Taqdimot tayyorlash uchun maqsadni belgilang, slaydlar rejasini tuzing va har bir slaydga asosiy fikrni joylang. Keyin matn hamda rasmlarni tekshirib, faylni saqlang va nutqingizni slaydlar bilan birga mashq qiling.
Taqdimot tayyorlash nimadan boshlanadi?
Taqdimot — fikringizni slaydlar yordamida tushuntirish usuli. Slayd esa tinglovchi ekranda ko’radigan alohida sahifadir. Ekrandagi yozuv nutqingizning to’liq nusxasi emas, balki uni tushunishga yordam beradigan tayanch bo’lsin.
Masalan, maktabdagi chiqish uchun «Suvni tejash» mavzusini tanlasangiz, mavzu nomining o’zi yetmaydi. Tinglovchi chiqishingizdan keyin nimani tushunishini belgilang: uyda suvni behuda sarflaydigan holatlarni payqash va ularni kamaytirish yo’llarini ayta olish.
Kerakli narsalar
- Taqdimot dasturi: PowerPoint yoki slayd tayyorlashga mo’ljallangan boshqa dastur. Quyidagi menyuga oid ko’rsatmalar PowerPoint asosida berilgan.
- Mavzu bo’yicha material: o’z yozuvlaringiz, darslikdagi tegishli ma’lumotlar yoki o’qituvchi bergan topshiriq.
- Mos rasmlar: fikrni tushuntiradigan surat yoki chizma. Har bir slaydga rasm qo’yish shart emas.
Qadamma-qadam ko’rsatma
- Belgilang: kimga va nima uchun gapirasiz. Maqsadni bitta sodda jumlada yozing, masalan: «Sinfdoshlarimga suvni tejashning kundalik usullarini tushuntiraman»; shu jumla keraksiz ma’lumotlarni ajratishga yordam beradi.
- Tuzing: slaydlarning dastlabki rejasini yozing. Mavzu nomi, asosiy fikrlar, tushunarli misol va yakuniy tavsiyani ketma-ket joylashtiring; tinglovchi hali bilmaydigan tushunchani unga tayangan misoldan oldin tushuntiring.
- Oching: dasturda yangi taqdimot yarating va bezak mavzusini tanlang. PowerPoint dasturining dizayn bo’limida tayyor bezak mavzulari bor, pastga yo’nalgan strelka orqali ularning to’liq to’plamini ochishingiz mumkin.
- Qo’shing: rejangizga mos yangi slaydlar yarating. PowerPoint dasturining asosiy buyruqlar bo’limidagi yangi slayd qo’shish buyrug’idan foydalaning; uning yonidagi strelka orqali matn va rasm joylari oldindan belgilangan tartibni tanlang.
- Yozing: har bir slaydga bitta asosiy fikr joylang. Uzun gaplarni qisqartiring, sarlavhada slaydning mazmunini aniq ayting va matnni uzoqroqdan ham o’qishga qulay yirik harflarda bering.
- Joylang: kerakli rasmlarni tegishli slaydlarga qo’shing. Rasm matnni yopib qolmasin va mavzuni tushuntirsin; masalan, suvni tejash haqidagi fikr yoniga mavzuga aloqasiz manzara emas, o’sha holatni ko’rsatadigan chizma mos keladi.
- Tanlang: zarur bo’lsa, slaydlar orasiga o’tish ta’sirini qo’ying. PowerPoint dasturida buning uchun o’tishlar bo’limidan foydalaning; tanlangan ta’sirni hamma slaydda ishlatmoqchi bo’lsangiz, barcha slaydlarga qo’llash buyrug’ini tanlang.
- Tekshiring: taqdimotni slayd namoyishi holatida boshidan oxirigacha ko’ring. Yozuvlar chetdan chiqmaganini, rasmlar yopilib qolmaganini va fikrlar to’g’ri tartibda kelganini tekshirib, imlo xatolarini tuzating.
- Saqlang: faylga mavzusini bildiradigan tushunarli nom bering. Uni qayerga saqlaganingizni eslab qoling, so’ng qayta ochib ko’ring; chiqish boshqa kompyuterda bo’lsa, imkon bo’lganda o’sha qurilmada ham tekshiring.
- Mashq qiling: slaydlarni almashtirib, nutqingizni ovoz chiqarib ayting. Ekrandagi matnni to’liq o’qish o’rniga uni o’z so’zlaringiz bilan tushuntiring va gapirishga xalal berayotgan ortiqcha yozuvlarni olib tashlang.
Tez-tez uchraydigan xatolar
- Slaydni matnga to’ldirish. Tinglovchi uzun yozuvni o’qiyotib, gapingizni kuzatishga qiynalishi mumkin. Ekranda tayanch fikrlarni qoldiring, batafsil izohni esa og’zaki ayting yoki o’zingiz uchun alohida yozib oling.
- Mayda yoki fon bilan qo’shilib ketadigan yozuv tanlash. Matnni kattalashtiring va fon bilan rangi aniq ajralib turishini tekshiring. Sig’magan matnni kichraytirishdan oldin qisqartiring yoki boshqa slaydga ajrating.
- Bezakni mazmundan ustun qo’yish. Turli harakatlar, ranglar va aloqasiz rasmlar fikrdan chalg’itishi mumkin. Bir xil uslubni saqlang, slaydlar orasidagi o’tishlarni esa sodda tanlang.
- Faqat tahrirlash oynasida tekshirish. Slayd namoyishi paytida ayrim joylar siz kutgandek ko’rinmasligi mumkin. Yakuniy ko’rinishni alohida ochib, barcha slaydlarni navbat bilan ko’zdan kechiring.
- Saqlashni oxirga qoldirish. Ish davomida faylni saqlab boring. Boshqa qurilmaga ko’chirgach, faqat fayl nomi borligini emas, taqdimotning o’zi ochilishini ham tekshiring.
Ko’p beriladigan savollar
Taqdimot nechta slayddan iborat bo’lishi kerak?
Slaydlar sonini mavzu, topshiriq va chiqishga ajratilgan vaqtga qarab belgilang. Har bir slayd alohida fikrni tushuntirsin; faqat sonni ko’paytirish uchun bir xil mazmunni takrorlamang.
Slayddagi matnni yodlab olish kerakmi?
Slayddagi yozuvni so’zma-so’z yodlash shart emas, asosiy fikrni tushunib tushuntirish foydaliroq. Nutq yo’qolib qolmasligi uchun har bir slaydga oid tayanch so’zlarni alohida qayd etishingiz mumkin.
PowerPoint menyusi boshqacha ko’rinsa, nima qilaman?
Menyudagi aynan bir yozuvni emas, kerakli vazifani qidiring: bezak tanlash, yangi slayd qo’shish yoki o’tishni sozlash. Dastur tili va ko’rinishiga qarab nomlar farqlanishi mumkin, shuning uchun buyruq vazifasini tekshirib tanlang.