Қор ҳақида топишмоқлар болалар ва катталарга қиш кунларини қувноқ ўтказишга ёрдам беради. Уларни навбат билан айтинг: топган киши кейинги топишмоқни танласин, жавобларни эса аввал тахмин қилиб кўринг.
Қор ҳақида топишмоқлар
| № | Топишмоқ | Жавоб |
|---|---|---|
| 1 | Осмондан майин тушаман, Кафтингизга қўнсам, сув бўламан. |
Жавобни кўришҚор |
| 2 | Йилнинг совуқ палласи, Қисқароқ бўлар кундуз нафаси. |
Жавобни кўришҚиш |
| 3 | Кўл устида қаттиқ кўприк, Устига босганда сирпанчиқ. |
Жавобни кўришМуз |
| 4 | Оёқсизман, аммо тепадан тушаман, Қияликда болаларни сайр қилдираман. |
Жавобни кўришЧана |
| 5 | Бармоқларни бирга тутаман, Совуқда қўлни асрайман. |
Жавобни кўришҚўлқоп |
| 6 | Оёққа кийиладиган уйим бор, Кўчада қадамни қуруқ сақлар. |
Жавобни кўришЭтик |
| 7 | Бош устида тураман, Қулоқни ҳам пана қиламан. |
Жавобни кўришШапка |
| 8 | Енгим бор, тугмам бор, Кўчага чиқсангиз, елкангизда турар. |
Жавобни кўришПалто |
| 9 | Учта юмалоқ танам бор, Бурним сабзи, кўзим кўмир. |
Жавобни кўришҚор одам |
| 10 | Дастам бор, кенг темир бошим, Йўлакни тозалаш — менинг ишим. |
Жавобни кўришБелкурак |
| 11 | Ингичка новдалар бир дастага жам, Ҳовли супурсам, қолмайди ғубор ҳам. |
Жавобни кўришСупурги |
| 12 | Қадам босилган жойни белгилайман, Ким ўтганини ерда кўрсатаман. |
Жавобни кўришИз |
| 13 | Қиш тонгида юзни чимчилар, Дарахт шохига оппоқ безак илар. |
Жавобни кўришАёз |
| 14 | Том четидан секин тушаман, Исиган кун келганда пайдо бўламан. |
Жавобни кўришТомчи |
| 15 | Булут кетгач, нур сочаман, Оппоқ далани аста намлайман. |
Жавобни кўришҚуёш |
| 16 | Осмонда сузиб юраман, Баъзан майда доналарни олиб келаман. |
Жавобни кўришБулут |
| 17 | Кўринмайман, лекин эсаман, Дарахт шохларини тебратаман. |
Жавобни кўришШамол |
| 18 | Бўйинга ўраламан, Кўйлак устидан илиқлик таратаман. |
Жавобни кўришШарф |
| 19 | Ичимдаги ичимликни узоқ илиқ тутаман, Сайрга чиққанда сумкага жой оламан. |
Жавобни кўришТермос |
| 20 | Дастурхонда пиёлада тураман, Қўлни иситиб, кўнгилни кўтараман. |
Жавобни кўришЧой |
| 21 | Узун-узун оёқ остида жуфт изим бор, Қияликдан сирғалиб ўтишга ёрдамим бор. |
Жавобни кўришЧанғи |
| 22 | Оёққа тақиламан, тиғим ингичка, Майдонда айланишга ёрдам бераман. |
Жавобни кўришКонки |
| 23 | Совуқ тонгда ойнада шох-шаббадек ёйиламан, Қуёш чиқса, аста йўқоламан. |
Жавобни кўришМуз гули |
| 24 | Уйнинг бошида тураман, Томчи пастга тушмасин деб пана қиламан. |
Жавобни кўришТом |
| 25 | Икки четим бор, ўртамдан юрилади, Қалин ёғин тушса, кўринмай қолади. |
Жавобни кўришЙўл |
| 26 | Танам ва шохим бор, ҳовлида ўсаман, Қишда баргларимни кўпинча йўқотаман. |
Жавобни кўришДарахт |
| 27 | Яқин қаралса, нозик юлдуз, Ҳар биримнинг нақши бошқа-бошқа. |
Жавобни кўришҚор парчаси |
| 28 | Оқ доналарни гирдикапалак айлантираман, Кўчада кўришни қийинлаштираман. |
Жавобни кўришҚорбўрон |
| 29 | Уй ичида ёниб тураман, Совуқ кунда хонани иситаман. |
Жавобни кўришПеч |
| 30 | Уй деворида тураман, ташқарини кўрсатаман, Совуқ тонгда нақшларим билан безанаман. |
Жавобни кўришДераза |
Топишмоқлардаги ишораларни қандай топасиз?
Баъзи топишмоқларда жавобни буюмнинг вазифаси билдиради. Масалан, бармоқларни бирга тутиб, қўлни асрайдиган нарса кийимлар орасидан топилади. Бола жавобни дарров айтолмаса, унга “Буни қаерга кийишади?” каби кичик ишора беринг.
Бошқа топишмоқларда эса манзара ёрдам беради. Ойнадаги шохсимон нақш ёки том четидан тушаётган майда томчи ҳақида ўйлаш, тасвирни кўз олдига келтиради. Шошилмай кузатиш ҳам ўйиннинг бир қисми.
Ҳаракат ва товушни тақлид қилиш ҳам қизиқ. Шамол ҳақида айтилганда қўлларингизни енгил силкитиб кўрсатинг, қияликдан сирғалишни эса жойингизда хавфсиз тарзда тасвирланг. Шунда кичик ёшдагилар ҳам топишмоқ мазмунини осонроқ илғайди.
Кичкинтойлар учун осон топишмоқлар
- Осмонда оппоқ кўринар,
Узоқда баланд турар.
Жавобни кўриш
Тоғ
- Совуқ ҳавода оғиздан чиқади,
Кўриниб туриб, тез тарқалади.
Жавобни кўриш
Нафас
- Қишда кўл усти текис кўринар,
Атрофи сув билан ўралар.
Жавобни кўриш
Кўл
- Қайноқ ичимлик устидан кўтариламан,
Ҳавога қўшилиб йўқоламан.
Жавобни кўриш
Буғ
- Юмшоқман, оқман, кўрпада бўламан,
Ёстиққа ҳам тўлдириб қўяман.
Жавобни кўриш
Пахта
- Кеч тушганда хонани ёритаман,
Тугмамни боссангиз, чарақлайман.
Жавобни кўриш
Чироқ
Топишмоқлар билан қандай ўйнаш мумкин
- Навбат билан айтинг. Оила даврасида ҳар ким биттадан топишмоқ ўқисин. Жавобни билган киши кейинги бўлиб айтсин.
- Йўлда ўйнанг. Машинада ёки автобусда кетаётганда топишмоқни ёддан айтинг. Жавоб учун атрофдаги нарсаларни кўрсатиш шарт эмас.
- Расм билан топинг. Бола топган жавобини қоғозга чизсин, қолганлар расмга қараб топишмоқни эсласин.
- Осон ишора беринг. Жавоб топилмаса, биринчи ҳарфини айтиш ёки у қаерда учрашини эслатиш кифоя.
Кўп бериладиган саволлар
Топишмоқларни қайси ёшдаги болаларга айтиш мумкин?
Жуда содда мисолларни кичик болаларга ҳам айтиш мумкин. Мактаб ёшидаги болалар эса ўхшатиш ва яширин ишораларни ҳам топишга уринади.
Жавобни дарров айтиш керакми?
Шошилмасдан ўйлаш учун бироз вақт беринг. Бола қийналса, жавобни айтиб қўймай, битта кичик ишора билан ёрдам қилинг.
Болалар ўзлари ҳам топишмоқ туза оладими?
Ҳа, таниш буюмни танлаб, унинг ранги, вазифаси ёки қаерда туришини тасвирлашсин. Жавоб сўзини топишмоқ ичида айтмасликни эслатиб қўйинг.