25 ta mantiqiy savol javoblari bilan: 6-sinf mantiqiy savollar

muallif:

6-sinf mantiqiy savollari javoblari bilan berilgan bu to’plam o’quvchilarni shartlarni solishtirish, diqqat bilan o’qish va hisob orqali xulosa chiqarishga undaydi. Masalalarni mustaqil yoki oilangiz bilan yeching, keyin javobingizni pastdagi yechim bilan tekshiring. To’g’ri natijadan tashqari, unga qanday kelganingizni tushuntirishga ham harakat qiling.

Oson mantiqiy savollar

  1. Malikada 18 ta daftar bor edi. U ukasiga 6 tasini berdi, keyin yana 4 ta daftar oldi. Malikada nechta daftar bo’ldi?
  2. Aziz navbatda turibdi. Uning oldida 5 kishi, orqasida 7 kishi bor. Navbatda jami necha kishi turibdi?
  3. To’rtta qutining har birida 6 tadan qalam bor. Qutilardan jami 5 ta qalam olindi. Ularda nechta qalam qoldi?
  4. Kvadrat shaklidagi jadval 3 qator va 3 ustundan iborat. Faqat to’rtta burchakdagi kataklar bo’yalgan. Nechta katak bo’yalmagan?
  5. Sinfdagi 24 o’quvchi ikki guruhga bo’lindi. Birinchi guruhda ikkinchisidan 4 nafar ko’p o’quvchi bor. Birinchi guruhda nechta o’quvchi bor?
  6. Uchta tokchaning har birida 9 tadan kitob turibdi. Birinchi tokchadan 4 ta kitob ikkinchisiga ko’chirildi. Uchala tokchada jami nechta kitob bor?
  7. Malika Nodiradan, Nodira esa Azizdan baland. Shu uch o’quvchidan kimning bo’yi eng past?
  8. To’garak mashg’uloti soat 9:00 da boshlandi va 40 daqiqa davom etdi. Keyin 10 daqiqalik tanaffus bo’ldi. Ikkinchi mashg’ulot soat nechada boshlandi?
  9. Ketma-ketlikda har bir son oldingisidan ikki baravar katta: 2, 4, 8, 16. Navbatdagi son nechaga teng?

O’rtacha qiyinlikdagi savollar

  1. Uchta daftar va ikkita qalam jami 19 000 so’m turadi. Har bir daftar 5 000 so’m bo’lsa, bitta qalam necha so’m turadi?
  2. Hovlida jami 6 ta tovuq va quyon bor. Ularning oyoqlari jami 20 ta. Quyonlar nechta?
  3. Mahalla yig’ini uchun jami 7 ta o’rindiq qo’yildi. Ayrimlariga 4 kishi, qolganlariga 6 kishi o’tiradi. Barcha o’rinlar soni 36 ta bo’lsa, olti kishilik o’rindiqlar nechta?
  4. Ikki opa-singil yoshlarining yig’indisi 26 ga teng. Opasi singlisidan 4 yosh katta. Opasi necha yoshda?
  5. To’rtta stakan suv bilan to’ldirilgan. Kichik stakanga 200 millilitr, kattasiga 300 millilitr suv sig’adi. Jami suv 1 000 millilitr bo’lsa, katta stakanlar nechta?
  6. Aziz, Malika va Nodira bittadan qizil, ko’k yoki yashil nishon taqdi. Nishonlarning rangi har xil. Azizniki qizil ham, ko’k ham emas; Malikaniki ko’k emas. Nodiraning nishoni qaysi rangda?
  7. 1 dan 30 gacha bo’lgan butun sonlar orasida 3 ga bo’linadigan, ammo 2 ga bo’linmaydigan sonlar nechta?
  8. Shkaflarga 1 dan 20 gacha raqam qo’yilgan. Nechta shkafning raqamida kamida bitta 1 raqami qatnashadi?

Qiyin mantiqiy savollar

  1. Ikki xonali sonning raqamlari yig’indisi 11 ga teng. O’nlik xonasidagi raqam birlik xonasidagi raqamdan 3 ta katta. Bu qanday son?
  2. Tashqi ko’rinishi bir xil 9 ta sharchadan bittasi qolganlaridan og’irroq. Pallali tarozi qaysi tomon og’irligini yoki tenglikni ko’rsatadi. Og’ir sharchani albatta topish uchun eng kamida necha marta tortish kerak?
  3. Uch qutida faqat olma, faqat nok va olma-nok aralashmasi bor. Qutilarga shu mazmundagi yozuvlar yopishtirilgan, ammo uchalasi ham noto’g’ri. Bitta qutidan qaramasdan bitta meva olib, barcha qutilarning tarkibini aniqlash uchun qaysi yozuvli qutini tanlash kerak?
  4. Kvadrat 2 qator va 2 ustundagi teng kataklarga bo’lingan. Pastki chap burchakdan yuqorigi o’ng burchakka katak chiziqlari bo’ylab, faqat o’ngga yoki yuqoriga yuriladi. Har qadam bitta katak tomoni uzunligida bo’lsa, nechta turli yo’l bor?
  5. Savatda 10 tadan ko’p, 20 tadan kam olma bor. Olmalarni to’rttadan guruhlasangiz 1 ta, uchtadan guruhlasangiz 2 ta ortadi. Savatda nechta olma bor?
  6. Bir oiladagi har bir o’g’il bolaning 3 ta akasi yoki ukasi va 2 ta opasi yoki singlisi bor. Oilada jami nechta farzand bor?
  7. Shaxmat to’garagidagi 6 o’quvchining har biri qolganlarning har biri bilan bir martadan o’ynadi. Jami nechta o’yin o’tkazildi?
  8. Qalam qizil, ko’k yoki yashil qutining bittasida. Aziz: ‘Qalam qizil qutida’, Malika: ‘Qalam qizil qutida emas’, Nodira: ‘Qalam ko’k qutida emas’, dedi. Faqat bittasining gapi rost bo’lsa, qalam qaysi qutida?

Javoblar va yechimlar: 6-sinf mantiqiy savollari

Avval o’z javoblaringizni yozib oling. So’ng faqat natijani emas, hisoblash yoki fikrlash yo’lini ham solishtiring.

  1. 16 ta daftar. Dastlab 18 dan 6 ni ayiramiz, keyin 4 ni qo’shamiz: 18 − 6 + 4 = 16.
  2. 13 kishi. Oldindagi va orqadagi odamlar soniga Azizning o’zini ham qo’shamiz: 5 + 7 + 1 = 13.
  3. 19 ta qalam. Dastlab 4 × 6 = 24 ta qalam bo’lgan. Olingan 5 tasini ayirsak, 19 ta qoladi.
  4. 5 ta katak. Jadvalda jami 3 × 3 = 9 ta katak bor. To’rtta bo’yalgan katakni ayiramiz: 9 − 4 = 5.
  5. 14 o’quvchi. Birinchi guruhdagi ortiqcha 4 o’quvchini vaqtincha ayirsak, ikkala guruhga 10 nafardan to’g’ri keladi. Birinchi guruhga 4 nafarni qaytaramiz: 14.
  6. 27 ta kitob. Kitoblar faqat tokchalar orasida ko’chdi, ularning umumiy soni o’zgarmadi. Jami 3 × 9 = 27 ta.
  7. Aziz. Nodira Azizdan baland, Malika esa Nodiradan ham baland. Demak, Aziz ikkalasidan past.
  8. Soat 9:50 da. Mashg’ulot va tanaffus birga 40 + 10 = 50 daqiqa davom etgan. Boshlanish vaqtiga shu vaqtni qo’shamiz.
  9. 32. Berilgan qoida bo’yicha oxirgi sonni ikkiga ko’paytiramiz: 16 × 2 = 32.
  10. 2 000 so’m. Uchta daftar 15 000 so’m turadi, demak, ikkita qalamga 4 000 so’m sarflangan. Uni ikkiga bo’lamiz.
  11. 4 ta quyon. Oltala jonivor tovuq bo’lsa, jami 12 ta oyoq bo’lardi. Ortiqcha 8 ta oyoqning har ikkitasi bitta quyonga to’g’ri keladi: 8 ÷ 2 = 4.
  12. 4 ta. Yetti o’rindiqning hammasi to’rt kishilik bo’lsa, 28 o’rin chiqardi. Yetishmayotgan 8 o’rinni har biri 2 tadan qo’shimcha joy beradigan to’rtta olti kishilik o’rindiq ta’minlaydi.
  13. 15 yoshda. Yoshlar yig’indisidan farqni ayiramiz: 26 − 4 = 22; uning yarmi singlisining yoshi — 11. Opasi 11 + 4 = 15 yoshda.
  14. 2 ta katta stakan. To’rttalasi kichik bo’lsa, 800 millilitr suv sig’ardi. Har bir katta stakan 100 millilitr qo’shadi, shuning uchun yana 200 millilitrga ikkita katta stakan kerak.
  15. Ko’k. Azizga yashil nishon tegadi. Qolgan qizil va ko’k ranglardan Malika ko’kni taqmagan, demak, ko’k Nodiraga qoladi.
  16. 5 ta. Shartga mos sonlar: 3, 9, 15, 21 va 27. Bular 3 ga bo’linadi, ammo juft emas.
  17. 11 ta shkaf. Mos raqamlar — 1 hamda 10 dan 19 gacha bo’lgan o’nta son. 11 yozuvida ikkita 1 bo’lsa ham, u bitta shkafni bildiradi.
  18. 74. Raqamlar yig’indisidan ularning farqini ayirsak, kichik raqamning ikki baravari chiqadi: 11 − 3 = 8. Birlik raqami 4, o’nlik raqami esa 7.
  19. 2 marta. Avval uchta sharchani boshqa uchtasi bilan tortib, og’ir sharcha bor uchlikni aniqlaymiz; keyin shu uchlikdan ikkitasini solishtiramiz. Bitta tortishning uch xil natijasi to’qqizta ehtimolni ajratishga yetmaydi.
  20. ‘Olma-nok aralashmasi’ yozilgan qutini. Yozuv noto’g’ri bo’lgani uchun undan chiqqan meva qutidagi yagona meva turini bildiradi. Masalan, olma chiqsa, ‘Nok’ yozilgan quti aralash, ‘Olma’ yozilgani esa nokli bo’ladi; nok chiqsa, aksincha.
  21. 6 ta yo’l. Har bir yo’lda ikkita o’ngga va ikkita yuqoriga qadam bor. To’rtta qadam orasidan ikkita o’ngga qadamning o’rnini 6 xil tanlash mumkin: 12, 13, 14, 23, 24, 34.
  22. 17 ta olma. Berilgan oraliqda to’rtga bo’lganda 1 qoldiq beradigan sonlar 13 va 17. Ulardan faqat 17 ni uchga bo’lganda 2 ortadi.
  23. 6 farzand. Har bir o’g’il bolaning uchta aka-ukasi bo’lsa, o’zini qo’shganda o’g’illar to’rtta. Ularga ikkita qizni qo’shamiz.
  24. 15 ta o’yin. Har bir o’quvchi besh raqib bilan o’ynaydi: 6 × 5 = 30. Bunda har o’yin ikki marta sanalgani uchun 30 ni ikkiga bo’lamiz.
  25. Ko’k qutida. Aziz va Malikaning qarama-qarshi gaplaridan bittasi albatta rost. Faqat bitta rost gap bo’lishi uchun Nodiraning gapi yolg’on, ya’ni qalam ko’k qutida bo’lishi kerak.

Mantiqiy fikrlashni qanday rivojlantirish mumkin

  • Shartni ajrating. Berilgan ma’lumotlarni bir tomonga, topish kerak bo’lgan narsani boshqa tomonga yozing. Bu ortiqcha hisobdan saqlaydi.
  • Chizma chizing. Navbatni doirachalar, qutilarni to’rtburchaklar bilan belgilang. Ko’rinadigan shakl ma’lumotlar orasidagi bog’lanishni tushunishga yordam beradi.
  • Taxminni tekshiring. Topgan javobingizni masalaning barcha shartlariga qo’yib ko’ring. Bitta shartga mos kelishi yetarli emas.
  • Ota-onalar javobni darrov aytmasin. ‘Qaysi ma’lumotdan boshladingiz?’ deb so’rash bolaga o’z fikrini tartiblash imkonini beradi.
  • Xatoni izohlang. Faqat hisobni tuzatmay, xato qayerda boshlanganini ayting. Keyingi masalada aynan shu joyga e’tibor qarating.

Qiyin savolda to’xtab qolsangiz, shartni kichik chizma yoki jadvalga aylantirib, yana urinib ko’ring.

Ko’p beriladigan savollar

Bu savollarni qaysi tartibda yechgan ma’qul?

Oson bo’limdan boshlab, keyin o’rtacha va qiyin savollarga o’ting. Oson topshiriqda ham javobingizni izohlab bering: bu keyingi masalalarda fikrni aniq ifodalashga yordam beradi.

Oltinchi sinf o’quvchisi barcha savollarni mustaqil yechishi shartmi?

Yo’q, bu to’plamni mashq sifatida ishlatish mumkin. Qiyin topshiriqda kattalar shartni tushunishga yordam bersin, lekin tayyor javobni aytishga shoshilmasin.

Javob to’g’ri, yechish usuli boshqacha bo’lsa-chi?

Boshqa usul ham to’g’ri bo’lishi mumkin. Muhimi, har bir qadamni tushuntira olishingiz va natija masalaning barcha shartlariga mos kelishidir.