Sonli mantiqiy savollar — berilgan qoida asosida sonlar qatorini davom ettirish mashqlari. Bu 25 ta topshiriq butun oila uchun mos: ular sanash, taqqoslash va o’z fikrini tushuntirishni mashq qildiradi. Har birida qoida yoki yo’nalish berilgan, javoblar esa ochib ko’riladigan joyga yashirilgan.
Oson mantiqiy savollar
Avval yonma-yon sonlarni solishtiring. Javobni ochishdan oldin qaysi amalni tanlaganingizni ovoz chiqarib ayting.
-
4, 7, 10, 13, … Har safar bir xil son qo’shiladi. Keyingi son nechchi?
Javobni ko’rish
16.
-
32, 28, 24, 20, … Har safar bir xil son ayriladi. Qatorni davom ettiring.
Javobni ko’rish
16.
-
3, 6, 12, 24, … Har bir son oldingisidan ikki baravar katta. Keyingi sonni toping.
Javobni ko’rish
48.
-
96, 48, 24, 12, … Har bir son oldingi sonni ikkiga bo’lishdan hosil bo’ladi. Navbatdagi son nechchi?
Javobni ko’rish
6.
-
Malika daftariga 2, 7, 12, 17 sonlarini yozdi. U har safar bir xil son qo’shsa, keyin qaysi sonni yozadi?
Javobni ko’rish
22.
-
50, 43, 36, 29, … Sonlar bir xil miqdorda kamaymoqda. Bo’sh joyga qaysi son tushadi?
Javobni ko’rish
22.
-
15, 25, 35, 45, … Har gal bir xil son qo’shiladi. Keyingi sonni ayting.
Javobni ko’rish
55.
-
1, 3, 8, 10, 15, … Navbat bilan 2 va 5 qo’shiladi. Qator qanday davom etadi?
Javobni ko’rish
17.
-
2, 4, 6, 2, 4, 6, 2, 4, … Bir xil uchta son takrorlanadi. Keyingi son qaysi?
Javobni ko’rish
6.
O’rtacha qiyinlikdagi savollar
Endi ayrim qatorlarda qo’shiladigan son ham o’zgaradi. Kerak bo’lsa, sonlarning tagiga ular orasidagi farqni yozing: shunda yashirin tartib ko’rinadi.
-
1, 3, 6, 10, 15, … Avval 2 qo’shiladi, keyingi har bir qadamda qo’shiluvchi bittaga ortadi. Navbatdagi son nechchi?
Javobni ko’rish
21.
-
2, 5, 10, 17, 26, … Qo’shiluvchilar 3 dan boshlanib, har safar 2 taga ortadi. Keyingi sonni toping.
Javobni ko’rish
37.
-
40, 39, 37, 34, 30, … Navbat bilan 1, 2, 3, 4 va shu tartibdagi sonlar ayriladi. Qatorni davom ettiring.
Javobni ko’rish
25.
-
1, 3, 7, 15, … Oldingi son ikkiga ko’paytirilib, natijaga 1 qo’shiladi. Keyingi son nechchi?
Javobni ko’rish
31.
-
2, 4, 10, 28, … Har safar oldingi son uchga ko’paytirilib, natijadan 2 ayriladi. Navbatdagi sonni toping.
Javobni ko’rish
82.
-
5, 9, 8, 12, 11, … Navbat bilan 4 qo’shiladi va 1 ayriladi. Keyingi son qaysi?
Javobni ko’rish
15.
-
1, 10, 3, 20, 5, 30, … Toq o’rindagi sonlar 2 taga, juft o’rindagilar 10 taga ortadi. Keyingi sonni ayting.
Javobni ko’rish
7.
-
2, 3, 5, 8, 13, … Uchinchi sondan boshlab har bir son oldingi ikkita sonning yig’indisidir. Qaysi son keladi?
Javobni ko’rish
21.
Qiyin mantiqiy savollar
Bu sonli mantiqiy savollarda amallar tartibini kuzating. Ikki xil amal berilgan bo’lsa, ularni almashtirib yubormaslik uchun yoniga kichik belgi qo’yishingiz mumkin.
-
2, 4, 7, 14, 17, 34, … Navbat bilan ikkiga ko’paytiriladi va 3 qo’shiladi. Keyingi son nechchi?
Javobni ko’rish
37.
-
1, 4, 9, 16, 25, … Bular 1 dan boshlangan ketma-ket sonlarning kvadratlari, ya’ni har bir sonning o’ziga ko’paytmasi. Navbatdagi sonni toping.
Javobni ko’rish
36.
-
1, 8, 27, 64, … Bular 1 dan boshlangan ketma-ket sonlarning kublari, ya’ni bir xil uchta sonning ko’paytmasi. Keyingi son qaysi?
Javobni ko’rish
125.
-
2, 3, 5, 9, 17, … Dastlab 1 qo’shiladi, so’ng qo’shiluvchi har qadamda ikki baravar ortadi. Qatorni davom ettiring.
Javobni ko’rish
33.
-
1, 2, 6, 24, 120, … Navbat bilan 2, 3, 4, 5 va shu tartibdagi sonlarga ko’paytiriladi. Keyingi son nechchi?
Javobni ko’rish
720.
-
2, 3, 4, 6, 8, 9, 16, … Toq o’rinlardagi sonlar ikki baravar ortadi, juft o’rinlardagilarga esa 3 qo’shiladi. Navbatdagi sonni toping.
Javobni ko’rish
12.
-
1, 2, 4, 7, 12, … Uchinchi sondan boshlab oldingi ikkita son qo’shiladi va yig’indiga yana 1 qo’shiladi. Keyingi son qaysi?
Javobni ko’rish
20.
-
1, 2, 3, 6, 11, 20, … To’rtinchi sondan boshlab har bir son bevosita oldingi uchta sonning yig’indisidir. Qatorni davom ettiring.
Javobni ko’rish
37.
Javoblar va yechimlar
Quyidagi raqamlar topshiriqlar tartibiga mos keladi. Natijangiz boshqacha chiqqan bo’lsa, faqat oxirgi hisobni emas, tanlagan amalingizni ham tekshiring.
Javobni ko’rish
- 16. Yonma-yon sonlar orasidagi farq 3 ga teng. Shuning uchun 13 + 3 = 16.
- 16. Har qadamda 4 ayrilgan. Oxirgi berilgan sondan davom etsak, 20 – 4 = 16.
- 48. Qatorning har bir soni ikkiga ko’paymoqda. Demak, 24 × 2 = 48.
- 6. Sonlar har gal ikkiga bo’linmoqda. Navbatdagi hisob: 12 : 2 = 6.
- 22. Malika yozgan sonlar orasidagi farq 5. Shu qoidaga ko’ra, 17 + 5 = 22.
- 22. Har safar 7 ayrilganini 50 – 43 yoki 43 – 36 orqali tekshirasiz. Demak, 29 – 7 = 22.
- 55. Qo’shilayotgan son 10 ga teng. Shunday qilib, 45 + 10 = 55.
- 17. Oxirgi qadamda 5 qo’shilgan, endi 2 qo’shish navbati. Hisoblaymiz: 15 + 2 = 17.
- 6. Takrorlanuvchi guruh 2, 4, 6 sonlaridan tuzilgan. Oxirgi guruhdagi 2 va 4 dan keyin 6 keladi.
- 21. Qo’shiluvchilar 2, 3, 4, 5 bo’lgan, keyingisi 6. Natija: 15 + 6 = 21.
- 37. Farqlar 3, 5, 7, 9 tartibida ortmoqda. Keyingi farq 11 bo’lgani uchun 26 + 11 = 37.
- 25. Hozirgacha 1, 2, 3 va 4 ayrilgan. Endi 5 ayriladi: 30 – 5 = 25.
- 31. Avval oxirgi sonni ikkiga ko’paytirib, keyin 1 qo’shasiz. Hisob: 15 × 2 + 1 = 31.
- 82. Amallar tartibini saqlang: avval ko’paytirish, keyin ayirish. Demak, 28 × 3 – 2 = 82.
- 15. Oxirgi o’tishda 12 dan 1 ayrilgan. Endi qo’shish navbati keladi: 11 + 4 = 15.
- 7. Keyingi son yettinchi, ya’ni toq o’rinda turadi. Toq o’rinlardagi 1, 3, 5 qatori 7 bilan davom etadi.
- 21. Faqat oxirgi ikkita sonni olasiz. Ularning yig’indisi 8 + 13 = 21.
- 37. 17 dan 34 ga o’tishda ikkiga ko’paytirilgan. Keyingi amal 3 qo’shish: 34 + 3 = 37.
- 36. Berilgan qator 1, 2, 3, 4, 5 sonlarining kvadratlaridan tuzilgan. Navbatdagi hisob 6 × 6 = 36.
- 125. Oxirgi son 4 × 4 × 4 orqali hosil bo’lgan. Keyingisi 5 × 5 × 5 = 125.
- 33. Qo’shiluvchilar 1, 2, 4, 8 bo’lib, keyingisi 16 ga teng. Shuning uchun 17 + 16 = 33.
- 720. Oxirgi qadamda 5 ga ko’paytirilgan, endi 6 ga ko’paytirasiz. Natija: 120 × 6 = 720.
- 12. Bo’sh joy sakkizinchi, ya’ni juft o’rinda turibdi. Juft o’rinlardagi 3, 6, 9 sonlariga qarasak, keyingisi 12 bo’ladi.
- 20. Oxirgi ikkita son 7 va 12. Ularni qo’shib, natijaga 1 qo’shamiz: 7 + 12 + 1 = 20.
- 37. Oxirgi uchta sonni tanlang: 6, 11 va 20. Ularning yig’indisi 6 + 11 + 20 = 37.
Mantiqiy fikrlashni qanday rivojlantirish mumkin
- Farqlarni alohida yozing. Qator tushunarsiz ko’rinsa, yonma-yon sonlarni ayiring. Natijalar keyingi qadamni ko’rsatishi mumkin.
- Qoidani barcha o’tishlarda tekshiring. Faqat dastlabki ikkita songa mos kelgan taxmin bilan to’xtamang. U qolgan sonlarni ham tushuntirsin.
- Boladan izoh so’rang. Ota-ona tayyor javobni aytish o’rniga, “Bu sonni qanday topdingiz?” deb so’rashi mumkin. Javobni tinglab, hisobni birga tekshiring.
- O’z qatoringizni tuzing. Masalan, daftar chetiga bir xil son qo’shib boriladigan qator yozing. Oila a’zolaringiz keyingi sonni topsin, keyin qoidasini tushuntirsin.
- Qiyinchilikni asta oshiring. Bir amalli topshiriq osonlashgach, navbatlashadigan amallarga o’ting. Shoshilish o’rniga yechimni aniq tushuntirishga e’tibor bering.
Ko’p beriladigan savollar
Bir sonlar qatoriga turli javoblar topish mumkinmi?
Qoida berilmasa, bir xil boshlang’ich qatorni turlicha davom ettirish mumkin. Shu sababli bu to’plamdagi sonli mantiqiy savollar uchun amal yoki yo’nalish aniq ko’rsatilgan.
Bola qiynalsa, javobni darrov ko’rsatish kerakmi?
Avval kichik ishora berib ko’ring. Masalan, yonma-yon sonlar farqini hisoblashni yoki toq va juft o’rinlarni alohida yozishni taklif qiling.
Bu topshiriqlarni oilada qanday o’yinga aylantirish mumkin?
Navbat bilan bittadan qator tanlab, har kimdan javobi va izohini so’rang. To’g’ri natijadan tashqari, tushunarli yechimni ham maqtang; xato qilgan ishtirokchi qayta urinib ko’rsin.