Бу топишмоқлар 5–10 ёшли болалар ва оила даврасида бирга ўйнаш учун тузилди. Топишмоқлар болалар учун навбат билан айтилса, ҳар ким жавобни ўзи топишга уринади; жавоблар эса асосий рўйхатдан кейин берилган.
Болалар учун топишмоқлар жавоби билан
- Тонгда чиқиб, оламни ёритар,
Кечга бориб кўздан йўқолар. - Тун осмонида кўринар,
Баъзан думалоқ, баъзан ингичка. - Қорамтир кўкда митти чироқлар,
Санай десанг, жуда кўп улар. - Булутдан томчилар тушади,
Кўчада кўлмаклар пайдо бўлади. - Совуқ кунда осмондан оппоқ парлар тушар,
Ерга юмшоқ кўрпа солар. - Кўринмайди, аммо япроқни силкитади,
Пардани секин ҳилпиратади. - Ёмғирдан сўнг осмонда рангли ёй кўринар,
Ранглари бир-бирига қўшилиб жилваланар. - Икки қўли бор, қадам босмайди,
Деворда вақтни кўрсатади. - Варақлари кўп, жим туради,
Очсанг, ҳикоя сўзлайди. - Учи билан из қолдирар,
Хато бўлса, ўчирғич ёрдам берар. - Қаршисига турсанг, юзингни қайтарар,
Ўзингга ўхшаган тасвирни кўрсатар. - Ёмғир ёғса, бош узра очилар,
Қуруқ юришга ёрдам берар. - Майда тишлари тизилган,
Сочларни саранжом қилади. - Чўнтакка сиғар, қулф ичида айланар,
Буралса, берк эшик очилар. - Уйга кириб-чиқишда ундан ўтамиз,
Тутқичидан ушлаб, очиб-ёпамиз. - Девордаги шаффоф кўз,
Ундан ҳовлига қараймиз. - Мўйлови бор, юмшоқ панжада юради,
Секин миёвлаб, ўзича овоз чиқаради. - Ҳовлида сергак турар,
Товуш эшитса, вовуллаб қўяр. - Ўт ейди, боласи бузоқ,
Берадиган сути кўпга керак. - Дон чўқийди, тухум қўяди,
Эрталаб қоқ-қоқ овоз чиқаради. - Сувда сузар, сузгич билан йўл олар,
Қуруқликда яшай олмас. - Бурни жуда узун, қулоғи елпиғичдай,
Гавдаси катта, қадами оғир. - Узун қулоқли, тез сакрайди,
Сабзи кемиришни яхши кўради. - Кўлмак четида ўтирар,
Сакраб сувга тушар, қур-қур овоз чиқарар. - Гулдан гулга учади,
Уясида ширин таом тайёрлайди. - Ранг-баранг қанотлари билан боғда учади,
Гулга қўниб, яна парвоз қилади. - Тўрт ғилдиракда йўл босар,
Одамларни манзилга элтиб қўяр. - Икки ғилдираги бор,
Педалини айлантирсанг, олдинга юрар. - Темир издан юради,
Бир-бирига уланган кўп вагон тортади. - Қанотлари бор, осмонда учади,
Йўловчини узоқ манзилга элтади.
Жавоблар
- Қуёш
- Ой
- Юлдузлар
- Ёмғир
- Қор
- Шамол
- Камалак
- Соат
- Китоб
- Қалам
- Кўзгу
- Соябон
- Тароқ
- Калит
- Эшик
- Дераза
- Мушук
- Ит
- Сигир
- Товуқ
- Балиқ
- Фил
- Қуён
- Қурбақа
- Асалари
- Капалак
- Машина
- Велосипед
- Поезд
- Самолёт
Кичкинтойлар учун осон топишмоқлар
- Дастурхонга қўйилади,
Бўлаклаб ейилади. - Қобиғи бор, ичида сариқ ва оқ,
Ундан жўжа чиқиши ҳам мумкин. - Чой қуйиб ичамиз,
Меҳмон келса, дастурхонга қўямиз. - Ичида овқат оламиз,
Оғзимизга элтиб еймиз. - Думалоқ, сакрайди,
Ўйинда қўлдан қўлга ўтади. - Кечаси бош остига қўйилади,
Юмшоқ, тинч дам олишга асқотади.
Жавоблар
- Нон
- Тухум
- Пиёла
- Қошиқ
- Копток
- Ёстиқ
Топишмоқлар билан қандай ўйнаш мумкин
- Уйда навбат билан: Бир киши топишмоқ айтади, қолганлар жавобни топади. Кейин навбат бошқа кишига ўтади.
- Жавобни яшириб: Аввал топишмоқларни ўқинг, болаларга ўйлаш учун вақт беринг. Жавоблар рўйхатига шундан кейин қаранг.
- Йўлда: Сайрда ёки машинада кетаётганда биттадан топишмоқ айтинг. Атрофдаги нарсаларни кузатиш ҳам жавоб топишга кўмаклашади.
- Гуруҳ бўлиб: Мактабда ёки боғчада болалар жуфт бўлиб топишмоқ тузиб, бир-бирига айтиши мумкин. Жавобни айтмай, аввал ишораларни тингланг.
Кўп бериладиган саволлар
Болага топишмоқни қандай айтган маъқул?
Топишмоқни шошмасдан, аниқ талаффуз билан айтинг. Бола дарров тополмаса, жавобни айтиб юбормай, ундаги белгиларни яна бир бор эслатиб ўтинг.
Жавобни билолмаса, нима қилиш керак?
Бир-икки қўшимча ишора беринг ёки топишмоқни кейинроқ яна айтинг. Жавобни тополмаган бола ҳам ўйинда қатнашишда давом этсин.
Топишмоқларни оилавий ўйинга қандай қўшса бўлади?
Дастурхон атрофида ёки сайрда ҳар ким биттадан топишмоқ айтиши мумкин. Жавобларни навбат билан топинг ва болага ўзи ҳам янги топишмоқ тузиб кўриши учун имкон беринг.