5 синф биология 2 чорак тест тўплами ўсимликлар ва уларнинг ҳаётига оид 20 та машқ саволидан иборат. Саволлар 5-синф ўқувчилари учун мўлжалланган; мавзуларнинг чораклар бўйича тақсимоти дарсликка қараб фарқланиши мумкин. Ҳар саволда битта жавобни танланг, сўнг саҳифа охиридаги жадвал билан текширинг.
5-синф биология 2-чорак бўйича тест саволлари
Жавобларингизни дафтарга ёзиб боринг. Аввал ёддан ишланг, қийналган саволларингиз ёнига белги қўйинг ва текширишдан олдин уларга яна қайтинг.
| № | Савол ва жавоб вариантлари | Сизнинг жавобингиз |
|---|---|---|
| 1 | Ботаника нимани ўрганади? А) Тоғ жинсларини Б) Ўсимликларни C) Осмон жисмларини Д) Об-ҳаво ҳодисаларини |
… |
| 2 | Ўсимликни тупроққа бириктириб турадиган асосий орган қайси? А) Илдиз Б) Гул C) Мева Д) Барг |
… |
| 3 | Ўсимлик танасининг асосий тузилиш бирлиги нима? А) Уруғ Б) Новда C) Ҳужайра Д) Гул |
… |
| 4 | Пиёз пўстининг ҳужайраларини батафсил кўриш учун қайси асбоб керак? А) Тарози Б) Чизғич C) Термометр Д) Микроскоп |
… |
| 5 | Барг, куртак ва гулларни тутиб турадиган орган қайси? А) Илдиз Б) Поя C) Уруғ Д) Мева |
… |
| 6 | Яшил ўсимлик фотосинтезда қайси энергиядан фойдаланади? А) Ёруғлик энергиясидан Б) Товуш энергиясидан C) Шамолнинг ҳаракат энергиясидан Д) Тупроқ силкинишининг энергиясидан |
… |
| 7 | Баргдан сувнинг буғ ҳолатида чиқиши қандай жараён? А) Чангланиш Б) Уруғланиш C) Униш Д) Буғланиш |
… |
| 8 | Ҳужайранинг қайси қисмида фотосинтез кечади? А) Ядрода Б) Ҳужайра деворида C) Хлоропластда Д) Вакуолада |
… |
| 9 | Гулли ўсимликнинг уруғ орқали кўпайишида қайси орган бевосита қатнашади? А) Гул Б) Илдиз тукчаси C) Поя пўстлоғи Д) Барг банди |
… |
| 10 | Олма мевасининг ўсимлик ҳаётидаги вазифаларидан бири қайси? А) Тупроқдан сув шимиш Б) Уруғларни ҳимоя қилиш C) Баргларни пояга бириктириш Д) Ўсимликни тупроққа маҳкамлаш |
… |
| 11 | Уруғнинг қайси қисмидан янги ўсимлик ривожланади? А) Уруғ пўстидан Б) Уруғга ёпишган тупроқдан C) Мева банди қолдиғидан Д) Муртакдан |
… |
| 12 | Ловия уруғининг униши учун қайси шароитлар зарур? А) Фақат ёруғлик ва қуруқлик Б) Совуқ, туз ва қум C) Сув, ҳаво ва мос ҳарорат Д) Фақат ўғит ва ёруғлик |
… |
| 13 | Илдиз тукчалари ўсимликка қандай ёрдам беради? А) Чанг доналарини ҳосил қилади Б) Сув ва эриган минерал моддаларни шимади C) Мевага ранг беради Д) Уруғни ташқарига чиқаради |
… |
| 14 | Барг томирлари қандай вазифаларни бажаради? А) Фақат баргга ҳид беради Б) Тупроқдан сувни бевосита шимади C) Моддаларни ўтказади ва баргга таянч бўлади Д) Баргни гулга айлантиради |
… |
| 15 | Ўсимлик ҳужайра деворининг асосий таркибий моддаси нима? А) Селлулоза Б) Крахмал C) Хлорофилл Д) Ёғ |
… |
| 16 | Картошкани тугунаги орқали кўпайтириш қайси усулга киради? А) Чангланишга Б) Уруғ орқали кўпайишга C) Уруғланишга Д) Вегетатив кўпайишга |
… |
| 17 | Уруғ пўсти шикастланса, унинг қайси вазифаси бевосита заифлашади? А) Тупроқдан сув шимиш Б) Ёруғликни тутиш C) Уруғнинг ички қисмларини ҳимоялаш Д) Гулчанг ҳосил қилиш |
… |
| 18 | Ўсимлик нафас олишда қайси газни ўзлаштиради? А) Азот Б) Кислород C) Карбонат ангидрид Д) Водород |
… |
| 19 | Нам пахтадаги ловия уруғи бўртиб, ҳажми катталашди. Бунинг бевосита сабаби нима? А) Уруғ сув шимди Б) Уруғ тупроқ шимди C) Уруғда мева ҳосил бўлди Д) Уруғ гулчанг билан қопланди |
… |
| 20 | Ёруғликнинг ниҳол ўсишига таъсирини солиштириш учун қандай кузатув тўғри тузилади? А) Ҳар хил ўсимликларга турлича сув берилади Б) Бир ниҳол суғорилади, иккинчиси сувсиз қолдирилади C) Ниҳолларнинг тупроғи ва ҳарорати ҳам ўзгартирилади Д) Бир хил ниҳолларга тенг сув берилиб, фақат ёруғлик шароити фарқланади |
… |
Мураккаброқ саволларга қандай ёндашилади?
Фотосинтез ва нафас олишни ажратинг
Олтинчи, саккизинчи ва ўн саккизинчи саволларда жараёнларни аралаштирманг. Фотосинтез — ёруғлик ёрдамида органик моддалар ҳосил бўлиши; нафас олишда эса ҳужайра моддалардан энергия олади. Ҳар саволда айнан қайси жараён сўралганини топинг, кейин вариантларни солиштиринг.
Уруғнинг тузилиши билан униш шароитини фарқланг
Ўн биринчи ва ўн иккинчи саволлар бир мавзуга тегишли, аммо бошқа-бошқа билимни текширади. Бири уруғнинг ички тузилиши, иккинчиси ташқи шароит ҳақида. Дафтарда уруғ расмини чизиб, қисмларини бир томонга, унишга керакли шароитларни бошқа томонга ёзсангиз, уларни чалкаштирмайсиз.
Орган номидан унинг вазифасига ўтинг
Ўн учинчи ва ўн тўртинчи саволларда ўсимлик қисмининг номини билишнинг ўзи етмайди. Унинг қаерда жойлашгани ва нима қилишини ҳам эсланг. Масалан, ҳовлидаги ўсимликни кузатганда илдиз, поя ва баргни алоҳида эмас, бир-бирига боғланган қисмлар сифатида тасаввур қилинг.
Кузатувда битта шароитни ўзгартиринг
Охирги савол кузатув натижасини изоҳлашга тайёрлайди. Бир пайтнинг ўзида сув, тупроқ, ёруғлик ва ҳарорат ўзгарса, фарқнинг сабабини ажратиш қийинлашади. Вариантларни ўқиётганда текширилаётган шароитдан ташқари яна нималар ўзгарганини белгиланг.
Натижангизни баҳоланг
Ҳар бир тўғри жавоб учун бир балл қўшинг. Қуйидаги мезон фақат ўзингизни текшириш учун берилган, у мактабдаги расмий баҳонинг ўрнини босмайди.
- 0–9 та тўғри жавоб: асосий тушунчаларни такрорлаш фойдали бўлади. Ўсимлик органлари ва ҳужайра қисмларидан бошланг, ҳар бирига биттадан содда изоҳ ёзинг.
- 10–15 та тўғри жавоб: кўп мавзуларни тушунгансиз. Хато чиққан саволларни тузилиш, ҳаётий жараёнлар ва кузатув каби гуруҳларга ажратиб қайта ишланг.
- 16–20 та тўғри жавоб: бу тўпламдаги билимларни яхши қўллаяпсиз. Энди танлаган вариантингиз нега тўғри, қолганлари нега мос эмаслигини оғзаки тушунтириб кўринг.
Кўп бериладиган саволлар
Бу саволлар дарслигимдаги иккинчи чоракка тўлиқ мос келадими?
Тўлиқ мослик кафолатланмайди, чунки бу тўплам аниқ дарслик ва чорак режаси асосида тузилмаган. Саволларни дафтарингиздаги ўтилган мавзулар билан солиштиринг ва ҳали ўрганмаган бўлимларингизни алоҳида белгиланг.
Тестни дарсликка қараб ишласам бўладими?
Ҳа, лекин билимни текшириш учун аввал мустақил жавоб бериш фойдалироқ. Кейин тушунарсиз саволларни дарслик ёрдамида кўриб чиқинг ва жавобингизни нима сабабдан ўзгартирганингизни ёзинг.
Хато жавобларни қандай такрорлаган маъқул?
Фақат жавоб ҳарфини эмас, унинг сабабини ҳам такрорланг. Масалан, орган номини адаштирсангиз, ўша органнинг расмини чизинг ва ёнига вазифасини ёзинг; сўнг саволни вариантларга қарамай жавобланг.
Тўғри жавоблар
Қуйидаги жадвални жавоб бериб бўлгач очиб ўқинг. Мос келмаган ҳар бир жавоб ёнига қисқа сабаб ёзиш кейинги такрорлашни аниқроқ қилади.
| № | Жавоб | Изоҳ |
|---|---|---|
| 1 | Б) Ўсимликларни | Ботаника ўсимликларнинг тузилиши ва ҳаётини ўрганади. |
| 2 | А) Илдиз | Илдиз ўсимликни тупроққа бириктириб туради. |
| 3 | C) Ҳужайра | Ўсимлик танаси ҳужайралардан тузилган. |
| 4 | Д) Микроскоп | Микроскоп майда ҳужайраларнинг тузилишини катталаштириб кўришга ёрдам беради. |
| 5 | Б) Поя | Поя барг, куртак ва гулларни тутиб туради. |
| 6 | А) Ёруғлик энергиясидан | Фотосинтезда органик моддалар ҳосил бўлиши учун ёруғлик энергияси керак. |
| 7 | Д) Буғланиш | Сувнинг баргдан буғ ҳолатида чиқиши буғланишдир. |
| 8 | C) Хлоропластда | Хлоропласт фотосинтез кечадиган, яшил пигмент сақловчи ҳужайра қисмидир. |
| 9 | А) Гул | Гул гулли ўсимликларнинг уруғ орқали кўпайишида қатнашади. |
| 10 | Б) Уруғларни ҳимоя қилиш | Мева ичидаги уруғларни ташқи таъсирлардан ҳимоя қилади. |
| 11 | Д) Муртакдан | Муртак уруғ ичидаги бошланғич ёш ўсимликдир. |
| 12 | C) Сув, ҳаво ва мос ҳарорат | Ловия уруғи униши учун намлик, нафас олишга ҳаво ва мос ҳарорат зарур. |
| 13 | Б) Сув ва эриган минерал моддаларни шимади | Илдиз тукчалари илдизнинг тупроқдан моддалар шимадиган юзасини кенгайтиради. |
| 14 | C) Моддаларни ўтказади ва баргга таянч бўлади | Барг томирлари моддалар ҳаракатида қатнашади ва барг япроғини тутиб туради. |
| 15 | А) Селлулоза | Селлулоза ўсимлик ҳужайра деворига мустаҳкамлик берадиган моддадир. |
| 16 | Д) Вегетатив кўпайишга | Вегетатив кўпайишда янги ўсимлик уруғдан эмас, тана қисмларидан ривожланади. |
| 17 | C) Уруғнинг ички қисмларини ҳимоялаш | Уруғ пўсти ички қисмларни ташқи таъсирлардан сақлайди. |
| 18 | Б) Кислород | Ўсимлик нафас олишда кислородни ўзлаштиради. |
| 19 | А) Уруғ сув шимди | Уруғ сув шимиши натижасида бўртиб, ҳажми катталашади. |
| 20 | Д) Фақат ёруғлик шароити фарқланади | Бошқа шароитларни тенг сақлаш ёруғлик таъсирини алоҳида солиштиришга ёрдам беради. |