8-sinf adabiyot testi badiiy asar, adabiy janrlar va tasvir vositalariga oid 20 ta savoldan tuzilgan. Har savolda bitta javobni tanlang, so’ng tanlovingizni ro’yxat oxiridagi izohlar bilan tekshiring. Savollardagi kichik badiiy namunalar shu test uchun yozilgan.
8-sinf adabiyoti bo’yicha test savollari
- Badiiy adabiyotga xos asosiy belgi nimada?
A) Hayotni obrazlar orqali tasvirlashda
B) Faqat hisoblash qoidalarini tushuntirishda
C) So’zlarning imlosini ro’yxat shaklida berishda
D) Faqat tajriba natijalarini qayd etishda - Xalq og’zaki ijodi asarlari dastlab qanday yo’l bilan tarqalgan?
A) Faqat bosma jurnallar orqali
B) Faqat muallifning yozma kundaligi orqali
C) Og’zaki aytish va eshitib o’rganish orqali
D) Faqat maktab darsliklari orqali - She’rning alohida satri qanday ataladi?
A) Bob
B) Misra
C) Parda
D) Lavha - Masal janriga xos belgini toping.
A) Voqealarni faqat sahna ko’rsatmalari orqali bayon etadi
B) So’zlarning lug’aviy ma’nosini izohlaydi
C) Faqat tabiat manzarasini tasvirlaydi
D) Ko’pincha hayvonlar yoki buyumlar timsolida inson xulqini ko’rsatib, ibrat beradi - Qaysi gapda o’xshatish qo’llangan?
A) Hovlimizdagi o’rik gulladi.
B) Oppoq bulutlar paxtadek ko’rinardi.
C) Deraza yonida kitob turibdi.
D) Malika kutubxonadan qaytdi. - Jonsiz narsaga inson harakatini berish jonlantirish deyiladi. Qaysi misolda shu vosita bor?
A) Shamol derazamga ertak aytdi.
B) Shamol daraxt shoxini egdi.
C) Shamol ko’chadagi changni ko’tardi.
D) Shamol ochiq derazadan kirdi. - Mubolag’a, ya’ni ataylab kuchaytirib tasvirlash qaysi gapda yaqqol ko’rinadi?
A) Jasur og’ir sumkasini ko’tardi.
B) Bolalar hovlidagi qorni kuradi.
C) Aziz yo’lakda bir oz kutdi.
D) Seni kutib, ming yil qaridim. - Asar syujeti deganda nima tushuniladi?
A) Kitob muqovasidagi ranglar uyg’unligi
B) Matndagi tinish belgilarining joylashuvi
C) Bir-biri bilan bog’langan voqealar tizimi
D) Muallif foydalangan barcha so’zlar ro’yxati - Asardagi konflikt nimani anglatadi?
A) Qarama-qarshi kuchlar, qarashlar yoki istaklar to’qnashuvini
B) Voqea kechgan joyning batafsil tavsifini
C) She’r misralarining teng uzunligini
D) Kitobning boblarga ajratilishini - Ikki qahramonning o’zaro suhbati qanday nutq shakli?
A) Portret
B) Peyzaj
C) Monolog
D) Dialog - Qahramonning o’ziga yoki boshqalarga qaratilgan keng, yaxlit nutqi nima deyiladi?
A) Dialog
B) Qofiya
C) Monolog
D) Sarlavha - Lirik asarda asosan nima markazga chiqadi?
A) So’zlarning kelib chiqish tarixi
B) His-tuyg’u, ruhiy holat va kechinmalar
C) Sahnani jihozlash bo’yicha ko’rsatmalar
D) Tajribani bajarish bosqichlari - Epik asarga xos bayon usulini belgilang.
A) Faqat so’zlarning talaffuzini ko’rsatish
B) Faqat sahnada aytiladigan gaplarni berish
C) Faqat qofiyadosh so’zlarni sanash
D) Voqealar va qahramonlar harakatini hikoya qilish - Dramatik asardagi remarka qanday vazifani bajaradi?
A) Har bir gapning bo’g’inini sanaydi
B) Harakat, holat yoki sahna sharoitiga izoh beradi
C) Asardagi barcha so’zlarni tarjima qiladi
D) Misralar oxiridagi ohangdoshlikni belgilaydi - Birinchi shaxs tilidan yozilgan asardagi hikoyachini muallifning o’zi deb qabul qilish shartmi?
A) Yo’q, hikoyachi muallif yaratgan badiiy obraz ham bo’lishi mumkin
B) Ha, har qanday hikoyachi doimo muallifning aynan o’zi bo’ladi
C) Ha, birinchi shaxsdagi barcha voqealar hujjatli bo’ladi
D) Yo’q, chunki birinchi shaxs tilidan badiiy asar yozilmaydi - Metafora o’xshashlik asosida ma’no ko’chishidir. Qaysi gapda u qo’llangan?
A) Nodira chiroqni yoqdi.
B) Kitob stol ustida turibdi.
C) Bilim — yo’limizni yoritadigan chiroq.
D) Chiroq kechqurun o’chdi. - Tazod qarama-qarshi tushunchalarni yonma-yon qo’yadi. Qaysi misol bunga mos?
A) Bog’da olma bilan o’rik pishdi.
B) Yuzida kulgi, ko’nglida g’am bor edi.
C) Yo’lda Aziz bilan Jasur uchrashdi.
D) Hovlida rayhon va yalpiz o’sdi. - Quyidagi misralarda qaysi so’zlar qofiyadosh?
Hovlimizda ochildi gul,
Shoxga qo’nib sayrar bulbul.
A) Hovlimizda — shoxga
B) Ochildi — sayrar
C) Gul — bulbul
D) Qo’nib — hovlimizda - Barmoq vaznida misralar ohangini tartibga solishda nima asos bo’ladi?
A) Harflarning katta yoki kichik yozilishi
B) Gapdagi vergullar soni
C) Qahramonlar ismlarining uzunligi
D) Misralardagi bo’g’inlar soni va ularning guruhlanishi - Aziz yo’lakdan daftar topdi. Egasi kimligini bilish uchun sinfdoshlaridan so’radi va uni Nodiraga qaytardi. Azizning bu harakatiga qaysi baho matn bilan asoslanadi?
A) U topilmani egasiga yetkazishga mas’uliyat bilan yondashdi
B) U daftarni o’ziniki qilib oldi
C) U Nodiraning daftarini yashirdi
D) U sinfdoshlarining savollariga javob bermadi
To’g’ri javoblar
- A) Hayotni obrazlar orqali tasvirlash — badiiy adabiyot inson, voqea va kechinmalarni obrazli ifodalaydi.
- C) Og’zaki aytish va eshitib o’rganish orqali — bunday asarlar og’izdan og’izga o’tib tarqalgan.
- B) Misra — she’rning har bir alohida satri shu atama bilan nomlanadi.
- D) Inson xulqini timsollar orqali ko’rsatish — masalda hayvon yoki buyum obrazi orqali odamlarning fe’l-atvori yoritilishi mumkin.
- B) Oppoq bulutlar paxtadek ko’rinardi — bulut paxtaga o’xshatilgan va buni -dek qo’shimchasi ochiq ko’rsatgan.
- A) Shamol derazamga ertak aytdi — insonga xos ertak aytish harakati shamolga berilgan.
- D) Seni kutib, ming yil qaridim — kutishning og’irligi hayotdagi me’yordan keskin oshirib tasvirlangan.
- C) Bir-biriga bog’langan voqealar tizimi — syujetda hodisalar o’zaro aloqada rivojlanadi.
- A) Qarashlar yoki kuchlar to’qnashuvi — konflikt qahramonlar orasida ham, bir qahramonning ichki dunyosida ham kechishi mumkin.
- D) Dialog — berilgan vaziyatda ikki qahramon navbat bilan gapirib, o’zaro suhbat qurmoqda.
- C) Monolog — bunda bir qahramon o’z fikrlarini keng va yaxlit nutq orqali bayon qiladi.
- B) His-tuyg’u va kechinmalar — lirik asarda voqealar tafsilotidan ko’ra ruhiy holat yetakchi bo’ladi.
- D) Voqealarni hikoya qilish — epik bayonda qahramonlarning harakati va ular bilan bog’liq hodisalar tasvirlanadi.
- B) Sahnaga oid izoh berish — remarka qahramonning harakati, holati yoki voqea sharoitini tushunishga yordam beradi.
- A) Hikoyachi badiiy obraz bo’lishi mumkin — matndagi men bilan haqiqiy muallifni doimo tenglashtirib bo’lmaydi.
- C) Bilim — yo’limizni yoritadigan chiroq — bilim yo’l ko’rsatuvchi vositaga o’xshatilib, chiroq so’zi ko’chma ma’noda ishlatilgan.
- B) Yuzida kulgi, ko’nglida g’am — kulgi va g’am qarama-qarshiligi tashqi ko’rinish bilan ichki holat farqini ochadi.
- C) Gul — bulbul — misralar oxiridagi shu so’zlarning tovush jihatidan ohangdoshligi qofiyani hosil qiladi.
- D) Bo’g’inlar soni va guruhlanishi — barmoq vaznida misralarning ritmik tartibi shu asosda yuzaga keladi.
- A) Mas’uliyat bilan yondashdi — Aziz daftar egasini izlab topgani va buyumni qaytargani bu bahoni tasdiqlaydi.
Testdan darsda va uyda qanday foydalanish mumkin?
Javoblarni tekshirishga shoshilmang. Avval tanlagan variantingiz yoniga qisqa sabab yozing: masalan, o’xshatishni qaysi qo’shimchadan taniganingizni ko’rsating. Bu usul tasodifiy topilgan javob bilan tushunib tanlangan javobni ajratishga yordam beradi.
- Darsda: savollarni mustaqil ishlang, keyin juftlikda bahsli javoblarni muhokama qiling; fikringizni atama yoki matndagi belgi bilan asoslang.
- O’yinda: navbat bilan variant tanlang va sababini ayting; xato qilgan ishtirokchiga javobini qayta tushuntirish imkonini bering.
- Oilada: ota-ona va bola bir xil savolga alohida javob bersin; so’ng farqli tanlovlarni izohlar yordamida birga tekshirsin.
Natijangizni baholang
0–9 ta to’g’ri javob: asosiy tushunchalarni mustahkamlash foydali bo’ladi; misra, syujet, dialog va tasvir vositalariga oid savollardan boshlang. 10–15 ta to’g’ri javob: tayanch bilimlaringiz bor, xato tanlangan variantni to’g’ri javob bilan solishtirib, farqini yozing. 16–20 ta to’g’ri javob: tushunchalarni yaxshi ajratyapsiz; endi o’qiyotgan asaringizdan ularga mos mustaqil misollar toping.
Bu oraliqlar o’zingizni tekshirish uchun berilgan, maktabdagi rasmiy bahoni almashtirmaydi. Xato javobni o’chirib qo’yish o’rniga, yoniga bitta tushuntirish yozsangiz, keyingi takrorlashda aynan nimaga e’tibor berishni bilasiz.
Ko’p beriladigan savollar
8-sinf adabiyot testi muayyan darslikdagi barcha mavzularni qamraydimi?
Yo’q, bu to’plam adabiy tushunchalarni tekshiradi, muayyan darslikning barcha mavzularini emas. Nazorat ishiga tayyorlanayotganda sinfda o’qilgan asarlar va o’qituvchi bergan topshiriqlarni ham takrorlang.
Mualliflar va asar nomlariga oid savollar nega berilmagan?
Bu test adabiyot nazariyasi hamda qisqa matnni tushunishga qaratilgan. Muallif va asarlarni takrorlash uchun darsligingizdagi ma’lumotlar asosida alohida savollar tuzishingiz mumkin.
Javobni topdim, lekin sababini tushuntira olmasam, nima qilay?
Tegishli izohni o’qib, tushunchaga o’zingiz yangi misol yozing. Masalan, jonlantirish uchun jonsiz narsaga inson harakatini bering, so’ng aynan qaysi so’z buni ko’rsatayotganini ayting.