Kasb-hunar haqidagi maqollar mehnatni, mahoratni va ustozdan o’rganishni qadrlashga undaydi. Ularni insho yoki darsda misol qilib keltirish, yoxud kasb tanlash haqida suhbatlashganda ishlatish mumkin.
Kasb-hunar haqida maqollar
- Bir yigitga qirq hunar oz. Inson turli hunarlarni o’rgansa, yangi ishlarni bajarishga imkon topadi.
- Hunar — oqar buloq, Ilm — yonar chiroq. Hunar tirikchilikka yo’l ochadi, ilm esa yo’lni yoritgandek to’g’ri tushunishga yordam beradi.
- Hunari borning oltin bilagi bor. Mahoratli odamning mehnati qadrli bo’ladi.
- Hunarli yigit — mevali daraxt. Hunarli inson atrofidagilarga foyda keltiradi, degan fikr ifodalangan.
- Hunarli kishi och qolmas. Hunar egasi mehnati orqali tirikchilik yo’lini topa oladi.
- Hunarli er xor bo’lmas, Do’st-dushmanga zor bo’lmas. O’z hunariga tayangan odam boshqalarga qaram bo’lib qolmasligi ta’kidlanadi.
- Hunarli o’lmas, Hunarsiz kun ko’rmas. Hunar insonning kun kechirishi uchun tayanch bo’lishi mumkin.
- Hunar bo’lsa qo’lingda, Non topilar yo’lingda. Qo’lidan ish kelgan odam mehnat qilib rizq topadi.
- Har ishning bir ustasi bor, Har ustaning bir ustozi bor. Har bir sohada ishni puxta biladigan usta bo’ladi, usta ham avval birovdan o’rganadi.
- Ota kasbi — davlat kasbi. Oilada ota shug’ullangan kasb farzand uchun ham ro’zg’or tayanchi bo’lishi mumkin.
- Ota hunari — bolaga meros. Farzand ota-onasining hunarini o’rganib, davom ettirishi mumkin.
- Ustozsiz shogird — jonsiz kesak. Yo’l ko’rsatuvchi ustoz bo’lmasa, shogirdning mahorati to’liq shakllanmaydi.
- Usta bo’lsang, ustozingni unutma. Mahoratga erishgach ham sizga saboq bergan insonni e’zozlash lozim.
- Yuz tuman oltindan hunar yaxshi. Hunar oltindan ham qimmatli boylik sifatida tasvirlanadi.
Eng mashhur maqollarning ma’nosi
Hunar — oqar buloq, Ilm — yonar chiroq.
Oqar buloq suv berishda davom etgani kabi, hunar ham mehnat qilib kun ko’rishga yordam beradi. Ilm esa ishning mazmunini anglash va uni puxta bajarish uchun yo’l ko’rsatadi.
Masalan, maktabdagi o’quvchi biror kasbga qiziqsa, faqat amaliy ishni emas, shu soha uchun kerakli bilimlarni ham o’rganadi. Maqol hunar bilan ilm bir-birini to’ldirishini eslatadi.
Har ishning bir ustasi bor, Har ustaning bir ustozi bor.
Biror yumushni yaxshi bajaradigan inson ham avval tajribaliroq kishidan o’rganadi. Ustozning ko’rsatmasi shogirdga ishni tushunib, xatolarini tuzatishga yordam beradi.
Masalan, o’quvchi maktabdagi to’garakda biror ishni bajara olmasa, ustozidan yo’l-yo’riq so’rashi mumkin. Shogirdning savol berishi o’rganishning tabiiy qismidir.
Ota hunari — bolaga meros.
Maqolda meros deganda faqat buyum emas, ota-onadan o’rganilgan mahorat ham nazarda tutiladi. Farzand oilasida ko’rgan ishini o’rganib, keyinchalik shu hunarni davom ettirishi mumkin.
Masalan, oilada kimdir tikuvchilik qilsa, bola unga mato tanlash yoki oddiy ishlarni bajarishda ko’maklashib, hunarga qiziqib qolishi mumkin. Qiziqish va o’rganish birga borsa, tajriba ortadi.
Yuz tuman oltindan hunar yaxshi.
Bu maqolda oltin katta boylik timsoli sifatida keladi. Hunar esa odamning o’zi bilan qoladigan, mehnat qilib naf keltirishga yordam beradigan mahorat deb ko’rsatiladi.
Masalan, mahallada biror buyum buzilsa, uni tuzatishni biladigan usta o’z mehnati bilan boshqalarga ham, o’ziga ham foyda keltiradi. Shu sababli maqol hunar o’rganishga undaydi.
Bolalar uchun qisqa maqollar
- Hunar — tuganmas xazina.
- Hunar, hunardan unar.
- Har kimning kasbi — o’ziga.
- Kasbning yomoni yo’q.
- Usta, ishni qilar puxta.
- Ustadan shogird o’zar.
- Yigit husni — hunar.
Insho yoki suhbat uchun maqol tanlaganda, uning ma’nosini o’z so’zlaringiz bilan izohlab, hayotdan sodda misol keltiring.
Ko’p beriladigan savollar
Kasb-hunar haqida insho yozganda qaysi maqollar mos keladi?
Hunarni mehnat va tirikchilik bilan bog’laydigan maqollar mos tushadi. Masalan, “Hunar bo’lsa qo’lingda, Non topilar yo’lingda” jumlasini keltirib, so’ng o’z fikringiz bilan izohlashingiz mumkin.
“Ustozsiz shogird — jonsiz kesak” maqolini bolaga qanday tushuntirish mumkin?
Ustoz shogirdga ishni qanday bajarishni o’rgatishini sodda misol bilan ayting. Masalan, yangi mashqni bajarayotgan bola avval o’qituvchisining ko’rsatmasiga amal qilib, keyin uni mustaqil sinab ko’radi.
“Kasbning yomoni yo’q” maqoli nimani anglatadi?
Bu maqol kasblarni kamsitmasdan, har bir mehnat turiga hurmat bilan qarashga chaqiradi. Kasbni bilish va ishni mas’uliyat bilan bajarish qadrlanishi kerak.