Qor haqida topishmoqlar bolalar va kattalarga qish kunlarini quvnoq o‘tkazishga yordam beradi. Ularni navbat bilan ayting: topgan kishi keyingi topishmoqni tanlasin, javoblarni esa avval taxmin qilib ko‘ring.
Qor haqida topishmoqlar
| № | Topishmoq | Javob |
|---|---|---|
| 1 | Osmondan mayin tushaman, Kaftingizga qo‘nsam, suv bo‘laman. |
Javobni ko‘rishQor |
| 2 | Yilning sovuq pallasi, Qisqaroq bo‘lar kunduz nafasi. |
Javobni ko‘rishQish |
| 3 | Ko‘l ustida qattiq ko‘prik, Ustiga bosganda sirpanchiq. |
Javobni ko‘rishMuz |
| 4 | Oyoqsizman, ammo tepadan tushaman, Qiyalikda bolalarni sayr qildiraman. |
Javobni ko‘rishChana |
| 5 | Barmoqlarni birga tutaman, Sovuqda qo‘lni asrayman. |
Javobni ko‘rishQo‘lqop |
| 6 | Oyoqqa kiyiladigan uyim bor, Ko‘chada qadamni quruq saqlar. |
Javobni ko‘rishEtik |
| 7 | Bosh ustida turaman, Quloqni ham pana qilaman. |
Javobni ko‘rishShapka |
| 8 | Yengim bor, tugmam bor, Ko‘chaga chiqsangiz, yelkangizda turar. |
Javobni ko‘rishPalto |
| 9 | Uchta yumaloq tanam bor, Burnim sabzi, ko‘zim ko‘mir. |
Javobni ko‘rishQor odam |
| 10 | Dastam bor, keng temir boshim, Yo‘lakni tozalash — mening ishim. |
Javobni ko‘rishBelkurak |
| 11 | Ingichka novdalar bir dastaga jam, Hovli supursam, qolmaydi g‘ubor ham. |
Javobni ko‘rishSupurgi |
| 12 | Qadam bosilgan joyni belgilayman, Kim o‘tganini yerda ko‘rsataman. |
Javobni ko‘rishIz |
| 13 | Qish tongida yuzni chimchilar, Daraxt shoxiga oppoq bezak ilar. |
Javobni ko‘rishAyoz |
| 14 | Tom chetidan sekin tushaman, Isigan kun kelganda paydo bo‘laman. |
Javobni ko‘rishTomchi |
| 15 | Bulut ketgach, nur sochaman, Oppoq dalani asta namlayman. |
Javobni ko‘rishQuyosh |
| 16 | Osmonda suzib yuraman, Ba’zan mayda donalarni olib kelaman. |
Javobni ko‘rishBulut |
| 17 | Ko‘rinmayman, lekin esaman, Daraxt shoxlarini tebrataman. |
Javobni ko‘rishShamol |
| 18 | Bo‘yinga o‘ralaman, Ko‘ylak ustidan iliqlik tarataman. |
Javobni ko‘rishSharf |
| 19 | Ichimdagi ichimlikni uzoq iliq tutaman, Sayrga chiqqanda sumkaga joy olaman. |
Javobni ko‘rishTermos |
| 20 | Dasturxonda piyolada turaman, Qo‘lni isitib, ko‘ngilni ko‘taraman. |
Javobni ko‘rishChoy |
| 21 | Uzun-uzun oyoq ostida juft izim bor, Qiyalikdan sirg‘alib o‘tishga yordamim bor. |
Javobni ko‘rishChang‘i |
| 22 | Oyoqqa taqilaman, tig‘im ingichka, Maydonda aylanishga yordam beraman. |
Javobni ko‘rishKonki |
| 23 | Sovuq tongda oynada shox-shabbadek yoyilaman, Quyosh chiqsa, asta yo‘qolaman. |
Javobni ko‘rishMuz guli |
| 24 | Uyning boshida turaman, Tomchi pastga tushmasin deb pana qilaman. |
Javobni ko‘rishTom |
| 25 | Ikki chetim bor, o‘rtamdan yuriladi, Qalin yog‘in tushsa, ko‘rinmay qoladi. |
Javobni ko‘rishYo‘l |
| 26 | Tanam va shoxim bor, hovlida o‘saman, Qishda barglarimni ko‘pincha yo‘qotaman. |
Javobni ko‘rishDaraxt |
| 27 | Yaqin qaralsa, nozik yulduz, Har birimning naqshi boshqa-boshqa. |
Javobni ko‘rishQor parchasi |
| 28 | Oq donalarni girdikapalak aylantiraman, Ko‘chada ko‘rishni qiyinlashtiraman. |
Javobni ko‘rishQorbo‘ron |
| 29 | Uy ichida yonib turaman, Sovuq kunda xonani isitaman. |
Javobni ko‘rishPech |
| 30 | Uy devorida turaman, tashqarini ko‘rsataman, Sovuq tongda naqshlarim bilan bezanaman. |
Javobni ko‘rishDeraza |
Topishmoqlardagi ishoralarni qanday topasiz?
Ba’zi topishmoqlarda javobni buyumning vazifasi bildiradi. Masalan, barmoqlarni birga tutib, qo‘lni asraydigan narsa kiyimlar orasidan topiladi. Bola javobni darrov aytolmasa, unga “Buni qayerga kiyishadi?” kabi kichik ishora bering.
Boshqa topishmoqlarda esa manzara yordam beradi. Oynadagi shoxsimon naqsh yoki tom chetidan tushayotgan mayda tomchi haqida o‘ylash, tasvirni ko‘z oldiga keltiradi. Shoshilmay kuzatish ham o‘yinning bir qismi.
Harakat va tovushni taqlid qilish ham qiziq. Shamol haqida aytilganda qo‘llaringizni yengil silkitib ko‘rsating, qiyalikdan sirg‘alishni esa joyingizda xavfsiz tarzda tasvirlang. Shunda kichik yoshdagilar ham topishmoq mazmunini osonroq ilg‘aydi.
Kichkintoylar uchun oson topishmoqlar
- Osmonda oppoq ko‘rinar,
Uzoqda baland turar.
Javobni ko‘rish
Tog‘
- Sovuq havoda og‘izdan chiqadi,
Ko‘rinib turib, tez tarqaladi.
Javobni ko‘rish
Nafas
- Qishda ko‘l usti tekis ko‘rinar,
Atrofi suv bilan o‘ralar.
Javobni ko‘rish
Ko‘l
- Qaynoq ichimlik ustidan ko‘tarilaman,
Havoga qo‘shilib yo‘qolaman.
Javobni ko‘rish
Bug‘
- Yumshoqman, oqman, ko‘rpada bo‘laman,
Yostiqqa ham to‘ldirib qo‘yaman.
Javobni ko‘rish
Paxta
- Kech tushganda xonani yoritaman,
Tugmamni bossangiz, charaqlayman.
Javobni ko‘rish
Chiroq
Topishmoqlar bilan qanday o‘ynash mumkin
- Navbat bilan ayting. Oila davrasida har kim bittadan topishmoq o‘qisin. Javobni bilgan kishi keyingi bo‘lib aytsin.
- Yo‘lda o‘ynang. Mashinada yoki avtobusda ketayotganda topishmoqni yoddan ayting. Javob uchun atrofdagi narsalarni ko‘rsatish shart emas.
- Rasm bilan toping. Bola topgan javobini qog‘ozga chizsin, qolganlar rasmga qarab topishmoqni eslasin.
- Oson ishora bering. Javob topilmasa, birinchi harfini aytish yoki u qayerda uchrashini eslatish kifoya.
Ko‘p beriladigan savollar
Topishmoqlarni qaysi yoshdagi bolalarga aytish mumkin?
Juda sodda misollarni kichik bolalarga ham aytish mumkin. Maktab yoshidagi bolalar esa o‘xshatish va yashirin ishoralarni ham topishga urinadi.
Javobni darrov aytish kerakmi?
Shoshilmasdan o‘ylash uchun biroz vaqt bering. Bola qiynalsa, javobni aytib qo‘ymay, bitta kichik ishora bilan yordam qiling.
Bolalar o‘zlari ham topishmoq tuza oladimi?
Ha, tanish buyumni tanlab, uning rangi, vazifasi yoki qayerda turishini tasvirlashsin. Javob so‘zini topishmoq ichida aytmaslikni eslatib qo‘ying.