5 sinf biologiya 2 chorak test to’plami o’simliklar va ularning hayotiga oid 20 ta mashq savolidan iborat. Savollar 5-sinf o’quvchilari uchun mo’ljallangan; mavzularning choraklar bo’yicha taqsimoti darslikka qarab farqlanishi mumkin. Har savolda bitta javobni tanlang, so’ng sahifa oxiridagi jadval bilan tekshiring.
5-sinf biologiya 2-chorak bo’yicha test savollari
Javoblaringizni daftarga yozib boring. Avval yoddan ishlang, qiynalgan savollaringiz yoniga belgi qo’ying va tekshirishdan oldin ularga yana qayting.
| № | Savol va javob variantlari | Sizning javobingiz |
|---|---|---|
| 1 | Botanika nimani o’rganadi? A) Tog’ jinslarini B) O’simliklarni C) Osmon jismlarini D) Ob-havo hodisalarini |
… |
| 2 | O’simlikni tuproqqa biriktirib turadigan asosiy organ qaysi? A) Ildiz B) Gul C) Meva D) Barg |
… |
| 3 | O’simlik tanasining asosiy tuzilish birligi nima? A) Urug’ B) Novda C) Hujayra D) Gul |
… |
| 4 | Piyoz po’stining hujayralarini batafsil ko’rish uchun qaysi asbob kerak? A) Tarozi B) Chizg’ich C) Termometr D) Mikroskop |
… |
| 5 | Barg, kurtak va gullarni tutib turadigan organ qaysi? A) Ildiz B) Poya C) Urug’ D) Meva |
… |
| 6 | Yashil o’simlik fotosintezda qaysi energiyadan foydalanadi? A) Yorug’lik energiyasidan B) Tovush energiyasidan C) Shamolning harakat energiyasidan D) Tuproq silkinishining energiyasidan |
… |
| 7 | Bargdan suvning bug’ holatida chiqishi qanday jarayon? A) Changlanish B) Urug’lanish C) Unish D) Bug’lanish |
… |
| 8 | Hujayraning qaysi qismida fotosintez kechadi? A) Yadroda B) Hujayra devorida C) Xloroplastda D) Vakuolada |
… |
| 9 | Gulli o’simlikning urug’ orqali ko’payishida qaysi organ bevosita qatnashadi? A) Gul B) Ildiz tukchasi C) Poya po’stlog’i D) Barg bandi |
… |
| 10 | Olma mevasining o’simlik hayotidagi vazifalaridan biri qaysi? A) Tuproqdan suv shimish B) Urug’larni himoya qilish C) Barglarni poyaga biriktirish D) O’simlikni tuproqqa mahkamlash |
… |
| 11 | Urug’ning qaysi qismidan yangi o’simlik rivojlanadi? A) Urug’ po’stidan B) Urug’ga yopishgan tuproqdan C) Meva bandi qoldig’idan D) Murtakdan |
… |
| 12 | Loviya urug’ining unishi uchun qaysi sharoitlar zarur? A) Faqat yorug’lik va quruqlik B) Sovuq, tuz va qum C) Suv, havo va mos harorat D) Faqat o’g’it va yorug’lik |
… |
| 13 | Ildiz tukchalari o’simlikka qanday yordam beradi? A) Chang donalarini hosil qiladi B) Suv va erigan mineral moddalarni shimadi C) Mevaga rang beradi D) Urug’ni tashqariga chiqaradi |
… |
| 14 | Barg tomirlari qanday vazifalarni bajaradi? A) Faqat bargga hid beradi B) Tuproqdan suvni bevosita shimadi C) Moddalarni o’tkazadi va bargga tayanch bo’ladi D) Bargni gulga aylantiradi |
… |
| 15 | O’simlik hujayra devorining asosiy tarkibiy moddasi nima? A) Selluloza B) Kraxmal C) Xlorofill D) Yog’ |
… |
| 16 | Kartoshkani tugunagi orqali ko’paytirish qaysi usulga kiradi? A) Changlanishga B) Urug’ orqali ko’payishga C) Urug’lanishga D) Vegetativ ko’payishga |
… |
| 17 | Urug’ po’sti shikastlansa, uning qaysi vazifasi bevosita zaiflashadi? A) Tuproqdan suv shimish B) Yorug’likni tutish C) Urug’ning ichki qismlarini himoyalash D) Gulchang hosil qilish |
… |
| 18 | O’simlik nafas olishda qaysi gazni o’zlashtiradi? A) Azot B) Kislorod C) Karbonat angidrid D) Vodorod |
… |
| 19 | Nam paxtadagi loviya urug’i bo’rtib, hajmi kattalashdi. Buning bevosita sababi nima? A) Urug’ suv shimdi B) Urug’ tuproq shimdi C) Urug’da meva hosil bo’ldi D) Urug’ gulchang bilan qoplandi |
… |
| 20 | Yorug’likning nihol o’sishiga ta’sirini solishtirish uchun qanday kuzatuv to’g’ri tuziladi? A) Har xil o’simliklarga turlicha suv beriladi B) Bir nihol sug’oriladi, ikkinchisi suvsiz qoldiriladi C) Nihollarning tuprog’i va harorati ham o’zgartiriladi D) Bir xil nihollarga teng suv berilib, faqat yorug’lik sharoiti farqlanadi |
… |
Murakkabroq savollarga qanday yondashiladi?
Fotosintez va nafas olishni ajrating
Oltinchi, sakkizinchi va o’n sakkizinchi savollarda jarayonlarni aralashtirmang. Fotosintez — yorug’lik yordamida organik moddalar hosil bo’lishi; nafas olishda esa hujayra moddalardan energiya oladi. Har savolda aynan qaysi jarayon so’ralganini toping, keyin variantlarni solishtiring.
Urug’ning tuzilishi bilan unish sharoitini farqlang
O’n birinchi va o’n ikkinchi savollar bir mavzuga tegishli, ammo boshqa-boshqa bilimni tekshiradi. Biri urug’ning ichki tuzilishi, ikkinchisi tashqi sharoit haqida. Daftarda urug’ rasmini chizib, qismlarini bir tomonga, unishga kerakli sharoitlarni boshqa tomonga yozsangiz, ularni chalkashtirmaysiz.
Organ nomidan uning vazifasiga o’ting
O’n uchinchi va o’n to’rtinchi savollarda o’simlik qismining nomini bilishning o’zi yetmaydi. Uning qayerda joylashgani va nima qilishini ham eslang. Masalan, hovlidagi o’simlikni kuzatganda ildiz, poya va bargni alohida emas, bir-biriga bog’langan qismlar sifatida tasavvur qiling.
Kuzatuvda bitta sharoitni o’zgartiring
Oxirgi savol kuzatuv natijasini izohlashga tayyorlaydi. Bir paytning o’zida suv, tuproq, yorug’lik va harorat o’zgarsa, farqning sababini ajratish qiyinlashadi. Variantlarni o’qiyotganda tekshirilayotgan sharoitdan tashqari yana nimalar o’zgarganini belgilang.
Natijangizni baholang
Har bir to’g’ri javob uchun bir ball qo’shing. Quyidagi mezon faqat o’zingizni tekshirish uchun berilgan, u maktabdagi rasmiy bahoning o’rnini bosmaydi.
- 0–9 ta to’g’ri javob: asosiy tushunchalarni takrorlash foydali bo’ladi. O’simlik organlari va hujayra qismlaridan boshlang, har biriga bittadan sodda izoh yozing.
- 10–15 ta to’g’ri javob: ko’p mavzularni tushungansiz. Xato chiqqan savollarni tuzilish, hayotiy jarayonlar va kuzatuv kabi guruhlarga ajratib qayta ishlang.
- 16–20 ta to’g’ri javob: bu to’plamdagi bilimlarni yaxshi qo’llayapsiz. Endi tanlagan variantingiz nega to’g’ri, qolganlari nega mos emasligini og’zaki tushuntirib ko’ring.
Ko’p beriladigan savollar
Bu savollar darsligimdagi ikkinchi chorakka to’liq mos keladimi?
To’liq moslik kafolatlanmaydi, chunki bu to’plam aniq darslik va chorak rejasi asosida tuzilmagan. Savollarni daftaringizdagi o’tilgan mavzular bilan solishtiring va hali o’rganmagan bo’limlaringizni alohida belgilang.
Testni darslikka qarab ishlasam bo’ladimi?
Ha, lekin bilimni tekshirish uchun avval mustaqil javob berish foydaliroq. Keyin tushunarsiz savollarni darslik yordamida ko’rib chiqing va javobingizni nima sababdan o’zgartirganingizni yozing.
Xato javoblarni qanday takrorlagan ma’qul?
Faqat javob harfini emas, uning sababini ham takrorlang. Masalan, organ nomini adashtirsangiz, o’sha organning rasmini chizing va yoniga vazifasini yozing; so’ng savolni variantlarga qaramay javoblang.
To’g’ri javoblar
Quyidagi jadvalni javob berib bo’lgach ochib o’qing. Mos kelmagan har bir javob yoniga qisqa sabab yozish keyingi takrorlashni aniqroq qiladi.
| № | Javob | Izoh |
|---|---|---|
| 1 | B) O’simliklarni | Botanika o’simliklarning tuzilishi va hayotini o’rganadi. |
| 2 | A) Ildiz | Ildiz o’simlikni tuproqqa biriktirib turadi. |
| 3 | C) Hujayra | O’simlik tanasi hujayralardan tuzilgan. |
| 4 | D) Mikroskop | Mikroskop mayda hujayralarning tuzilishini kattalashtirib ko’rishga yordam beradi. |
| 5 | B) Poya | Poya barg, kurtak va gullarni tutib turadi. |
| 6 | A) Yorug’lik energiyasidan | Fotosintezda organik moddalar hosil bo’lishi uchun yorug’lik energiyasi kerak. |
| 7 | D) Bug’lanish | Suvning bargdan bug’ holatida chiqishi bug’lanishdir. |
| 8 | C) Xloroplastda | Xloroplast fotosintez kechadigan, yashil pigment saqlovchi hujayra qismidir. |
| 9 | A) Gul | Gul gulli o’simliklarning urug’ orqali ko’payishida qatnashadi. |
| 10 | B) Urug’larni himoya qilish | Meva ichidagi urug’larni tashqi ta’sirlardan himoya qiladi. |
| 11 | D) Murtakdan | Murtak urug’ ichidagi boshlang’ich yosh o’simlikdir. |
| 12 | C) Suv, havo va mos harorat | Loviya urug’i unishi uchun namlik, nafas olishga havo va mos harorat zarur. |
| 13 | B) Suv va erigan mineral moddalarni shimadi | Ildiz tukchalari ildizning tuproqdan moddalar shimadigan yuzasini kengaytiradi. |
| 14 | C) Moddalarni o’tkazadi va bargga tayanch bo’ladi | Barg tomirlari moddalar harakatida qatnashadi va barg yaprog’ini tutib turadi. |
| 15 | A) Selluloza | Selluloza o’simlik hujayra devoriga mustahkamlik beradigan moddadir. |
| 16 | D) Vegetativ ko’payishga | Vegetativ ko’payishda yangi o’simlik urug’dan emas, tana qismlaridan rivojlanadi. |
| 17 | C) Urug’ning ichki qismlarini himoyalash | Urug’ po’sti ichki qismlarni tashqi ta’sirlardan saqlaydi. |
| 18 | B) Kislorod | O’simlik nafas olishda kislorodni o’zlashtiradi. |
| 19 | A) Urug’ suv shimdi | Urug’ suv shimishi natijasida bo’rtib, hajmi kattalashadi. |
| 20 | D) Faqat yorug’lik sharoiti farqlanadi | Boshqa sharoitlarni teng saqlash yorug’lik ta’sirini alohida solishtirishga yordam beradi. |