Fizika 9-sinf: 20 ta test savollari javoblari bilan

muallif:

Fizika 9-sinf test to’plami issiqlik hodisalari, yorug’lik va sodda hisoblashlarga oid 20 ta savoldan iborat. Savollar 9-sinf o’quvchilari uchun osondan murakkabga qarab tuzilgan. Har bir savolda bitta javobni tanlang, so’ng oxiridagi javoblar va izohlar bilan o’zingizni tekshiring.

Fizika 9-sinf test savollari: asosiy tushunchalar

Dastlab kundalik hayotda uchraydigan hodisalarni eslang. Masalan, choyga solingan qoshiqning isishi yoki ho’l kiyimning qurishi fizik tushunchalarni tasavvur qilishga yordam beradi.

  1. Diffuziya hodisasi nimani anglatadi?
    A) Zarralarning tartibsiz harakati tufayli moddalarning o’zaro aralashishini
    B) Yorug’likning silliq sirtdan qaytishini
    C) Suyuqlikning qattiq holatga o’tishini
    D) Jismning tayanchga bosim berishini
  2. Moddaning harorati uning zarralari harakati bilan qanday bog’langan?
    A) Harorat oshganda zarralar butunlay to’xtaydi
    B) Harorat oshganda zarralarning o’rtacha kinetik energiyasi ortadi
    C) Harorat oshganda har bir zarraning massasi ortadi
    D) Harorat zarralar harakatiga bog’liq emas
  3. Issiq choyga tushirilgan metall qoshiqning dastasi asosan qaysi jarayon tufayli isiydi?
    A) Bug’lanish
    B) Yorug’likning sinishi
    C) Issiqlik o’tkazuvchanlik
    D) Erish
  4. Erish jarayonida modda qanday holatga o’tadi?
    A) Suyuq holatdan gaz holatga
    B) Gaz holatdan suyuq holatga
    C) Suyuq holatdan qattiq holatga
    D) Qattiq holatdan suyuq holatga
  5. Bug’lanish paytida tashqaridan issiqlik olmayotgan suyuqlik nega soviydi?
    A) Suyuqlikdagi barcha molekulalar harakatdan to’xtaydi
    B) Suyuqlikdan energiyasi kattaroq molekulalar chiqib ketadi
    C) Qolgan molekulalarning massasi kamayadi
    D) Suyuqlik molekulalari atomlarga parchalanadi
  6. Jismning ichki energiyasi nimadan tashkil topadi?
    A) Zarralarning tartibsiz harakat energiyasi va o’zaro ta’sir potensial energiyasidan
    B) Faqat jismning yaxlit holdagi harakat energiyasidan
    C) Faqat jismning Yer sirtidan balandligiga bog’liq energiyadan
    D) Faqat jismga tashqaridan tushayotgan yorug’lik energiyasidan

Yorug’lik va to’lqinlar: o’rta bosqich

Bu savollarda atamalarni farqlash kerak. Normal — yorug’lik tushgan nuqtada sirtga tik o’tkazilgan xayoliy chiziq; tushish va qaytish burchaklari shu chiziqdan o’lchanadi.

  1. Yorug’lik bir jinsli shaffof muhitda qanday tarqaladi?
    A) Har doim aylana bo’ylab
    B) Faqat yuqoriga qarab
    C) To’g’ri chiziq bo’ylab
    D) Har doim egri chiziq bo’ylab
  2. Yorug’likning tushish burchagi qaysi ikki yo’nalish orasida o’lchanadi?
    A) Tushayotgan nur bilan sirt orasida
    B) Qaytgan nur bilan sirt orasida
    C) Tushayotgan nur bilan qaytgan nur orasida
    D) Tushayotgan nur bilan normal orasida
  3. Nur yassi ko’zguga normalga nisbatan 35° burchak ostida tushdi. Qaytish burchagi qancha?
    A) 35°
    B) 55°
    C) 70°
    D) 90°
  4. Yorug’lik havodan shishaga qiya yo’nalishda o’tganda singan nur qanday og’adi?
    A) Normaldan uzoqlashadi
    B) Normalga yaqinlashadi
    C) Yo’nalishini o’zgartirmaydi
    D) Shisha sirtiga parallel tarqaladi
  5. Yig’uvchi linzaga bosh optik o’qqa parallel tushgan nurlar linzadan o’tgach qayerda yig’iladi?
    A) Linzaning optik markazida
    B) Yorug’lik manbai turgan har qanday nuqtada
    C) Linza sirtining chetida
    D) Linzaning bosh fokusida
  6. Buyum yassi ko’zgudan 2 metr uzoqda turibdi. Uning tasviri ko’zgu ortida qanday masofada joylashadi?
    A) 1 metr
    B) 4 metr
    C) 2 metr
    D) 0,5 metr
  7. To’lqinning tarqalish tezligi o’zgarmasa, chastotasi ortganda to’lqin uzunligi qanday o’zgaradi?
    A) Ortadi
    B) Kamayadi
    C) O’zgarmaydi
    D) Nolga teng bo’ladi

Hisoblash va qo’llash: murakkabroq bosqich

Endi qog’oz va qalam oling. Hisoblashdan oldin berilgan kattaliklarni yozing, birliklarni moslashtiring va kerakli formulani tanlang. Bu yerda ideal gaz deganda molekulalarining o’z hajmi va to’qnashuvlar orasidagi o’zaro ta’siri hisobga olinmaydigan soddalashtirilgan gaz modeli tushuniladi.

  1. Massasi 0,5 kg bo’lgan suvni 10 °C ga isitish uchun qancha issiqlik kerak? Suvning solishtirma issiqlik sig’imi 4200 J/(kg·°C), issiqlik yo’qotilishi yo’q.
    A) 210 J
    B) 2100 J
    C) 4200 J
    D) 21 000 J
  2. Gazga 200 J issiqlik berildi, gaz esa tashqi kuchlarga qarshi 80 J ish bajardi. Uning ichki energiyasi qanchaga ortdi?
    A) 120 J
    B) 280 J
    C) 80 J
    D) 200 J
  3. O’zgarmas hajmli yopiq idishdagi ideal gazning mutlaq harorati 300 K dan 600 K gacha oshdi. Bosimi qanday o’zgaradi?
    A) Ikki marta kamayadi
    B) O’zgarmaydi
    C) Ikki marta ortadi
    D) To’rt marta ortadi
  4. Issiqlik dvigateli isitgichdan 1000 J energiya olib, uning 30 foizini foydali ishga aylantirdi. Foydali ish qancha?
    A) 300 J
    B) 30 J
    C) 700 J
    D) 3000 J
  5. Yig’uvchi linzaning fokus masofasi 0,2 metr. Uning optik kuchi qancha?
    A) 0,2 dioptriya
    B) 2 dioptriya
    C) 5 dioptriya
    D) 20 dioptriya
  6. To’lqinning chastotasi 2 Hz, uzunligi 3 metr bo’lsa, uning tarqalish tezligi qancha?
    A) 1,5 m/s
    B) 5 m/s
    C) 0,67 m/s
    D) 6 m/s
  7. Buyum yig’uvchi linzadan ikki fokus masofasidan ham uzoqroqda turibdi. Uning tasviri qanday bo’ladi?
    A) Mavhum, to’g’ri va kattalashgan
    B) Haqiqiy, teskari va kichraygan
    C) Haqiqiy, to’g’ri va kattalashgan
    D) Mavhum, teskari va buyumga teng

To’g’ri javoblar

Fizika 9-sinf test javoblarini belgilagan variantlaringiz bilan solishtiring. Xato chiqqan savolda faqat harfni emas, izohdagi sababni ham tekshiring.

  1. A) Diffuziyada moddalar zarralarning tartibsiz harakati tufayli bir-biriga aralashadi.
  2. B) Harorat ortishi zarralar tartibsiz harakatining o’rtacha kinetik energiyasi, ya’ni harakat energiyasi ortishini bildiradi.
  3. C) Metall qoshiqning issiq qismidan sovuqroq qismiga energiya issiqlik o’tkazuvchanlik orqali uzatiladi.
  4. D) Erish — moddaning qattiq holatdan suyuq holatga o’tish jarayonidir.
  5. B) Energiyasi kattaroq molekulalar chiqib ketgach, qolgan molekulalarning o’rtacha kinetik energiyasi kamayadi va suyuqlik soviydi.
  6. A) Ichki energiya zarralarning tartibsiz harakat energiyasi hamda ularning o’zaro ta’sir potensial energiyasi yig’indisidir.
  7. C) Bir jinsli shaffof muhitda yorug’lik to’g’ri chiziq bo’ylab tarqaladi.
  8. D) Tushish burchagi tushayotgan nur bilan sirtga o’tkazilgan normal orasida o’lchanadi.
  9. A) Qaytish qonuniga ko’ra, qaytish burchagi tushish burchagiga teng, demak, javob 35°.
  10. B) Yorug’lik havodan shishaga qiya o’tganda normalga yaqinlashadi va sinish burchagi tushish burchagidan kichik bo’ladi.
  11. D) Yig’uvchi linza bosh optik o’qqa parallel nurlarni bosh fokusda, ya’ni o’q ustidagi yig’ilish nuqtasida to’playdi.
  12. C) Yassi ko’zgudagi tasvir ko’zgu ortida buyumning ko’zgugacha bo’lgan masofasiga teng, ya’ni 2 metr masofada joylashadi.
  13. B) Tezlik o’zgarmaganda v = λf bog’lanishga ko’ra chastota ortsa, to’lqin uzunligi kamayadi.
  14. D) Q = cmΔt formulasi bo’yicha 4200 × 0,5 × 10 = 21 000 J issiqlik kerak.
  15. A) Termodinamikaning birinchi qonuniga ko’ra, ichki energiya o’zgarishi ΔU = Q − A = 200 − 80 = 120 J.
  16. C) Gaz miqdori va hajmi o’zgarmaganda bosim mutlaq haroratga to’g’ri mutanosib, shuning uchun harorat ikki marta oshsa, bosim ham ikki marta ortadi.
  17. A) Foydali ish olingan energiyaning 30 foiziga teng: A = 0,30 × 1000 = 300 J.
  18. C) Optik kuch D = 1/F formula bilan topiladi: 1/0,2 = 5 dioptriya, bunda dioptriya linza optik kuchining birligidir.
  19. D) To’lqin tezligi v = λf formula bilan hisoblanadi: 3 × 2 = 6 m/s.
  20. B) Buyum ikki fokus masofasidan uzoqda bo’lsa, tasvir linzaning boshqa tomonida fokus bilan ikki fokus oralig’ida haqiqiy, teskari va kichraygan holda hosil bo’ladi.

Natijangizni baholang

Har bir to’g’ri javobga bir ball bering. Quyidagi mezon o’zingizni tekshirish uchun tuzilgan, maktabdagi rasmiy bahoning o’rnini bosmaydi.

  • 0–7 ta to’g’ri javob — tayanch tushunchalarni mustahkamlash kerak. Avval issiqlik hodisalari va yorug’likning qaytish qonunini takrorlang, keyin dastlabki savollarni qayta yeching.
  • 8–14 ta to’g’ri javob — asos bor, ayrim bog’lanishlarni takrorlang. Xatolaringiz ko’proq tushunchalardami yoki hisoblashdami, ajrating va shu turdagi topshiriqlarni mashq qiling.
  • 15–20 ta to’g’ri javob — mavzularni yaxshi o’zlashtirgansiz. Tanlagan javobingizni formula yoki chizma bilan tushuntirib ko’ring; bu bilimni yangi masalalarda qo’llashga yordam beradi.

Xato ishlangan bitta masalani javobga qaramay qayta yeching va yechimdagi har bir kattalikning birligini yozing.

Ko’p beriladigan savollar

Bu test 9-sinf fizikasining barcha mavzularini qamrab oladimi?

Yo’q, to’plam issiqlik hodisalari, optika va to’lqinlarga oid tanlangan savollardan tuzilgan. To’liq takrorlash uchun uni darsligingiz mundarijasi va o’qituvchi bergan mavzular ro’yxati bilan solishtiring.

Testni kalkulyatorsiz yechish mumkinmi?

Ha, hisoblash savollaridagi sonlar qo’lda yechishga qulay tanlangan. Avval formulani yozing, so’ng sonlarni qo’ying va natijaning birligini tekshiring.

Formulani bilsam ham, nega hisoblashda xato qilaman?

Sabab birliklarni aralashtirish, masala shartini noto’g’ri o’qish yoki arifmetik xato bo’lishi mumkin. Masalan, linzaning optik kuchini topishda fokus masofasini metrda olish va foizni hisoblashda uni yuzga bo’lish kerak.