Янги йил мақсадлари — келгуси йилда эришмоқчи бўлган натижаларингизни аниқ белгилаш ва уларга элтувчи ишларни режалашдир. Қуйидаги 30 та ғоя сизга ўқиш, соғлиқ, муносабатлар ва кундалик ҳаёт учун мос режа тузишга ёрдам беради.
Янги йил мақсадлари нимадан бошланади?
Аввал ўзингиз учун қайси соҳа муҳимлигини ўйлаб кўринг. Масалан, мактабдаги фанлардан бирини яхшироқ ўрганиш, оилангиз билан кўпроқ вақт ўтказиш ёки хонангизни тартибли сақлашни исташингиз мумкин.
Яхши мақсад тушунарли ва бажариш мумкин бўлади. “Кўпроқ китоб ўқийман” деган ниятни “ҳар куни ухлашдан олдин бир неча саҳифа ўқийман” деб аниқлаштирсангиз, нимадан бошлаш осонлашади.
Бирданига жуда кўп мақсад танламанг. Сизга чин дилдан керак бўлганларини ажратинг, сўнг улардан бир нечтасини йил давомида бажаришга режалаштиринг.
Қайси мақсадлар сизга мос?
Мақсадни бошқаларнинг истагига қараб эмас, ўзингизнинг ҳаётингизга мослаб танланг. Синфда кўпроқ савол бериш бир ўқувчига фойдали бўлиши мумкин, бошқа биров эса аввал уй вазифаларини вақтида тугатишни мақсад қилади.
Қуйидаги ғоялардан сизга маъқулини танланг ёки ўзингизга мослаб ўзгартиринг. Уларнинг барчасини бажариш шарт эмас.
- Ҳар куни дарс учун керакли нарсаларни олдиндан тайёрлаш.
- Бирор фанни яхшироқ тушуниш учун ҳафтада бир марта такрорлаш.
- Тушунмаган мавзу ҳақида ўқитувчидан ёки яқин кишидан сўраш.
- Йил давомида ўзингизга ёққан китобларни ўқиб бориш.
- Янги сўзларни алоҳида дафтарга ёзиб, вақти-вақти билан кўриб чиқиш.
- Чиройли ёзув ёки имлони машқ қилиш.
- Ҳар куни кун тартибига қараб, муҳим ишларни белгилаш.
- Уй вазифасини бошлашдан олдин иш жойини тартибга келтириш.
- Янги бир ҳунар ёки ижодий машғулотни синаб кўриш.
- Расм чизиш, қўшиқ айтиш ёки қўл меҳнати учун вақт ажратиш.
- Оила аъзолари билан телефонсиз суҳбатлашадиган вақт белгилаш.
- Бобо ва бувининг ҳикояларини тинглаб, эсда қолганларини ёзиб қўйиш.
- Уй ишларидан бирини мунтазам бажариш.
- Яқин кишига миннатдорликни сўз билан билдириш.
- Дўстлар билан учрашганда суҳбатни диққат билан тинглаш.
- Маҳаллада ёки мактабда умумий ишга кўмаклашиш.
- Ҳовли ёки хонадаги ўсимликларни парвариш қилиш.
- Сайр ёки енгил ҳаракат учун кун тартибидан вақт топиш.
- Кун давомида сув ичишни эслаб туриш.
- Уйқудан олдин тинчланишга ёрдам берадиган одат танлаш.
- Ўйин ва экран вақтини бошқа машғулотлар билан мувозанатлаш.
- Стол ёки жавондаги буюмларни жой-жойига қўйиб бориш.
- Керакли нарсаларни ишлатгандан кейин ўрнига қайтариш.
- Янги таом тайёрлашда катталарга ёрдам бериш.
- Ўзингизга ёққан жойларни ёки воқеаларни кундаликка қайд этиш.
- Ўрганган янги нарсаларингизни яқинларингизга тушунтириб бериш.
- Қийин ишни кичик босқичларга бўлиб бажариш.
- Бирор ишни кечиктирганингизда, уни бошлаш учун энг осон қадамни танлаш.
- Ҳафта охирида бажарилган ишларни кўриб чиқиш.
- Режада нимадир мос келмаса, уни ўзгартириб, давом этиш.
Мақсадни режа қилиб қандай ёзиш мумкин?
Ҳар бир мақсад учун уч нарсани ёзинг: нимага эришмоқчисиз, бунга қайси кичик ишлар ёрдам беради ва қачон уларни бажарасиз. Масалан, “инглиз тилини ўрганаман” ўрнига “дарсдан кейин янги сўзларни такрорлайман” деб ёзиш кундалик вазифани кўрсатади.
Режани дафтар, календар ёки кўринадиган қоғозга ёзишингиз мумкин. Катта ишни майда қадамларга ажратинг: аввал керакли китобни топинг, кейин ўқиш вақтини белгиланг, сўнг ўқиганингизни қайд этинг.
Бажаришга қулай вақт танланг. Агар бирор куни режа амалга ошмаса, бу бутун мақсаддан воз кечиш керак дегани эмас; кейинги қулай пайтда яна давом этинг.
Режа қандай қилиб одатга айланади?
Режангизни вақти-вақти билан кўздан кечиринг. Қайси ишни бажарганингизни белгиланг, қайси бири қийин бўлганини эса ўйлаб кўринг. Эҳтимол, унга кўпроқ вақт керакдир ёки уни янада кичик босқичларга бўлиш фойда берар.
Ўзингизни бошқалар билан солиштирманг. Ҳар кимнинг вақти, имконияти ва қизиқиши турлича; сиз учун мос режа эса кундалик ҳаётингизга сиғадиган режадир.
Бугуноқ битта ғояни танлаб, унинг энг кичик қадамини ёзиб қўйинг. Масалан, китоб ўқиш мақсади бўлса, аввал ўқимоқчи бўлган китобингизни танланг.
Қизиқарли фактлар
- Мақсад ўқиш, уй юмуши, ҳордиқ ёки муносабатларга оид бўлиши мумкин.
- Катта вазифани майда қадамларга ажратиш кейинги ишни аниқроқ кўрсатади.
- Ёзиб қўйилган режа уни қайта кўриб чиқишни осонлаштиради.
- Режа ўзгарса, уни янги шароитга мослаб тузатиш мумкин.
Кўп бериладиган саволлар
Янги йил учун нечта мақсад танлаган маъқул?
Ҳамма учун бир хил сон йўқ. Аввал ўзингиз учун энг керакли мақсадларни танланг ва уларни бажаришга вақтингиз етишига қаранг.
Мақсадимни бажара олмасам, нима қиламан?
Аввал нимаси халақит берганини аниқланг: вақтми, вазифанинг катталигими ёки режанинг ноқулайлигими. Кейин мақсадни кичикроқ қадамга бўлиб, бошқа вақтни белгиланг.
Болалар ҳам ўз мақсадларини ёзиши мумкинми?
Ҳа, бола ўзига мос мақсад танлаб, уни содда қилиб ёзиши мумкин. Масалан, дарсдан кейин сумкасини эртанги кунга тайёрлашни режалаштиради.
Йил ўртасида янги мақсад қўшса бўладими?
Ҳа, режа ўзгарган қизиқиш ва шароитларга мослашиши мумкин. Янги мақсадни танлагач, унга элтувчи биринчи кичик қадамни ҳам ёзиб қўйинг.