1-sinf uchun misollar to’plami qo’shish, ayirish va sonlarni taqqoslashga doir 20 ta test savolidan iborat. Savollar birinchi sinf o’quvchilari uchun tuzilgan: har birida to’rtta variantdan bittasini tanlang. Javoblaringizni daftarga yozing, so’ng sahifa oxiridagi jadval bilan tekshiring.
1-sinf uchun misollar bo’yicha test savollari
Dastlab sodda hisoblar, keyin esa bo’sh joyni to’ldirish va matnli masalalar berilgan. Shoshilmasdan ishlang. Hisoblashda qiynalsangiz, sanoq cho’plari yoki qog’ozga chizilgan doirachalardan foydalanishingiz mumkin.
| № | Misol yoki savol | Javob variantlari |
|---|---|---|
| 1 | 2 + 1 nechaga teng? | A) 3 B) 2 C) 4 D) 1 |
| 2 | 4 – 1 ni hisoblang. | A) 5 B) 3 C) 2 D) 4 |
| 3 | 3 + 2 ning javobini toping. | A) 4 B) 6 C) 5 D) 1 |
| 4 | 6 – 2 nechaga teng? | A) 3 B) 8 C) 5 D) 4 |
| 5 | 0 + 7 ifodasining qiymatini toping. | A) 0 B) 7 C) 6 D) 8 |
| 6 | 9 – 0 ning natijasi nechaga teng? | A) 9 B) 0 C) 8 D) 10 |
| 7 | 5 + 5 ni hisoblang. | A) 9 B) 11 C) 5 D) 10 |
| 8 | 10 – 3 ning javobini belgilang. | A) 6 B) 8 C) 7 D) 13 |
| 9 | 8 va 6 sonlari orasiga qaysi belgi qo’yiladi? | A) > B) < C) = D) + |
| 10 | Sanashda 11 dan keyin qaysi son keladi? | A) 10 B) 13 C) 12 D) 9 |
| 11 | Sanashda 14 dan oldin keladigan sonni toping. | A) 15 B) 13 C) 12 D) 16 |
| 12 | 12 soni 1 ta o’nlik va nechta birlikdan tuzilgan? | A) 1 ta B) 3 ta C) 10 ta D) 2 ta |
| 13 | 7 + … = 10 tengligida bo’sh joyga qaysi son yoziladi? | A) 2 B) 4 C) 3 D) 5 |
| 14 | … – 4 = 5 tengligidagi tushirib qoldirilgan sonni toping. | A) 1 B) 8 C) 10 D) 9 |
| 15 | 6 + 4 – 3 ni hisoblang. | A) 7 B) 9 C) 8 D) 6 |
| 16 | 13 + 2 ning qiymati nechaga teng? | A) 14 B) 15 C) 16 D) 11 |
| 17 | 18 – 5 ifodasining javobini toping. | A) 12 B) 14 C) 15 D) 13 |
| 18 | Masala: savatda 8 ta olma bor edi. Malika yana 4 ta olma qo’shdi. Savatda nechta olma bo’ldi? | A) 11 ta B) 12 ta C) 4 ta D) 13 ta |
| 19 | Masala: Azizda 16 ta qalam bor edi. U 7 tasini ukasiga berdi. Azizda nechta qalam qoldi? | A) 8 ta B) 10 ta C) 9 ta D) 11 ta |
| 20 | Har safar 2 tadan ortib borayotgan qatorni davom ettiring: 2, 4, 6, 8, … | A) 10 B) 9 C) 11 D) 12 |
Ayrim misollarni qanday yechish mumkin?
Quyidagi to’rtta izohni tegishli savollarni mustaqil yechganingizdan keyin oching. Faqat javobni emas, unga qanday yetib borishni ham tekshiring: shu yo’l bilan xato qayerda yuz berganini topasiz.
Ikki teng guruhni qo’shish
7-savolning yechimini ko’rish
5 + 5 = 10. Qog’ozga bir qatorda beshta, ikkinchi qatorda yana beshta doiracha chizing. Ularning barchasini sanasangiz, o’nta chiqadi. Qo’shish ikki guruhdagi narsalarni birga sanashga yordam beradi.
Javobni tekshirish uchun o’nta doirachaning beshtasini yoping. Ochiq qolgan beshta doiracha ikkinchi guruhga teng bo’lishi kerak.
Yetishmayotgan qo’shiluvchini topish
13-savolning yechimini ko’rish
Bo’sh joyga 3 yoziladi. Yettidan keyin o’ngacha sanang: sakkiz, to’qqiz, o’n. Uch qadam oldinga yurdingiz, demak, yettiga uchni qo’shish kerak.
Buni sanoq cho’plari bilan ham tekshiring. Avval yettita cho’p qo’ying, keyin ularni o’ntaga yetkazish uchun yana nechta cho’p qo’shganingizni sanang.
Matnli masalada amal tanlash
18-savolning yechimini ko’rish
Savatda 12 ta olma bo’ladi. Dastlab sakkizta olma bor, keyin ularga yana to’rtta qo’shilyapti. Olmalar soni ortgani uchun 8 + 4 amalini bajaramiz.
Hisobni qulaylashtirish uchun to’rttani ikkita va ikkita qilib ajrating. Sakkizga ikkini qo’shsangiz o’n, qolgan ikkini qo’shsangiz o’n ikki hosil bo’ladi.
O’nlikdan o’tib ayirish
19-savolning yechimini ko’rish
Azizda 9 ta qalam qoladi. O’n oltidan yettini ayirish uchun avval oltini ayirib, o’nga tushing. Yettidan oltitasi ayirildi, endi yana bittani ayirasiz: o’ndan bir ayirilsa, to’qqiz qoladi.
Tekshirishda teskari amal yordam beradi: qolgan to’qqizta qalamga berilgan yettita qalamni qo’shing. Yana o’n oltita chiqsa, hisobingiz mos keladi.
Natijangizni baholang
Oxirgi jadval bilan solishtirib, har bir to’g’ri javob uchun bittadan ball yozing. Quyidagi darajalar faqat shu mashq uchun mo’ljallangan, ular maktab bahosi emas.
- 17–20 ta to’g’ri javob: hisoblashni yaxshi uddaladingiz. Xato qolgan bo’lsa, aynan o’sha misolni boshqa usul bilan qayta yeching.
- 11–16 ta to’g’ri javob: ko’p topshiriqlarni tushungansiz. Adashgan joyingizni topib, qo’shish, ayirish yoki sonlar tartibidan qaysi biri qiyin kelganini aniqlang.
- 0–10 ta to’g’ri javob: sodda misollardan boshlab yana mashq qiling. Sanoq buyumlaridan foydalaning, keyin shu hisoblarni buyumlarsiz bajarib ko’ring.
Ko’p beriladigan savollar
Bola misollarni barmoqlari bilan hisoblasa bo’ladimi?
Ha, bu mashqda barmoqlar yoki sanoq cho’plaridan foydalanish mumkin. Hisob tushunarli bo’lgach, o’sha misolni yordamsiz qayta yechib ko’rishni taklif qiling.
Ota-ona javobni qachon ko’rsatgani ma’qul?
Javobni bola o’zi urinib ko’rganidan keyin ko’rsating. Qiynalsa, tayyor variantni aytish o’rniga, masaladagi narsalar ko’payganmi yoki kamayganmi, deb so’rang.
1-sinf uchun misollarni qayta ishlaganda nimani o’zgartirish kerak?
Qayta ishlaganda javob harfini emas, yechish yo’lini aytib berishni so’rang. Masalan, bola qo’shishni chizma bilan ko’rsatsin yoki ayirish natijasini qo’shish orqali tekshirsin.
To’g’ri javoblar
O’zingiz belgilagan variantlarni quyidagi jadval bilan solishtiring. Noto’g’ri chiqqan topshiriqni o’chirib tashlamang: yoniga to’g’ri yechimni yozsangiz, farqni ko’rish osonlashadi.
| № | To’g’ri javob | Nega shu javob? |
|---|---|---|
| 1 | A) 3 | Ikkiga bir qo’shilsa, uch hosil bo’ladi. |
| 2 | B) 3 | To’rttadan bittasi ayirilsa, uchta qoladi. |
| 3 | C) 5 | Uchga ikki qo’shilsa, besh chiqadi. |
| 4 | D) 4 | Oltidan ikki ayirilsa, to’rt qoladi. |
| 5 | B) 7 | Nolga yetti qo’shilsa, natija yetti bo’ladi. |
| 6 | A) 9 | Sondan nol ayirilganda son o’zgarmaydi. |
| 7 | D) 10 | Beshtadan ikkita guruh birlashsa, o’nta bo’ladi. |
| 8 | C) 7 | O’ndan uch ayirilsa, yetti qoladi. |
| 9 | A) > | Sakkiz oltidan katta, shuning uchun kattalik belgisi qo’yiladi. |
| 10 | C) 12 | Sanashda o’n birdan keyin o’n ikki keladi. |
| 11 | B) 13 | O’n to’rtdan oldingi son o’n uchdir. |
| 12 | D) 2 ta | O’n ikki soni bitta o’nlik va ikkita birlikdan tuzilgan. |
| 13 | C) 3 | Yettiga uch qo’shilsa, o’n hosil bo’ladi. |
| 14 | D) 9 | To’qqizdan to’rt ayirilganda besh qoladi. |
| 15 | A) 7 | Avval olti bilan to’rt qo’shiladi, keyin o’ndan uch ayiriladi. |
| 16 | B) 15 | O’n uchga ikki qo’shilsa, o’n besh chiqadi. |
| 17 | D) 13 | O’n sakkizdan besh ayirilsa, o’n uch qoladi. |
| 18 | B) 12 ta | Sakkizta olmaga to’rtta qo’shilgani uchun jami o’n ikkita bo’ladi. |
| 19 | C) 9 ta | O’n oltita qalamning yettitasi berilsa, to’qqiztasi qoladi. |
| 20 | A) 10 | Qatordagi sakkizga yana ikki qo’shilsa, keyingi son o’n bo’ladi. |