриш

    7 та учрашув.

23. Столда 10 та танга ётибди: 3 тасининг рақамли томони тепада. Кўзингиз юмуқ, томонларни пайпаслаб ажратолмайсиз. Тангаларни иккита гуруҳга ажратиб, истаганларингизни ағдаришингиз мумкин. Иккала гуруҳда рақамли томони тепада турган тангалар сонини қандай тенглаштирасиз?
    Жавобни кўриш

    Исталган 3 та тангани ажратинг ва шу учтасининг барчасини ағдаринг.

24. Икки хонали сон рақамларининг йиғиндиси 11. Рақамлар ўрни алмаштирилса, сон 27 тага камаяди. Дастлабки сон неччи?
    Жавобни кўриш

    74.

25. Қулф коди учта турли рақамдан иборат, бошида 0 келиши мумкин. Ҳар бир изоҳ рақамларнинг аниқ сонини билдиради. Кодни топинг.
    • 682: битта рақам тўғри ва ўз жойида, қолганлари кодда йўқ.
    • 614: битта рақам тўғри, лекин бошқа жойда, қолганлари кодда йўқ.
    • 206: иккита рақам тўғри, иккаласи ҳам бошқа жойда.
    • 738: бу рақамларнинг ҳеч бири кодда йўқ.
    • 780: битта рақам тўғри, лекин бошқа жойда.
    Жавобни кўриш

    042.

Жавоблар ва ечимлар

Бу ердаги тартиб саволлар рақамига мос. Жавобингиз бошқача чиқса, аввал шартдаги миқдор ва чекловларни қайта текширинг.

1. 8 та. Аввал 9 дан 3 ни айирамиз, кейин 2 ни қўшамиз: 9 − 3 + 2 = 8.
2. 6 киши. Жасурдан олдинда 3, ортида 2 киши бор; Жасурнинг ўзини ҳам қўшамиз.
3. 12 та. Ҳар бир саватдаги 3 та олмани 4 га кўпайтирамиз; жойи ўзгарса ҳам, сони ўзгармайди.
4. Иккинчи. Нодира иккинчи иштирокчининг ўрнини эгаллайди, биринчи иштирокчи эса ҳали олдинда.
5. 6 та. Биринчи дўст 3 киши, иккинчиси ҳали саналмаган 2 киши, учинчиси эса қолган 1 киши билан кўришади: 3 + 2 + 1 = 6.
6. 10. Шартда қоида аниқ берилган: охирги сонга яна 2 қўшилади.
7. Тенг. 12 нинг ярми ҳам, 18 нинг учдан бири ҳам 6 сантиметр.
8. 8 та. Танланган қутиларда 2 ва 6 та тугма бор; ўртадаги қути ҳисобга кирмайди.
9. Малика. Шартлардан чапдан ўнгга Азиз, Малика, Жасур тартиби келиб чиқади.
10. 2 та. Ҳаммаси икки ғилдиракли бўлса, 10 ғилдирак чиқарди; ортиқча 2 ғилдирак иккита уч ғилдиракли велосипедга тегишли.
11. 4 нафар. Ҳар болага биттадан қўшимча олма бериш учун ортиб қолган 2 та ва етишмаган 2 та, жами 4 та олма керак.
12. 2 грамм. Ҳар икки палладан иккитадан кубчани олсак, 6 грамм учта кубчага тенг бўлади.
13. 11. Йиғиндидан фарқни айирсак, кичик соннинг икки баравари қолади: 18 − 4 = 14; кичиги 7, каттаси 11.
14. 3 та. Юқорига қадам биринчи, иккинчи ёки учинчи бўлиши мумкин; қолган икки қадам ўнгга кетади.
15. 231. Юзлар хонасида 2, ўртада энг катта рақам — 3 туради; охирига 1 қолади.
16. 3 та. Дастлаб иккала кўк шар чиқиши мумкин, аммо учинчи шар албатта қизил бўлади.
17. 32 ёш. 40 дан ёшлар фарқи бўлган 24 ни айириб, иккига бўлсак, қизининг ёши 8 чиқади; онаси ундан 24 ёш катта.
18. “Аралаш” қутидан. Ёрлиқ хато бўлгани учун бу қутида фақат бир хил мева бор; қолган қутиларни ҳам ёрлиқлари хатолигига қараб аниқлайсиз.
19. 2 марта. Аввал учта тангани бошқа учта билан тортиб, оғир танга бор учликни топинг; кейин шу учликдан иккитасини солиштиринг.
20. 4 литр қолади. Тўла 5 литрдан 3 литрни ажратинг, кичик идишни бўшатиб, унга қолган 2 литрни ўтказинг. Катта идишни қайта тўлдириб, кичигига етишмаган 1 литрни қуйинг.
21. А қутида. Дастлабки икки ёзувдан доим биттаси рост, демак, учинчи ёзув ёлғон: тўп А да.
22. 7 та. Битта ғолиб қолгунча 7 иштирокчи чиқиб кетади, ҳар учрашув эса биттасини чиқаради.
23. Уч тангани ажратиб ағдаринг. Ажратилган гуруҳда рақамли томони тепада турган тангалар сони қанча бўлса, ағдаргач уларнинг сони 3 дан шунча кам бўлади; қолган гуруҳда ҳам айнан шунча бор.
24. 74. Рақамлар фарқи 3, йиғиндиси 11 бўлгани учун улар 7 ва 4; текширув: 74 − 47 = 27.
25. 042. 738 ва 780 дан 0 борлигини, 682 ва 614 ни солиштириб эса 6 йўқлигини, 2 охирида туришини биламиз. 206 шартига кўра 0 ўртада туролмайди, демак, бошида; 614 дан қолган 4 ўртага тушади.

Мантиқий фикрлашни қандай ривожлантириш мумкин

• Шартни ўз сўзингиз билан айтинг. Бола нимани топиши кераклигини тушунтирсин; катталар дарров жавоб бермасин.
• Буюмлардан фойдаланинг. Тугма, қалам ёки қоғоз бўлаклари санашдаги хатони кўришга ёрдам беради.
• Тахминни текширинг. Топилган сонни шартга қайтариб қўйинг: барча талаблар бажариладими?
• Ёрдамни кичик қадамдан бошланг. “Нима маълум?” деб сўранг, тайёр ечимни айтиб қўйманг.
• Тезликдан кўра изоҳни қадрланг. Оилавий ўйин саволларини муҳокама қилаётганда ҳар ким қандай фикрлаганини айтсин.

Кўп бериладиган саволлар

Бу саволларни кичик болалар билан ҳам ўйнаса бўладими?

Ҳа, осон бўлимдан бошлаш мумкин. Саволни овоз чиқариб ўқинг ва ҳисоблаш учун буюмлар беринг.

Жавоб топилмаса, дарров ечимни очиш керакми?

Йўқ, аввал кичик ишора бериб кўринг. Масалан, навбат ҳақидаги саволда одамларни чизиқчалар билан тасвирлашни таклиф қилинг.

Бошқа усул билан ечилган жавоб ҳам қабул қилинадими?

Ҳа, шартларнинг барчасига мос келадиган ечим қабул қилинади. Айниқса сувли идишлар масаласида бошқа амаллар кетма-кетлиги ҳам бир хил натижага олиб келиши мумкин.