Имло тест сўзларни тўғри ёзиш, бош ҳарф, тутуқ белгиси ва чизиқчани қўллаш бўйича 20 та саволдан иборат. Саволлар 10–16 ёшли мактаб ўқувчилари ҳамда билимини синаб кўрмоқчи бўлган катталар учун тузилган. Ҳар бир саволда битта жавобни белгиланг, кейин пастдаги жавоблар билан текширинг.
Имло тест саволлари
- Ўқувчилар таълим оладиган жой номи қайси қаторда тўғри ёзилган?
А) мактаб
Б) мактап
C) макдаб
Д) мактабб - Дарс берадиган касб эгасининг номи қандай ёзилади?
А) оқитувчи
Б) ўқитувчи
C) ўқтувчи
Д) ўқитувчу - Донли экинларни билдирувчи сўзнинг тўғри ёзилишини топинг.
А) галла
Б) ғала
C) ғалла
Д) ғалла’ - Фасл номи қайси жавобда хатосиз ёзилган?
А) бахор
Б) баҳҳор
C) боҳор
Д) баҳор - Нуқталар ўрнига мос сўзни танланг: Биз катта …да яшаймиз.
А) шахар
Б) шаҳар
C) шаҳҳар
Д) шахҳар - Ёритиш воситасининг номи қайси қаторда тўғри берилган?
А) чроқ
Б) чирог
C) чирўқ
Д) чироқ - Тутуқ белгиси тўғри қўйилган сўзни белгиланг.
А) маъно
Б) манъо
C) мано’
Д) мъано - Нуқталар ўрнига қайси ёзув мос келади: Малика … мактабида расм чизишни ўрганади?
А) санат
Б) саънат
C) санъат
Д) санаът - Гап ўртасида келган шаҳар номи қандай ёзилади?
А) тошкент
Б) Тошкент
C) toshKent
Д) ToshKent - Киши исми тўғри ёзилган қаторни топинг.
А) алишер
Б) aliSher
C) АЛИшер
Д) Алишер - Мамлакатимиз номининг одатий ёзилиши қайси қаторда тўғри берилган?
А) Ўзбекистон
Б) ўзбекистон
C) Озбекистон
Д) O’zbekisTon - Ой номи билан берилган сана қандай ёзилади?
А) 8 март
Б) 8март
C) 8-март
Д) 8-Март - Такрорланадиган кундалик иш ҳақидаги гапда қайси шакл тўғри: Азиз … китоб ўқийди?
А) ҳаркуни
Б) ҳар-куни
C) harKuni
Д) ҳар куни - Бўш жойни тўғри тўлдиринг: Синфда … қолмади.
А) ҳечким
Б) ҳеч ким
C) ҳеч-ким
Д) ҳечъким - -чи юкламаси қайси жавобда тўғри ёзилган?
А) сен-чи
Б) сенчи
C) сен чи
Д) сенъчи - Қўшимча қатнашиш маъносидаги ҳам сўзи қайси жавобда тўғри ёзилган?
А) менҳам
Б) мен-ҳам
C) мен ҳам
Д) менъҳам - Сўроқ маъносини билдирувчи -ми қайси шаклда тўғри қўшилган?
А) боряпсиз ми
Б) боряпсизми
C) боряпсиз-ми
Д) боряпсизъми - Қизил рангнинг кучли даражасини билдирган сўз қандай ёзилади?
А) қип-қизил
Б) қипқизил
C) қип қизил
Д) қипъқизил - Синф тартибини рақам билан кўрсатган ёзувни топинг.
А) 5 синф
Б) 5синф
C) 5-Синф
Д) 5-синф - Бош ҳарф, сўзларнинг алоҳида ёзилиши ва о’ ҳарфи тўғри қўлланган гапни белгиланг.
А) малика ҳар куни китоб ўқийди.
Б) Малика ҳаркуни китоб ўқийди.
C) Малика ҳар куни китоб ўқийди.
Д) Малика ҳар куни китоб оқийди.
Тўғри жавоблар
Энди ёзиб олган вариантларингизни текширинг. Ҳар бир тўғри жавоб учун бир балл қўйинг; хато жавоб ёнига эса эслаб қолишингиз керак бўлган сўз ёки қоидани ёзинг.
- А) мактаб. Сўз охиридаги товуш тез айтилганда бошқачароқ эшитилиши мумкин, лекин ёзувда б ҳарфи сақланади.
- Б) ўқитувчи. Бу сўз ўқи феъли билан боғлиқ бўлиб, бошидаги о’ ҳарфи ва ўртасидаги и ҳарфи туширилмайди.
- C) ғалла. Донли экинларни билдирадиган бу сўз ғ ҳарфи билан бошланади ва унда иккита л ёзилади.
- Д) баҳор. Фасл номида ҳ ҳарфи ёзилади, шунинг учун х қатнашган ёки ортиқча ҳарф қўшилган вариантлар мос келмайди.
- Б) шаҳар. Бу сўзда ҳ ҳарфи ёзилади ва гапга қўшилганда шаҳарда шакли ҳосил бўлади.
- Д) чироқ. Ёритиш воситасини билдирувчи сўзда ч ҳарфлар бирикмасидан кейин и келади, охирида эса қ ёзилади.
- А) маъно. Тутуқ белгиси а ҳарфидан кейин қўйилади ва бу сўзнинг тўғри ёзувида ўз ўрнини сақлайди.
- C) санъат. Бу сўзда тутуқ белгиси н билан а орасига қўйилади, шу сабабли гапга санъат шакли мос келади.
- Б) Тошкент. Шаҳар номи атоқли от, яъни алоҳида жойга берилган ном бўлгани учун гап ўртасида ҳам бош ҳарф билан бошланади.
- Д) Алишер. Киши исмининг биринчи ҳарфи бош ҳарф билан ёзилади, қолган ҳарфлар эса одатий ёзувда кичик бўлади.
- А) Ўзбекистон. Мамлакат номи бош ҳарф билан бошланади ва унинг биринчи ҳарфи оддий О эмас, О’ бўлади.
- C) 8-март. Сана шу шаклда рақам билан ифодаланганда рақам ва ой номи орасига чизиқча қўйилади, ой номи эса кичик ҳарфда ёзилади.
- Д) ҳар куни. Бу бирикмадаги ҳар ва куни алоҳида ёзилади, чунки улар қўшиб ёзиладиган битта сўз эмас.
- Б) ҳеч ким. Ҳеч сўзи ким билан келганда ажратиб ёзилади, улар орасига чизиқча ёки тутуқ белгиси қўйилмайди.
- А) сен-чи. Сўроқ ёки таққослаш маъносини қўшадиган -чи юкламаси ўзидан олдинги сўзга чизиқча билан боғланади.
- C) мен ҳам. Бу ерда ҳам алоҳида сўз бўлиб келган, шунинг учун уни мен сўзига қўшиш ёки чизиқча билан боғлаш керак эмас.
- Б) боряпсизми. Сўроқ билдирувчи -ми юкламаси олдинги сўзга қўшиб ёзилади ва ундан чизиқча билан ажратилмайди.
- А) қип-қизил. Белгини кучайтириб кўрсатадиган қип қисми қизил сўзига чизиқча орқали қўшилади.
- Д) 5-синф. Бешинчи синф маъноси рақам билан берилганда рақамдан кейин чизиқча қўйилади, синф сўзи эса кичик ҳарфда ёзилади.
- C) Малика ҳар куни китоб ўқийди. Бу гапда исм бош ҳарфда, ҳар куни алоҳида ва ўқийди сўзи о’ ҳарфи билан ёзилган.
Натижангизни баҳоланг
0–9 та тўғри жавоб: асосий қоидаларни яна машқ қилинг; хато қилган сўзларингизни тўғри шаклда ёзиб, улар билан содда гаплар тузинг.
10–15 та тўғри жавоб: кўп ёзувларни тўғри ажрата оляпсиз; адашган жойларингизни бош ҳарф, тутуқ белгиси, қўшиб ёки ажратиб ёзиш каби гуруҳларга бўлиб такрорланг.
16–20 та тўғри жавоб: бу саволлардаги қоидаларни яхши қўллаяпсиз; энди кичик матн ёзиб, айни қоидаларни вариантларсиз ҳам текшириб кўринг.
Кўп бериладиган саволлар
Бу имло тестни кичик ёшдаги бола ҳам еча оладими?
Ҳа, лекин ҳали ўрганмаган қоидаларида катталарнинг изоҳи керак бўлиши мумкин. Саволни бирга ўқинг, жавобни эса боланинг ўзи танласин; кейин нима учун шундай ёзилишини муҳокама қилинг.
О’, ғ таркибидаги белги билан тутуқ белгиси бир хил вазифани бажарадими?
Йўқ, уларнинг вазифаси фарқ қилади: о’ ва ғ алоҳида ҳарфлар, тутуқ эса маъно, санъат каби сўзларда қўлланадиган белгидир. Клавиатурада бир хил белги ишлатилса ҳам, сўзни ўқиганда ва ёзганда бу фарқни ҳисобга олинг.
Хато жавобларни қандай машқ қилган маъқул?
Ҳар бир хато учун тўғри ёзувни ва унга тегишли қисқа қоидани ёнма-ён ёзинг. Масалан, сен-чи ва боряпсизми шаклларини қиёслаб, қайси юклама чизиқча билан, қайсиси қўшиб ёзилишини тушунтиринг. Кейин жавобларга қарамасдан янги гап тузинг.