Бепул office — ҳужжат ёзиш, жадвал тузиш ва тақдимот тайёрлаш учун пул тўламасдан фойдаланиладиган дастурлар. Microsoft Office ўрнига танлов изласангиз, компьютерга ўрнатиладиган дастур билан браузерда ишлайдиган хизматнинг фарқини билиш фойдали. Файлларни текшириш, ишни сақлаш ва вазифангизга мос воситани танлаш бўйича қуйидаги тавсиялар ёрдам беради.
Бепул office дастурлари билан нималар қилиш мумкин?
Офис дастурлари фақат идорада ишлайдиганлар учун эмас. Улар мактаб топшириғини ёзиш, оилавий харажатларни тартиблаш ёки дарсга кўргазмали материал тайёрлашда ҳам керак бўлади. Асосий фарқ — қайси турдаги маълумот билан ишлашингизда.
Матн муҳаррири ёзувни тартибга келтиради: сарлавҳа қўясиз, хатбошиларни ажратасиз, расм ва жадвал қўшасиз. Электрон жадвал маълумотларни катакларда сақлайди ва формулалар орқали ҳисоблайди. Тақдимот дастури эса фикрларни слайдларга, яъни экранда навбат билан кўрсатиладиган саҳифаларга жойлайди.
- Иншо ёки ариза учун: матн муҳарририни танланг.
- Харажат ёки рўйхат учун: электрон жадвал қулай.
- Синф олдида тушунтириш учун: тақдимот дастуридан фойдаланинг.
Масалан, ўқувчи табиат ҳақидаги топшириғининг ёзма қисмини матн муҳарририда тайёрлаши мумкин. Кузатган маълумотларини жадвалга киритади, синфга айтиб берадиган асосий фикрларини эса слайдларга ажратади. Барча ишни битта турдаги дастурга сиғдириш шарт эмас.
Microsoft Office ўрнига қайси воситаларни кўриб чиқиш мумкин?
LibreOffice — матн, электрон жадвал ва тақдимот билан ишлашга мўлжалланган бепул дастурлар тўплами. Ундаги Writer матн учун, Calc жадвал учун, Импресс эса тақдимот учун хизмат қилади. Компьютерга ўрнатиладиган тўплам излаётган бўлсангиз, шу турдаги ечимни кўриб чиқишингиз мумкин.
Google Docs, Google Sheets ва Google Слидес мос равишда матн, жадвал ва тақдимот билан браузерда ишлашга мўлжалланган воситалардир. Браузер — интернет саҳифаларини очадиган дастур. Бундай хизматда ишлашдан олдин ҳисобга кириш тартибини, файллар қаерда сақланишини ва бепул фойдаланиш шартларини текширинг.
Танловни номига қараб қилманг. Сизга матн ёзиш керакми, мураккаброқ жадвал тузишми ёки тайёр ҳужжатни очиб таҳрирлашми — аввал шуни аниқланг. Бепул office танлашда энг яхши синов: одатда бажарадиган кичик вазифангизни янги воситада бошидан охиригача бажариб кўриш.
Компьютердаги дастур ва браузердаги хизмат нимаси билан фарқ қилади?
Компьютерга ўрнатилган дастур қурилманинг ўзида ишлайди. Маҳаллий файл, яъни компьютерингизда сақланган ҳужжат билан ишлаганда интернетга боғланмасдан ҳам ёзиш ва таҳрирлаш мумкин. Бу интернет тез-тез узилиб турадиган жойда қулай бўлиши мумкин.
Браузердаги хизматда эса ҳужжатни веб-саҳифа орқали очасиз. Бундай воситаларда интернет алоқаси ва ҳисобга кириш масаласига эътибор бериш керак. Айрим имкониятлар хизматга қараб фарқланади, шу сабабли алоқасиз ишлаш ёки бошқалар билан ҳужжат алмашишни олдиндан синаб кўринг.
Масалан, мактабдаги умумий компьютерда ишласангиз, иш тугагач ҳисобингиздан чиқинг. Ҳужжатга бошқаларни таклиф қилаётганда эса уларга фақат кўриш керакми ёки таҳрирлаш ҳам керакми, ажратинг. Оила аъзолари билан ишлатиладиган қурилмада ҳам шахсий ҳужжатларни тартибли сақлаш фойдали.
Word, Excel ва PowerPoint файллари бузилмай очиладими?
Бошқа дастурда очилган ҳужжат ҳар доим асл кўринишини айнан сақлайди, деб бўлмайди. Файл формати — маълумотни сақлаш усули; дастурлар уни бир хил талқин қилмаслиги мумкин. Айниқса, мураккаб безак, турли шрифт ва кўп элементли саҳифаларни текшириш керак.
Оддий матн тўғри кўринса ҳам, сарлавҳа кейинги саҳифага ўтиб қолиши ёки жадвал устуни торайиши мумкин. Электрон жадвалда фақат ташқи кўринишни эмас, ҳисоб натижасини ҳам текширинг. Тақдимотда эса ёзувлар расм устига чиқмаганини ва слайд четидан ташқарига кетмаганини кўринг.
- Матнда: саҳифа чегаралари, шрифтлар, расмлар ва хатбошиларни текширинг.
- Жадвалда: формулалар, сонлар ва катаклардаги ёзувларга қаранг.
- Тақдимотда: ҳар бир слайдни намойиш ҳолатида очинг.
- Юборишдан олдин: сақланган файлни қайта очиб кўринг.
Янги дастурга ўтишни қандай енгиллаштириш мумкин?
Аввал эски ҳужжатларингизнинг нусхасини сақланг. Синовни асл файлда эмас, унинг нусхасида бажаринг. Шунда янги дастурда сақлаганингиздан кейин бирор жой ўзгарса, дастлабки ҳолатга қайтиш осон бўлади.
Энг кўп ишлатадиган амаллардан бошланг: матн ёзиш, сарлавҳа қўйиш, жадвал қўшиш ва файлни сақлаш. Тугмалар бошқа жойда туриши мумкин, аммо вазифа ўша-ўша қолади. Барча менюларни бирдан ўрганишга уриниш ўрнига, битта кичик ҳужжат тайёрланг.
Дастур юклашда расмий тарқатиш манбасини танланг, бегона саҳифадаги шошилтирувчи ёзувларга эргашманг. Агар ҳужжатни бошқа кишига юборсангиз, ундан қандай файл кераклигини олдиндан сўранг. Фақат ўқиш учун бериладиган нусха билан кейин таҳрирланадиган файлга қўйиладиган талаб бир хил эмас.
Қизиқарли фактлар
- Электрон жадвалдаги катаклар сатр ва устунлар кесишган жойда ҳосил бўлади.
- Формула билан боғланган маълумот ўзгарса, унга тегишли ҳисоб натижаси ҳам ўзгариши мумкин.
- Бир хил матн бошқа шрифт билан ёзилса, саҳифадаги жойлашуви ўзгариши мумкин.
- Файл номи билан унинг формати бошқа-бошқа тушунчалар: ном ҳужжатни танишга, формат эса уни дастурда очишга хизмат қилади.
- Тақдимотдаги слайдни таҳрирлаш ойнасида кўриш билан экранга намойиш қилиш кўриниши фарқ қилиши мумкин.
Кичик синов ўтказинг: сарлавҳа, қисқа матн ва жадвалдан иборат ҳужжат тайёрланг. Уни сақлаб, бошқа воситада очинг ва ёнма-ён солиштиринг. Шу оддий текширув сизнинг кундалик ишларингиз учун қайси дастур қулайлигини кўрсатади.
Кўп бериладиган саволлар
Бепул office интернет бўлмаса ҳам ишлайдими?
Компьютерга ўрнатилган ва маҳаллий файллар билан ишлайдиган дастур интернет бўлмаса ҳам асосий вазифаларни бажариши мумкин. Браузердаги хизматда эса алоқасиз ишлаш имконияти хизматнинг ўзига боғлиқ. Керакли ҳужжатни интернетни узиб кўрган ҳолда олдиндан синанг.
Телефонда ҳужжат ёзиш учун нимага қараш керак?
Танлаган воситангиз телефонингизда қулай очилиши ва керакли файлни таҳрирлай олишини текширинг. Кичик экранда узун жадвал ёки мураккаб саҳифани текшириш қийинроқ бўлиши мумкин. Муҳим ҳужжатни юборишдан олдин унинг умумий кўринишини каттароқ экранда кўриб чиқиш фойдали.
Бепул дастурда тайёрланган ҳужжатни ўқитувчига юборса бўладими?
Ҳа, агар файл ўқитувчи сўраган форматда бўлса ва унда тўғри очилса, юборишингиз мумкин. Ёзувлар силжимаганини текширинг ва файлга мазмунини билдирадиган тушунарли ном беринг. Формат кўрсатилмаган бўлса, юборишдан олдин аниқлаштиринг.
Янги дастур ўрнатсам, эски ҳужжатларим ўчиб кетадими?
Янги офис дастурини ўрнатишнинг ўзи одатда эски ҳужжатларни ўчирмайди. Шунга қарамай, муҳим файлларнинг алоҳида нусхасини сақланг. Ҳужжатни янги дастурда таҳрирлаганда асл файл устига ёзмасдан, бошқа ном билан сақлаш эҳтиёткор йўлдир.