Қийин тез айтишлар товушларни аниқ айтиш, диққатни жамлаш ва нутқни равон машқ қилишга ёрдам беради. Аввал ҳар бир гапни секин ўқинг, сўнг талаффузи равшанлашгач, тезроқ айтиб кўринг. Қуйидаги исмли қаҳрамонлар машқ учун тўқилган.
Қийин тез айтишлар
- Қобил қалин қоғоз қирқиб, қийшиқ қутига қопқоқ ясади.
- Ғани ғилдирак ғичирлагач, ғишт аравани ғовак йўлдан олиб ўтди.
- Шавкат шошмай шох-шаббани шийпон четига шода қилиб боғлади.
- Чори чинни чойнакни чайиб, чой дастурхонига чиройли қўйди.
- Равшан рангли расмларни рамкага равон жойлаштирди.
- Хуршид хирмонда хашакни халта-халта қилиб тахлади.
- Ҳусан ҳовлида ҳўл ҳандалакларни ҳовучлаб, ҳовуз ёнидаги саватга солди.
- Ўктам ўрдакларни ўрикзор оралаб ўтлоққа олиб ўтди.
- Зилола зангори зонтигини зинадан зудлик билан олиб тушди.
- Содиқ саккиз сават сабзини саралаб, сўнг саватга солди.
- Жасур жўжахўрозга жўхори жўнатиб, жўжаларни жойига йиғди.
- Тоҳир тош териб, тор токчага тартиб билан терди.
- Мурод майда мошни мовий матога тўкиб юборди.
- Нодира новвойдан нон олиб, нонуштага нонни нозик тўғради.
- Лобар лолазор лабида лолаларни лойдан тозалади.
- Бекзод бешта беҳини беш бўлакка бўлиб, бекага берди.
- Дилшод дўкондан дона-дона думалоқ дўппиларни олиб чиқди.
- Камола кўк кўйлакни кичик қутига кўтариб қўйди.
- Паҳлавон пахта поясидаги пишган пахтани пақирга терди.
- Вали велосипедини вақти-вақти билан ювиб, йўлакда айлантирди.
- Гўзал гулзорга гуллаган гулсафсарларни гуруҳлаб қўйди.
- Расул ранг-баранг рўмолларни растага равон ёйди.
- Ширин шафтолини шошмай шохдан узди.
- Чори чинни чашкаларни чайиб, чиройли қилиб терди.
- Қудрат қуруқ қамишни қоқиб, қатор-қатор қилиб қўйди.
Жавоблар
Бу тез айтишларда топиладиган алоҳида жавоб йўқ: ҳар бир гапнинг ўзи машқ матни. Гапни шошмасдан ва товушларни тушириб қолдирмай айта олсангиз, машқни бажарган бўласиз.
Энг қисқа тез айтишлар
- Қалин қоғоз қирқилди.
- Ширин шафтоли шохда пишди.
- Тоза токда тўртта тарвуз турди.
- Кўк кўза кўприк ёнида қолди.
- Лола лолани лойдан ювди.
- Бобур беш бодрингни бозорга олиб борди.
- Чори чойни чинни чашкага қуйди.
Тез айтишларни қандай машқ қилиш керак
- Аввал гапни бир марта секин ўқинг. Қайси товушлар қайта-қайта келаётганини тингланг.
- Қийин сўзларни ажратиб, уларни алоҳида равишда равшан айтинг.
- Сўнг бутун гапни секин такрорланг. Тезликдан кўра, сўзларни аниқ талаффуз қилишга эътибор беринг.
- Гапни хатосиз айтиш осонлашгач, бироз тезлаштиринг. Шошилиб товуш ютиб юборманг.
- Ота-она ёки ўқитувчи билан навбатма-навбат айтиб, қайси товушлар адашганини бирга тингланг.
- Машқни ўйинга айлантиринг: ҳар ким бир гап танласин, бошқалар эса уни равшан айтишга уриниб кўрсин. Хато қилган одамни масхара қилмай, гапни яна секин такрорланг.
Кўп бериладиган саволлар
Қийин тез айтишларни қандай тезроқ ўрганиш мумкин?
Аввал сўзларни бўғинлаб ва секин айтиб кўринг, кейин гапни бир бутун қилиб такрорланг. Аниқлик сақлангандагина тезликни оширинг.
Болага қайси тез айтишдан бошлаш маъқул?
Аввал қисқа ва таниш сўзлардан тузилган тез айтишни танланг. Бола бемалол айта бошлагач, узунроқ гапга ўтинг.
Бир гапни неча марта такрорлаш керак?
Бунга қатъий миқдор йўқ: гап равшан айтилгунча такрорлаш мумкин. Чарчаб ёки зерикиб қолса, танаффус қилинг ва кейин давом этинг.