25 та мантиқий савол жавоблари билан: сонли мантиқий саволлар

муаллиф:

Сонли мантиқий саволлар — берилган қоида асосида сонлар қаторини давом эттириш машқлари. Бу 25 та топшириқ бутун оила учун мос: улар санаш, таққослаш ва ўз фикрини тушунтиришни машқ қилдиради. Ҳар бирида қоида ёки йўналиш берилган, жавоблар эса очиб кўриладиган жойга яширилган.

Осон мантиқий саволлар

Аввал ёнма-ён сонларни солиштиринг. Жавобни очишдан олдин қайси амални танлаганингизни овоз чиқариб айтинг.

  1. 4, 7, 10, 13, … Ҳар сафар бир хил сон қўшилади. Кейинги сон неччи?

    Жавобни кўриш

    16.

  2. 32, 28, 24, 20, … Ҳар сафар бир хил сон айрилади. Қаторни давом эттиринг.

    Жавобни кўриш

    16.

  3. 3, 6, 12, 24, … Ҳар бир сон олдингисидан икки баравар катта. Кейинги сонни топинг.

    Жавобни кўриш

    48.

  4. 96, 48, 24, 12, … Ҳар бир сон олдинги сонни иккига бўлишдан ҳосил бўлади. Навбатдаги сон неччи?

    Жавобни кўриш

    6.

  5. Малика дафтарига 2, 7, 12, 17 сонларини ёзди. У ҳар сафар бир хил сон қўшса, кейин қайси сонни ёзади?

    Жавобни кўриш

    22.

  6. 50, 43, 36, 29, … Сонлар бир хил миқдорда камаймоқда. Бўш жойга қайси сон тушади?

    Жавобни кўриш

    22.

  7. 15, 25, 35, 45, … Ҳар гал бир хил сон қўшилади. Кейинги сонни айтинг.

    Жавобни кўриш

    55.

  8. 1, 3, 8, 10, 15, … Навбат билан 2 ва 5 қўшилади. Қатор қандай давом этади?

    Жавобни кўриш

    17.

  9. 2, 4, 6, 2, 4, 6, 2, 4, … Бир хил учта сон такрорланади. Кейинги сон қайси?

    Жавобни кўриш

    6.

Ўртача қийинликдаги саволлар

Энди айрим қаторларда қўшиладиган сон ҳам ўзгаради. Керак бўлса, сонларнинг тагига улар орасидаги фарқни ёзинг: шунда яширин тартиб кўринади.

  1. 1, 3, 6, 10, 15, … Аввал 2 қўшилади, кейинги ҳар бир қадамда қўшилувчи биттага ортади. Навбатдаги сон неччи?

    Жавобни кўриш

    21.

  2. 2, 5, 10, 17, 26, … Қўшилувчилар 3 дан бошланиб, ҳар сафар 2 тага ортади. Кейинги сонни топинг.

    Жавобни кўриш

    37.

  3. 40, 39, 37, 34, 30, … Навбат билан 1, 2, 3, 4 ва шу тартибдаги сонлар айрилади. Қаторни давом эттиринг.

    Жавобни кўриш

    25.

  4. 1, 3, 7, 15, … Олдинги сон иккига кўпайтирилиб, натижага 1 қўшилади. Кейинги сон неччи?

    Жавобни кўриш

    31.

  5. 2, 4, 10, 28, … Ҳар сафар олдинги сон учга кўпайтирилиб, натижадан 2 айрилади. Навбатдаги сонни топинг.

    Жавобни кўриш

    82.

  6. 5, 9, 8, 12, 11, … Навбат билан 4 қўшилади ва 1 айрилади. Кейинги сон қайси?

    Жавобни кўриш

    15.

  7. 1, 10, 3, 20, 5, 30, … Тоқ ўриндаги сонлар 2 тага, жуфт ўриндагилар 10 тага ортади. Кейинги сонни айтинг.

    Жавобни кўриш

    7.

  8. 2, 3, 5, 8, 13, … Учинчи сондан бошлаб ҳар бир сон олдинги иккита соннинг йиғиндисидир. Қайси сон келади?

    Жавобни кўриш

    21.

Қийин мантиқий саволлар

Бу сонли мантиқий саволларда амаллар тартибини кузатинг. Икки хил амал берилган бўлса, уларни алмаштириб юбормаслик учун ёнига кичик белги қўйишингиз мумкин.

  1. 2, 4, 7, 14, 17, 34, … Навбат билан иккига кўпайтирилади ва 3 қўшилади. Кейинги сон неччи?

    Жавобни кўриш

    37.

  2. 1, 4, 9, 16, 25, … Булар 1 дан бошланган кетма-кет сонларнинг квадратлари, яъни ҳар бир соннинг ўзига кўпайтмаси. Навбатдаги сонни топинг.

    Жавобни кўриш

    36.

  3. 1, 8, 27, 64, … Булар 1 дан бошланган кетма-кет сонларнинг кублари, яъни бир хил учта соннинг кўпайтмаси. Кейинги сон қайси?

    Жавобни кўриш

    125.

  4. 2, 3, 5, 9, 17, … Дастлаб 1 қўшилади, сўнг қўшилувчи ҳар қадамда икки баравар ортади. Қаторни давом эттиринг.

    Жавобни кўриш

    33.

  5. 1, 2, 6, 24, 120, … Навбат билан 2, 3, 4, 5 ва шу тартибдаги сонларга кўпайтирилади. Кейинги сон неччи?

    Жавобни кўриш

    720.

  6. 2, 3, 4, 6, 8, 9, 16, … Тоқ ўринлардаги сонлар икки баравар ортади, жуфт ўринлардагиларга эса 3 қўшилади. Навбатдаги сонни топинг.

    Жавобни кўриш

    12.

  7. 1, 2, 4, 7, 12, … Учинчи сондан бошлаб олдинги иккита сон қўшилади ва йиғиндига яна 1 қўшилади. Кейинги сон қайси?

    Жавобни кўриш

    20.

  8. 1, 2, 3, 6, 11, 20, … Тўртинчи сондан бошлаб ҳар бир сон бевосита олдинги учта соннинг йиғиндисидир. Қаторни давом эттиринг.

    Жавобни кўриш

    37.

Жавоблар ва ечимлар

Қуйидаги рақамлар топшириқлар тартибига мос келади. Натижангиз бошқача чиққан бўлса, фақат охирги ҳисобни эмас, танлаган амалингизни ҳам текширинг.

Жавобни кўриш
  1. 16. Ёнма-ён сонлар орасидаги фарқ 3 га тенг. Шунинг учун 13 + 3 = 16.
  2. 16. Ҳар қадамда 4 айрилган. Охирги берилган сондан давом этсак, 20 – 4 = 16.
  3. 48. Қаторнинг ҳар бир сони иккига кўпаймоқда. Демак, 24 × 2 = 48.
  4. 6. Сонлар ҳар гал иккига бўлинмоқда. Навбатдаги ҳисоб: 12 : 2 = 6.
  5. 22. Малика ёзган сонлар орасидаги фарқ 5. Шу қоидага кўра, 17 + 5 = 22.
  6. 22. Ҳар сафар 7 айрилганини 50 – 43 ёки 43 – 36 орқали текширасиз. Демак, 29 – 7 = 22.
  7. 55. Қўшилаётган сон 10 га тенг. Шундай қилиб, 45 + 10 = 55.
  8. 17. Охирги қадамда 5 қўшилган, энди 2 қўшиш навбати. Ҳисоблаймиз: 15 + 2 = 17.
  9. 6. Такрорланувчи гуруҳ 2, 4, 6 сонларидан тузилган. Охирги гуруҳдаги 2 ва 4 дан кейин 6 келади.
  10. 21. Қўшилувчилар 2, 3, 4, 5 бўлган, кейингиси 6. Натижа: 15 + 6 = 21.
  11. 37. Фарқлар 3, 5, 7, 9 тартибида ортмоқда. Кейинги фарқ 11 бўлгани учун 26 + 11 = 37.
  12. 25. Ҳозиргача 1, 2, 3 ва 4 айрилган. Энди 5 айрилади: 30 – 5 = 25.
  13. 31. Аввал охирги сонни иккига кўпайтириб, кейин 1 қўшасиз. Ҳисоб: 15 × 2 + 1 = 31.
  14. 82. Амаллар тартибини сақланг: аввал кўпайтириш, кейин айириш. Демак, 28 × 3 – 2 = 82.
  15. 15. Охирги ўтишда 12 дан 1 айрилган. Энди қўшиш навбати келади: 11 + 4 = 15.
  16. 7. Кейинги сон еттинчи, яъни тоқ ўринда туради. Тоқ ўринлардаги 1, 3, 5 қатори 7 билан давом этади.
  17. 21. Фақат охирги иккита сонни оласиз. Уларнинг йиғиндиси 8 + 13 = 21.
  18. 37. 17 дан 34 га ўтишда иккига кўпайтирилган. Кейинги амал 3 қўшиш: 34 + 3 = 37.
  19. 36. Берилган қатор 1, 2, 3, 4, 5 сонларининг квадратларидан тузилган. Навбатдаги ҳисоб 6 × 6 = 36.
  20. 125. Охирги сон 4 × 4 × 4 орқали ҳосил бўлган. Кейингиси 5 × 5 × 5 = 125.
  21. 33. Қўшилувчилар 1, 2, 4, 8 бўлиб, кейингиси 16 га тенг. Шунинг учун 17 + 16 = 33.
  22. 720. Охирги қадамда 5 га кўпайтирилган, энди 6 га кўпайтирасиз. Натижа: 120 × 6 = 720.
  23. 12. Бўш жой саккизинчи, яъни жуфт ўринда турибди. Жуфт ўринлардаги 3, 6, 9 сонларига қарасак, кейингиси 12 бўлади.
  24. 20. Охирги иккита сон 7 ва 12. Уларни қўшиб, натижага 1 қўшамиз: 7 + 12 + 1 = 20.
  25. 37. Охирги учта сонни танланг: 6, 11 ва 20. Уларнинг йиғиндиси 6 + 11 + 20 = 37.

Мантиқий фикрлашни қандай ривожлантириш мумкин

  • Фарқларни алоҳида ёзинг. Қатор тушунарсиз кўринса, ёнма-ён сонларни айиринг. Натижалар кейинги қадамни кўрсатиши мумкин.
  • Қоидани барча ўтишларда текширинг. Фақат дастлабки иккита сонга мос келган тахмин билан тўхтаманг. У қолган сонларни ҳам тушунтирсин.
  • Боладан изоҳ сўранг. Ота-она тайёр жавобни айтиш ўрнига, “Бу сонни қандай топдингиз?” деб сўраши мумкин. Жавобни тинглаб, ҳисобни бирга текширинг.
  • Ўз қаторингизни тузинг. Масалан, дафтар четига бир хил сон қўшиб бориладиган қатор ёзинг. Оила аъзоларингиз кейинги сонни топсин, кейин қоидасини тушунтирсин.
  • Қийинчиликни аста оширинг. Бир амалли топшириқ осонлашгач, навбатлашадиган амалларга ўтинг. Шошилиш ўрнига ечимни аниқ тушунтиришга эътибор беринг.

Кўп бериладиган саволлар

Бир сонлар қаторига турли жавоблар топиш мумкинми?

Қоида берилмаса, бир хил бошланғич қаторни турлича давом эттириш мумкин. Шу сабабли бу тўпламдаги сонли мантиқий саволлар учун амал ёки йўналиш аниқ кўрсатилган.

Бола қийналса, жавобни дарров кўрсатиш керакми?

Аввал кичик ишора бериб кўринг. Масалан, ёнма-ён сонлар фарқини ҳисоблашни ёки тоқ ва жуфт ўринларни алоҳида ёзишни таклиф қилинг.

Бу топшириқларни оилада қандай ўйинга айлантириш мумкин?

Навбат билан биттадан қатор танлаб, ҳар кимдан жавоби ва изоҳини сўранг. Тўғри натижадан ташқари, тушунарли ечимни ҳам мақтанг; хато қилган иштирокчи қайта уриниб кўрсин.