1-синф учун тез айтишлар болага сўзларни аниқ талаффуз қилиш ва гапни равон айтишни ўйин орқали машқ қилдиради. Аввал секин айтинг, кейин сўзлар равшан эшитилса, аста тезлаштиринг.
1-синф учун тез айтишлар
- Қодир қизил қаламни қутига қўйди.
- Қора қўй қалин қорда қадам қўйди.
- Қизиқ қуён қуруқ қамишни қирқди.
- Қобил қовунларни қопга қаторлаб қўйди.
- Қудрат қишда қалин қалпоқ қидириб қолди.
- Шавкат ширин шолғомни шошмай шўрвага солди.
- Шаҳло шойи шарфини шошмай ўради.
- Шукур шохдаги шафтолини шошмай санади.
- Чори чинни чашкага чой қуйди.
- Чинор шохида читтак чирқиллаб чуғурлади.
- Ғани ғилдиракни ғилдиратиб, ғуж-ғуж ғишт терди.
- Ғоз ғоқиллаб, Ғайрат ғозларга ғалла берди.
- Хуршид хушбўй хурмони халтага жойлади.
- Холида хамирни халтадан олиб, хонтахтага ёйди.
- Ҳусан ҳовлида ҳўл ҳандалакни ҳидлади.
- Ҳилола ҳовлида ҳўл ҳандалакни ҳидлаб, ҳайрон бўлди.
- Равшан рангли расмларни рангига қараб терди.
- Рано ранг-баранг рўмолни рўпарасидаги раста ёнига қўйди.
- Ўктам ўрдакни ўтлоққа олиб ўтди.
- Ўроз ўрдакларга ўрам-ўрам ўт олиб келди.
- Зебо занжирни заргарлик қутисига зудлик билан жойлади.
- Сардор сариқ саватга саккизта сабзи солди.
- Ботир бешта бодрингни бозорга олиб борди.
- Малика майда мунчоқларни мовий матога моҳирона маҳкамлади.
- Тоҳир ток тагида тўққизта тўп терди.
Энг қисқа тез айтишлар
- Анвар ари ҳақида айтди.
- Нодира нонни нон саватига қўйди.
- Бобур бешта барак олди.
- Шаҳло ширин шарбат ичди.
- Қиз қизил қалам олди.
- Рано рангли расм чизди.
Тез айтишларни қандай машқ қилиш керак
- Аввал катталар тез айтишни секин ва дона-дона айтиб беради. Бола сўзларни эшитиб олсин.
- Қийин туюлган сўзни алоҳида айтиб кўринг, кейин бутун гапга қўшинг. Масалан, аввал “қизил қалам”, сўнг тўлиқ жумлани машқ қилинг.
- Бир уринишда тез айтишга шошилманг. Ҳар бир сўз аниқ чиққач, гапни сал тезроқ такрорланг.
- Навбат билан айтиб, машқни ўйинга айлантиринг. Тезликдан кўра равшан талаффузни мақтанг.
- Бола чарчаса, танаффус қилинг ёки бошқа тез айтишни танланг. Машқ ёқимли кечса, унга қайтиш осонроқ бўлади.
Кўп бериладиган саволлар
Тез айтишни неча марта такрорлаш керак?
Ҳамма бола учун бир хил миқдор шарт эмас. Бола гапни равшан айтиб, машққа қизиқиб турганида давом этинг; зерикса, кейинроқ қайтинг.
Аввал тез айтиш керакми ёки секин?
Аввал секин айтган маъқул. Сўзлар аниқ эшитила бошлагач, тезликни аста оширинг.
Бола айрим товушларни айтишга қийналса, нима қилиш керак?
Уни шоширманг ва бошқа болалар билан солиштирманг. Талаффуз бўйича хавотирингиз бўлса, логопедга мурожаат қилинг.