Birlik va ahillik haqida maqollar hamjihatlik, ko’mak va o’zaro totuvlikni qadrlashga undaydi. Ulardan insho yoki darsda, shuningdek, oilada va do’stlar davrasidagi suhbatda foydalanish mumkin.
Birlik va ahillik haqida maqollar
| № | Maqol | Ma’nosi |
|---|---|---|
| 1 | Ahil ishlasang, ish unar, Har mushkul oson bo’lar. | Birgalikda harakat qilinsa, qiyin ish ham yengillashadi. |
| 2 | Ahil oila — baxtli, Noahil oila — vaqtli. | Oila a’zolari totuv yashasa, uyda osoyishtalik bo’ladi. |
| 3 | Ahillikda ish bitar, Ish bitsa ham, qish bitar. | Ahillik bilan boshlangan ishni oxiriga yetkazish osonroq. |
| 4 | Baraka — inoqlikda, Boqiylik — quvnoqlikda. | Inoq yashash xonadonga fayz, ko’ngil ochiqligi esa quvonch keltiradi. |
| 5 | Baraka — tejamlikda, Yutuq — ahillikda. | Tejamkorlik barakaga, hamjihatlik esa yaxshi natijaga yetaklaydi. |
| 6 | Bel bilan bilak biriksa, ish bitar. | Har kim qo’lidan kelganicha yordam bersa, umumiy ish bitadi. |
| 7 | Besh barmoq yig’ilsa, musht bo’lar. | Alohida kuchsiz ko’ringan odamlar birlashsa, kuchli jamoaga aylanadi. |
| 8 | Boylik boylik emas, Ahillik — boylik. | Insonlar orasidagi ahillik moddiy boylikdan ham qadrli bo’lishi mumkin. |
| 9 | Davlat — og’iz birlikda. | Bir fikr va maqsad yo’lida jipslashish farovonlikka xizmat qiladi. |
| 10 | Ittifoq bitar, noittifoq yitar. | Kelishib ish tutganlar natijaga erishadi, kelisha olmaganlar esa ishni boy berishi mumkin. |
| 11 | Ko’p to’kilsa, ko’l bo’lar, Ko’p biriksa, el bo’lar. | Ko’pchilik birlashganda, jamoa va el kuchga kiradi. |
| 12 | Ovul boshqa, tilak bir, Barmoq boshqa, bilak bir. | Odamlar turli joydan bo’lsa ham, ezgu maqsad yo’lida birlashishi mumkin. |
| 13 | Og’a-ini totuv bo’lsa, ot ko’p, Opa-singil totuv bo’lsa, osh ko’p. | Qarindoshlar ahil bo’lsa, xonadondagi ko’mak va fayz ortadi. |
| 14 | Og’ayni biriksa, bosh ko’payar, Ovsin biriksa, osh ko’payar. | Yaqinlar bir-birini qo’llasa, oiladagi ishlar ko’payib emas, yengillashib boradi. |
| 15 | Tiriklikning kuchi — birlikda. | Birlik odamlarning bir-biriga tayanch bo’lishiga yordam beradi. |
| 16 | Totuv turmush — uzoq umr. | O’zaro hurmat va tinchlik bor joyda hayot osoyishta kechadi. |
| 17 | Totuvlik — baxt, Totuvsizlik — qulagan taxt. | Ahillik baxt keltiradi, kelishmovchilik esa mustahkamlikni buzadi. |
| 18 | Til boshqa-yu tilak bir, Yuz boshqa-yu yurak bir. | Odamlarning tili va ko’rinishi turlicha bo’lsa ham, niyati bir bo’lishi mumkin. |
| 19 | Qo’l qo’lni yuvar, Ikki qo’l — yuzni. | Odamlar bir-biriga yordam bersa, har ikki tomonga ham naf tegadi. |
| 20 | Qo’llashib ko’targan yuk yengil. | Vazifani bo’lishib bajarish har kimning ishini yengillashtiradi. |
| 21 | Hamjihatlik — davlat, Yolg’izlik — kulfat. | Jamoa bo’lib ish tutish ko’mak beradi, yolg’iz qolish esa ishni qiyinlashtiradi. |
| 22 | Oila tinch — yurt tinch. | Har bir oiladagi totuvlik atrofdagi osoyishtalikka ham hissa qo’shadi. |
| 23 | Inoq oilada beshik bo’shamas. | Ahil oilada avlodlar davom etib, xonadonning quvonchi ko’payadi. |
| 24 | Xalq do’stligi — yurt boyligi. | Odamlar o’rtasidagi do’stlik va ahillik yurt uchun katta ne’matdir. |
Eng mashhur maqollarning ma’nosi
Besh barmoq yig’ilsa, musht bo’lar.
Bu maqolda barmoqlar alohida-alohida turganda bir ishni qila olmasligi, birlashganda esa kuchga aylanishi tasvirlanadi. Odamlar ham bir maqsad yo’lida kelishib harakat qilsa, ko’proq ishni uddalaydi.
Masalan, sinfda o’quvchilar tadbirga tayyorgarlik ko’rsa, biri bezak tayyorlaydi, boshqasi joyni tartibga keltiradi. Har kim o’z vazifasini bajarsa, umumiy ish oson bitadi.
Ahil ishlasang, ish unar, Har mushkul oson bo’lar.
Maqol birgalikda qilingan mehnatning samarasini eslatadi. Qiyin vazifani yolg’iz bajarish shart emas: ko’mak so’rash va ishni bo’lishish uni yengillashtiradi.
Masalan, hovlini yig’ishtirishda oila a’zolari ishni taqsimlab olsa, har biri ozroq ajil qiladi, hovli esa tezda tartibga keladi.
Ovul boshqa, tilak bir, Barmoq boshqa, bilak bir.
Bu hikmat odamlarning farqli bo’lishi umumiy niyatga to’sqinlik qilmasligini bildiradi. Bir-birini hurmat qilgan kishilar o’xshash bo’lmasa ham, ahil ishlay oladi.
Masalan, maktabdagi guruh ishida bolalar turli fikr aytishi mumkin. Ular bir-birini tinglab, vazifa maqsadini yodda tutsa, bitta yaxshi yechimga keladi.
Oila tinch — yurt tinch.
Maqol oiladagi tinchlik va totuvlikning qadrini ko’rsatadi. Uyda bir-birini tinglash va murosaga kelish oilaviy munosabatlarni mustahkamlaydi.
Masalan, aka-uka yoki opa-singil bir yumushni kim bajarishi haqida kelishib olsa, ortiqcha tortishuv bo’lmaydi. Kichik kelishuv ham xonadondagi osoyishtalikni asraydi.
Bolalar uchun qisqa maqollar
- Yolg’iz aql o’zi yaxshi, Ikki bo’lsa, yana yaxshi.
- Inoqlik jon kiritar.
- Ko’maklashgan ish bitar.
- Uch bor yerda kuch bor.
- Xirmoni birning shamoli bir.
- Hikmat — birlikda.
Ko’p beriladigan savollar
Insho uchun qaysi birlik haqidagi maqolni tanlash mumkin?
Inshoda “Ahil ishlasang, ish unar, Har mushkul oson bo’lar” maqolidan foydalanish mumkin. Uning ma’nosini sinfdagi yoki oiladagi hamkorlik misoli bilan tushuntirsangiz, fikringiz aniqroq bo’ladi.
“Besh barmoq yig’ilsa, musht bo’lar” maqolini bolaga qanday tushuntirish mumkin?
Bir barmoq bilan ko’tarish qiyin bo’lgan narsani besh barmoq birga ushlashi osonligini ayting. So’ng bu misolni bolalarning bir vazifani jamoa bo’lib bajarishi bilan bog’lang.
Ahillik haqidagi maqollarni qayerda ishlatsa bo’ladi?
Ularni insho va darsda, oilaviy suhbatda yoki birgalikdagi ish haqida gapirganda qo’llash mumkin. Maqolning ma’nosini vaziyatga mos qisqa misol bilan izohlang.