Qiyin tez aytishlar tovushlarni aniq aytish, diqqatni jamlash va nutqni ravon mashq qilishga yordam beradi. Avval har bir gapni sekin o’qing, so’ng talaffuzi ravshanlashgach, tezroq aytib ko’ring. Quyidagi ismli qahramonlar mashq uchun to’qilgan.
Qiyin tez aytishlar
- Qobil qalin qog’oz qirqib, qiyshiq qutiga qopqoq yasadi.
- G’ani g’ildirak g’ichirlagach, g’isht aravani g’ovak yo’ldan olib o’tdi.
- Shavkat shoshmay shox-shabbani shiypon chetiga shoda qilib bog’ladi.
- Chori chinni choynakni chayib, choy dasturxoniga chiroyli qo’ydi.
- Ravshan rangli rasmlarni ramkaga ravon joylashtirdi.
- Xurshid xirmonda xashakni xalta-xalta qilib taxladi.
- Husan hovlida ho’l handalaklarni hovuchlab, hovuz yonidagi savatga soldi.
- O’ktam o’rdaklarni o’rikzor oralab o’tloqqa olib o’tdi.
- Zilola zangori zontigini zinadan zudlik bilan olib tushdi.
- Sodiq sakkiz savat sabzini saralab, so’ng savatga soldi.
- Jasur jo’jaxo’rozga jo’xori jo’natib, jo’jalarni joyiga yig’di.
- Tohir tosh terib, tor tokchaga tartib bilan terdi.
- Murod mayda moshni moviy matoga to’kib yubordi.
- Nodira novvoydan non olib, nonushtaga nonni nozik to’g’radi.
- Lobar lolazor labida lolalarni loydan tozaladi.
- Bekzod beshta behini besh bo’lakka bo’lib, bekaga berdi.
- Dilshod do’kondan dona-dona dumaloq do’ppilarni olib chiqdi.
- Kamola ko’k ko’ylakni kichik qutiga ko’tarib qo’ydi.
- Pahlavon paxta poyasidagi pishgan paxtani paqirga terdi.
- Vali velosipedini vaqti-vaqti bilan yuvib, yo’lakda aylantirdi.
- Go’zal gulzorga gullagan gulsafsarlarni guruhlab qo’ydi.
- Rasul rang-barang ro’mollarni rastaga ravon yoydi.
- Shirin shaftolini shoshmay shoxdan uzdi.
- Chori chinni chashkalarni chayib, chiroyli qilib terdi.
- Qudrat quruq qamishni qoqib, qator-qator qilib qo’ydi.
Javoblar
Bu tez aytishlarda topiladigan alohida javob yo’q: har bir gapning o’zi mashq matni. Gapni shoshmasdan va tovushlarni tushirib qoldirmay ayta olsangiz, mashqni bajargan bo’lasiz.
Eng qisqa tez aytishlar
- Qalin qog’oz qirqildi.
- Shirin shaftoli shoxda pishdi.
- Toza tokda to’rtta tarvuz turdi.
- Ko’k ko’za ko’prik yonida qoldi.
- Lola lolani loydan yuvdi.
- Bobur besh bodringni bozorga olib bordi.
- Chori choyni chinni chashkaga quydi.
Tez aytishlarni qanday mashq qilish kerak
- Avval gapni bir marta sekin o’qing. Qaysi tovushlar qayta-qayta kelayotganini tinglang.
- Qiyin so’zlarni ajratib, ularni alohida ravishda ravshan ayting.
- So’ng butun gapni sekin takrorlang. Tezlikdan ko’ra, so’zlarni aniq talaffuz qilishga e’tibor bering.
- Gapni xatosiz aytish osonlashgach, biroz tezlashtiring. Shoshilib tovush yutib yubormang.
- Ota-ona yoki o’qituvchi bilan navbatma-navbat aytib, qaysi tovushlar adashganini birga tinglang.
- Mashqni o’yinga aylantiring: har kim bir gap tanlasin, boshqalar esa uni ravshan aytishga urinib ko’rsin. Xato qilgan odamni masxara qilmay, gapni yana sekin takrorlang.
Ko’p beriladigan savollar
Qiyin tez aytishlarni qanday tezroq o’rganish mumkin?
Avval so’zlarni bo’g’inlab va sekin aytib ko’ring, keyin gapni bir butun qilib takrorlang. Aniqlik saqlangandagina tezlikni oshiring.
Bolaga qaysi tez aytishdan boshlash ma’qul?
Avval qisqa va tanish so’zlardan tuzilgan tez aytishni tanlang. Bola bemalol ayta boshlagach, uzunroq gapga o’ting.
Bir gapni necha marta takrorlash kerak?
Bunga qat’iy miqdor yo’q: gap ravshan aytilguncha takrorlash mumkin. Charchab yoki zerikib qolsa, tanaffus qiling va keyin davom eting.