Adabiyot 6-sinf test: 20 ta test savollari javoblari bilan

Adabiyot 6-sinf test to’plami adabiy tushunchalarni tekshiradigan 20 ta savoldan iborat bo’lib, oltinchi sinf o’quvchilariga mo’ljallangan. Har savolda bitta to’g’ri javobni tanlang va belgilagan harflaringizni yozib boring. So’ng sahifa oxiridagi javoblar jadvali orqali o’zingizni tekshiring.

Adabiyot 6-sinf test savollari

Savollar sodda tushunchalardan matnni tahlil qilishga qarab murakkablashadi. Misol sifatida berilgan jumlalar shu test uchun tuzilgan, ular biror asardan olingan parcha emas.

№	Savol va javob variantlari
1	She’rning alohida satri qanday ataladi? A) Misra B) Bob C) Sarlavha D) Lavha
2	Sehrli buyumlar va g’ayrioddiy voqealar qaysi janrda ko’p uchraydi? A) Maqolda B) Topishmoqda C) Ertakda D) Kundalikda
3	Ikki qahramonning o’zaro suhbati nima deyiladi? A) Portret B) Dialog C) Manzara D) Mubolag’a
4	Narsa yoki hodisani belgilariga qarab topishga undaydigan janrni belgilang. A) Hikoya B) Ertak C) Maqol D) Topishmoq
5	Maqolga xos asosiy belgi qaysi? A) Bir voqeani ko’p bobda hikoya qiladi. B) Hayotiy xulosani qisqa va lo’nda ifodalaydi. C) Narsaning nomini yashirib, topishni so’raydi. D) Qahramonning tashqi ko’rinishini tasvirlaydi.
6	Muallif bilan hikoyachini qanday farqlash mumkin? A) Muallif asarni yaratadi, hikoyachi voqeani bayon qiladi. B) Muallif faqat she’r yozadi, hikoyachi faqat ertak aytadi. C) Muallif asardagi bosh qahramon bo’ladi, hikoyachi esa kitobxon bo’ladi. D) Muallif va hikoyachi har doim aynan bir shaxs bo’ladi.
7	Qahramonning o’z o’ylari yoki kechinmalarini yolg’iz nutq orqali ifodalashi qanday ataladi? A) Dialog B) Syujet C) Portret D) Monolog
8	Qahramonning yuzi, ko’zlari, kiyimi va tashqi qiyofasi tasviri qaysi tushunchaga mos? A) Syujet B) Dialog C) Portret D) G’oya
9	Asardagi bog’, tog’, osmon yoki daryo tasviri qanday nomlanadi? A) Peyzaj, ya’ni tabiat manzarasi B) Monolog, ya’ni yolg’iz nutq C) Portret, ya’ni tashqi qiyofa tasviri D) Dialog, ya’ni o’zaro suhbat
10	Syujet deganda nimani tushunamiz? A) Asarning faqat nomini B) Qahramon kiyimining tasvirini C) She’r satrlarining ohangdoshligini D) Asardagi o’zaro bog’langan voqealar tizimini
11	Test uchun tuzilgan gapni o’qing: «Hovuzning yuzi oynadek yaltirardi». Unda qaysi tasvir vositasi bor? A) Jonlantirish B) Mubolag’a C) O’xshatish D) Dialog
12	«Shamol derazaga kelib shivirladi» jumlasida shamolga insonga xos harakat berilgan. Bu qanday usul? A) Portret B) Jonlantirish C) Monolog D) O’xshatish
13	«Seni ming yil kutdim» jumlasida kutish muddati ataylab oshirib tasvirlangan. Bu nima deyiladi? A) Peyzaj B) Dialog C) Portret D) Mubolag’a
14	Asarning mavzusini aniqlash uchun qaysi savolni berasiz? A) Asar nechta sahifadan iborat? B) Asarda nima haqida so’z boradi? C) Kitobning muqovasi qanday rangda? D) Matn qanday kattalikdagi harflarda yozilgan?
15	Asarning g’oyasi nimani bildiradi? A) Asar orqali ilgari surilgan asosiy fikrni B) Barcha qahramonlarning ismlarini C) Voqea sodir bo’lgan joyning nomini D) Kitobdagi boblar sonini
16	Voqeada ikki qahramonning maqsadlari to’qnashib, ziddiyat yuzaga keldi. Adabiyotda bunday qarama-qarshilik nima deyiladi? A) Qofiya B) Portret C) Konflikt D) Misra
17	Misol: Aziz yo’qolgan daftarni egasiga qaytardi, garchi bunga vaqt sarflashiga to’g’ri kelgan bo’lsa ham. Uning fe’l-atvorini baholashda eng asosli dalil qaysi? A) Aziz ismining qisqaligi B) Daftarni egasiga qaytargan harakati C) Daftarning nechta varaqdan iboratligi D) Voqea tasvirlangan gapning uzunligi
18	«Hovli jimjit. Malika do’stining xatini yana o’qib, uzoq yo’lga tikildi». Parchadagi kayfiyatga eng mos javobni toping. A) Qizg’in musobaqa hayajoni B) G’alaba shodligi C) Sokin sog’inch D) Keskin g’azab
19	«Qahramon mas’uliyatli» degan fikringizni qanday asoslaganingiz ma’qul? A) Faqat o’z xohishingizni aytib B) Kitob muqovasining rangini ko’rsatib C) Matnga aloqasi bo’lmagan voqeani keltirib D) Qahramonning matndagi tegishli harakatini dalil qilib
20	Matnga sarlavha tanlayotganda nimaga tayanish kerak? A) Uning asosiy mazmuni va yetakchi fikriga B) Faqat birinchi uchragan buyum nomiga C) Faqat matndagi eng uzun so’zga D) Matnga aloqasi bo’lmagan chiroyli iboraga

To’rtta savolni batafsil tahlil qilamiz

Avval javoblaringizni belgilang. Quyidagi izohlarni keyin ochsangiz, mustaqil yechganingiz bilan tushuntirishni solishtira olasiz.

6-savol: muallif va hikoyachi farqi

To’g’ri javob — A. Muallif matnni yaratgan inson, hikoyachi esa asarda voqealarni so’zlab beruvchi ovozdir. Matnda «men» deyilgani bu so’zlar albatta muallifning hayotini tasvirlayapti degani emas.

Masalan, o’quvchi daraxt tilidan kichik hikoya yozishi mumkin. Bunda hikoyani o’quvchi yaratadi, voqeani esa daraxt nomidan bayon qiladi.

11-savol: o’xshatishni qanday topamiz?

To’g’ri javob — C. Hovuzning yuzi oynaga qiyoslangan: ikkala narsaning yaltirashi o’xshash belgi sifatida olingan. «Oynadek» so’zidagi «-dek» qo’shimchasi bu qiyosni ko’rishga yordam beradi.

O’xshatishni izlaganda ikki narsani va ularni yaqinlashtirayotgan belgini ajrating. Faqat qo’shimchani ko’rish bilan cheklanmay, gapning mazmunini ham tekshiring.

15-savol: mavzu bilan g’oyani adashtirmang

To’g’ri javob — A. Mavzu asarda nima haqida gap borayotganini, g’oya esa shu tasvir orqali qanday asosiy fikr ilgari surilganini bildiradi. Ular bog’liq, ammo bir xil tushuncha emas.

Masalan, o’zingiz tuzgan hikoyaning mavzusi do’stlik bo’lishi mumkin. Voqealar do’stni qiyin paytda qo’llash kerakligini ko’rsatsa, shu fikr hikoyaning g’oyasini ifodalaydi.

19-savol: fikrni matn bilan asoslash

To’g’ri javob — D. Qahramonga berilgan baho uning so’zi yoki harakatiga tayansa, fikr asosli chiqadi. Kitobning bezagi esa qahramonning mas’uliyatini isbotlamaydi.

Javobni «U mas’uliyatli, chunki…» deb boshlab ko’ring. Davomiga matndan mos harakatni keltira olsangiz, bahongiz uchun dalil topgansiz.

Natijangizni baholang

Har bir to’g’ri javob uchun bir ball belgilang. Bu mezon mustaqil mashq uchun tuzilgan, maktabdagi rasmiy bahoning o’rnini bosmaydi.

• 16–20 ta to’g’ri javob: tushunchalarni yaxshi ajratyapsiz. Endi o’qiyotgan hikoya yoki she’ringizdan ularga mos misollar topib ko’ring.
• 10–15 ta to’g’ri javob: asosiy bilimlar bor, ayrim atamalarni mustahkamlash kerak. Xato qilgan savollaringizdagi tushunchalarni yonma-yon yozib, farqini tushuntiring.
• 0–9 ta to’g’ri javob: mavzularni kichik qismlarga bo’lib takrorlang. Dastlab janrlar va nutq shakllarini, keyin tasvir vositalarini ko’rib chiqing.

Ko’p beriladigan savollar

Bu test oltinchi sinfdagi barcha asarlarni qamrab oladimi?

Yo’q, savollar umumiy adabiy tushunchalarni tekshiradi. Muayyan darslikdagi asarlar, ularning mualliflari va voqealari bo’yicha tayyorgarlik uchun o’z darsligingizdagi topshiriqlarni ham bajaring.

Adabiyot 6-sinf testini darslikka qaramay yechish kerakmi?

O’zingizni tekshirmoqchi bo’lsangiz, dastlab darslikka qaramay yeching. Javoblarni solishtirgach, tushunmagan atamalaringizni darslikdan topib o’qing va ularga o’zingiz misol tuzing.

Ikki variant bir-biriga o’xshab tuyulsa, nima qilaman?

Savoldagi asosiy belgini ajratib, har ikki variantni shu belgi bilan solishtiring. Masalan, tashqi qiyofa tasviri bilan tabiat tasvirini yoki mavzu bilan asosiy fikrni alohida tushuntirib ko’ring.

To’g’ri javoblar

Belgilagan harflaringizni jadval bilan solishtiring. Xato javob yoniga faqat to’g’ri harfni emas, uni tushuntiradigan qisqa izohni ham yozing.

№	Javob	Qisqa izoh
1	A) Misra	She’rning har bir alohida satri misra deb ataladi.
2	C) Ertakda	Sehrli buyum va g’ayrioddiy voqealar ertaklarda uchraydi.
3	B) Dialog	Ikki qahramonning o’zaro suhbati dialogdir.
4	D) Topishmoq	Topishmoq yashirilgan narsani uning belgilari orqali topishga undaydi.
5	B) Hayotiy xulosani qisqa ifodalaydi	Maqolda hayotiy kuzatishdan kelib chiqqan umumlashma lo’nda beriladi.
6	A) Yaratuvchi va bayon qiluvchi	Muallif asarni yaratadi, hikoyachi uning voqealarini bayon qiladi.
7	D) Monolog	Bir qahramonning yolg’iz nutqi monolog deyiladi.
8	C) Portret	Portret qahramonning tashqi qiyofasini tasvirlaydi.
9	A) Peyzaj	Peyzaj asardagi tabiat manzarasidir.
10	D) O’zaro bog’langan voqealar tizimi	Syujet voqealarning asar ichidagi bog’lanishini bildiradi.
11	C) O’xshatish	Hovuzning yuzi yaltirash belgisiga ko’ra oynaga o’xshatilgan.
12	B) Jonlantirish	Shamolga insonga xos shivirlash harakati berilgan.
13	D) Mubolag’a	Kutish muddati ta’sirni kuchaytirish uchun ataylab oshirilgan.
14	B) Nima haqida so’z boradi?	Bu savol asarning mavzusini aniqlashga yordam beradi.
15	A) Asosiy fikr	G’oya asar orqali ilgari surilgan asosiy fikrni bildiradi.
16	C) Konflikt	Konflikt asardagi qarama-qarshilik va ziddiyatdir.
17	B) Daftarni qaytargan harakati	Qahramonning harakati uning fe’l-atvorini baholashga asos beradi.
18	C) Sokin sog’inch	Jimjitlik, xatni qayta o’qish va uzoqqa tikilish sog’inch kayfiyatiga mos keladi.
19	D) Matndagi harakatni dalil qilish	Qahramonga berilgan bahoni matndagi tegishli harakat asoslaydi.
20	A) Asosiy mazmun va yetakchi fikr	Mos sarlavha matnning asosiy mazmuni yoki fikrini aks ettiradi.