Imlo test so’zlarni to’g’ri yozish, bosh harf, tutuq belgisi va chiziqchani qo’llash bo’yicha 20 ta savoldan iborat. Savollar 10–16 yoshli maktab o’quvchilari hamda bilimini sinab ko’rmoqchi bo’lgan kattalar uchun tuzilgan. Har bir savolda bitta javobni belgilang, keyin pastdagi javoblar bilan tekshiring.
Imlo test savollari
- O’quvchilar ta’lim oladigan joy nomi qaysi qatorda to’g’ri yozilgan?
A) maktab
B) maktap
C) makdab
D) maktabb - Dars beradigan kasb egasining nomi qanday yoziladi?
A) oqituvchi
B) o’qituvchi
C) o’qtuvchi
D) o’qituvchu - Donli ekinlarni bildiruvchi so’zning to’g’ri yozilishini toping.
A) galla
B) g’ala
C) g’alla
D) g’alla’ - Fasl nomi qaysi javobda xatosiz yozilgan?
A) baxor
B) bahhor
C) bohor
D) bahor - Nuqtalar o’rniga mos so’zni tanlang: Biz katta …da yashaymiz.
A) shaxar
B) shahar
C) shahhar
D) shaxhar - Yoritish vositasining nomi qaysi qatorda to’g’ri berilgan?
A) chroq
B) chirog
C) chiro’q
D) chiroq - Tutuq belgisi to’g’ri qo’yilgan so’zni belgilang.
A) ma’no
B) man’o
C) mano’
D) m’ano - Nuqtalar o’rniga qaysi yozuv mos keladi: Malika … maktabida rasm chizishni o’rganadi?
A) sanat
B) sa’nat
C) san’at
D) sana’t - Gap o’rtasida kelgan shahar nomi qanday yoziladi?
A) toshkent
B) Toshkent
C) toshKent
D) ToshKent - Kishi ismi to’g’ri yozilgan qatorni toping.
A) alisher
B) aliSher
C) ALIsher
D) Alisher - Mamlakatimiz nomining odatiy yozilishi qaysi qatorda to’g’ri berilgan?
A) O’zbekiston
B) o’zbekiston
C) Ozbekiston
D) O’zbekisTon - Oy nomi bilan berilgan sana qanday yoziladi?
A) 8 mart
B) 8mart
C) 8-mart
D) 8-Mart - Takrorlanadigan kundalik ish haqidagi gapda qaysi shakl to’g’ri: Aziz … kitob o’qiydi?
A) harkuni
B) har-kuni
C) harKuni
D) har kuni - Bo’sh joyni to’g’ri to’ldiring: Sinfda … qolmadi.
A) hechkim
B) hech kim
C) hech-kim
D) hech’kim - -chi yuklamasi qaysi javobda to’g’ri yozilgan?
A) sen-chi
B) senchi
C) sen chi
D) sen’chi - Qo’shimcha qatnashish ma’nosidagi ham so’zi qaysi javobda to’g’ri yozilgan?
A) menham
B) men-ham
C) men ham
D) men’ham - So’roq ma’nosini bildiruvchi -mi qaysi shaklda to’g’ri qo’shilgan?
A) boryapsiz mi
B) boryapsizmi
C) boryapsiz-mi
D) boryapsiz’mi - Qizil rangning kuchli darajasini bildirgan so’z qanday yoziladi?
A) qip-qizil
B) qipqizil
C) qip qizil
D) qip’qizil - Sinf tartibini raqam bilan ko’rsatgan yozuvni toping.
A) 5 sinf
B) 5sinf
C) 5-Sinf
D) 5-sinf - Bosh harf, so’zlarning alohida yozilishi va o’ harfi to’g’ri qo’llangan gapni belgilang.
A) malika har kuni kitob o’qiydi.
B) Malika harkuni kitob o’qiydi.
C) Malika har kuni kitob o’qiydi.
D) Malika har kuni kitob oqiydi.
To’g’ri javoblar
Endi yozib olgan variantlaringizni tekshiring. Har bir to’g’ri javob uchun bir ball qo’ying; xato javob yoniga esa eslab qolishingiz kerak bo’lgan so’z yoki qoidani yozing.
- A) maktab. So’z oxiridagi tovush tez aytilganda boshqacharoq eshitilishi mumkin, lekin yozuvda b harfi saqlanadi.
- B) o’qituvchi. Bu so’z o’qi fe’li bilan bog’liq bo’lib, boshidagi o’ harfi va o’rtasidagi i harfi tushirilmaydi.
- C) g’alla. Donli ekinlarni bildiradigan bu so’z g’ harfi bilan boshlanadi va unda ikkita l yoziladi.
- D) bahor. Fasl nomida h harfi yoziladi, shuning uchun x qatnashgan yoki ortiqcha harf qo’shilgan variantlar mos kelmaydi.
- B) shahar. Bu so’zda h harfi yoziladi va gapga qo’shilganda shaharda shakli hosil bo’ladi.
- D) chiroq. Yoritish vositasini bildiruvchi so’zda ch harflar birikmasidan keyin i keladi, oxirida esa q yoziladi.
- A) ma’no. Tutuq belgisi a harfidan keyin qo’yiladi va bu so’zning to’g’ri yozuvida o’z o’rnini saqlaydi.
- C) san’at. Bu so’zda tutuq belgisi n bilan a orasiga qo’yiladi, shu sababli gapga san’at shakli mos keladi.
- B) Toshkent. Shahar nomi atoqli ot, ya’ni alohida joyga berilgan nom bo’lgani uchun gap o’rtasida ham bosh harf bilan boshlanadi.
- D) Alisher. Kishi ismining birinchi harfi bosh harf bilan yoziladi, qolgan harflar esa odatiy yozuvda kichik bo’ladi.
- A) O’zbekiston. Mamlakat nomi bosh harf bilan boshlanadi va uning birinchi harfi oddiy O emas, O’ bo’ladi.
- C) 8-mart. Sana shu shaklda raqam bilan ifodalanganda raqam va oy nomi orasiga chiziqcha qo’yiladi, oy nomi esa kichik harfda yoziladi.
- D) har kuni. Bu birikmadagi har va kuni alohida yoziladi, chunki ular qo’shib yoziladigan bitta so’z emas.
- B) hech kim. Hech so’zi kim bilan kelganda ajratib yoziladi, ular orasiga chiziqcha yoki tutuq belgisi qo’yilmaydi.
- A) sen-chi. So’roq yoki taqqoslash ma’nosini qo’shadigan -chi yuklamasi o’zidan oldingi so’zga chiziqcha bilan bog’lanadi.
- C) men ham. Bu yerda ham alohida so’z bo’lib kelgan, shuning uchun uni men so’ziga qo’shish yoki chiziqcha bilan bog’lash kerak emas.
- B) boryapsizmi. So’roq bildiruvchi -mi yuklamasi oldingi so’zga qo’shib yoziladi va undan chiziqcha bilan ajratilmaydi.
- A) qip-qizil. Belgini kuchaytirib ko’rsatadigan qip qismi qizil so’ziga chiziqcha orqali qo’shiladi.
- D) 5-sinf. Beshinchi sinf ma’nosi raqam bilan berilganda raqamdan keyin chiziqcha qo’yiladi, sinf so’zi esa kichik harfda yoziladi.
- C) Malika har kuni kitob o’qiydi. Bu gapda ism bosh harfda, har kuni alohida va o’qiydi so’zi o’ harfi bilan yozilgan.
Natijangizni baholang
0–9 ta to’g’ri javob: asosiy qoidalarni yana mashq qiling; xato qilgan so’zlaringizni to’g’ri shaklda yozib, ular bilan sodda gaplar tuzing.
10–15 ta to’g’ri javob: ko’p yozuvlarni to’g’ri ajrata olyapsiz; adashgan joylaringizni bosh harf, tutuq belgisi, qo’shib yoki ajratib yozish kabi guruhlarga bo’lib takrorlang.
16–20 ta to’g’ri javob: bu savollardagi qoidalarni yaxshi qo’llayapsiz; endi kichik matn yozib, ayni qoidalarni variantlarsiz ham tekshirib ko’ring.
Ko’p beriladigan savollar
Bu imlo testni kichik yoshdagi bola ham yecha oladimi?
Ha, lekin hali o’rganmagan qoidalarida kattalarning izohi kerak bo’lishi mumkin. Savolni birga o’qing, javobni esa bolaning o’zi tanlasin; keyin nima uchun shunday yozilishini muhokama qiling.
O’, g’ tarkibidagi belgi bilan tutuq belgisi bir xil vazifani bajaradimi?
Yo’q, ularning vazifasi farq qiladi: o’ va g’ alohida harflar, tutuq esa ma’no, san’at kabi so’zlarda qo’llanadigan belgidir. Klaviaturada bir xil belgi ishlatilsa ham, so’zni o’qiganda va yozganda bu farqni hisobga oling.
Xato javoblarni qanday mashq qilgan ma’qul?
Har bir xato uchun to’g’ri yozuvni va unga tegishli qisqa qoidani yonma-yon yozing. Masalan, sen-chi va boryapsizmi shakllarini qiyoslab, qaysi yuklama chiziqcha bilan, qaysisi qo’shib yozilishini tushuntiring. Keyin javoblarga qaramasdan yangi gap tuzing.