Кимё 9-синф тести модда формулалари, кимёвий реакциялар ва содда ҳисоблашларга оид 20 та саволдан иборат. Ҳар бир саволда битта тўғри жавоб бор; вариантларни дафтарингизга ёзиб, охиридаги жавоблар жадвали билан текширинг. Ҳисоблаш саволларида керакли маълумотлар берилган.
Кимё 9-синф бўйича тест саволлари
Саволлар осондан мураккабга қараб жойлаштирилган. Аввал мустақил жавоб беринг, кейин қийналган топшириқларингизни қайта кўриб чиқинг.
| № | Савол | Жавоб вариантлари |
|---|---|---|
| 1 | Сувнинг кимёвий формуласи қандай? | А) Ҳ2О Б) Ҳ2О2 C) Ҳ2 Д) О2 |
| 2 | Ҳ2О бирикмасида кислороднинг валентлиги нечага тенг? | А) I Б) III C) II Д) IV |
| 3 | Қуйидаги моддалардан оддий моддани топинг. | А) Ҳ2О Б) О2 C) ЦО2 Д) NaCl |
| 4 | NaCl анорганик бирикмаларнинг қайси синфига киради? | А) Кислоталар Б) Асослар C) Оксидлар Д) Тузлар |
| 5 | Берилган формулалардан қайси бири асосни ифодалайди? | А) ҲЦл Б) NaOH C) ЦО2 Д) NaCl |
| 6 | Кислота формуласи ёзилган қаторни белгиланг. | А) ҲЦл Б) КОҲ C) CaO Д) КЦл |
| 7 | Қуйидаги бирикмалардан қайси бири оксид? | А) CaCl2 Б) Ца(ОҲ)2 C) CaCO3 Д) CaO |
| 8 | Фе + С → FeS тенгламаси қайси реакция турига мисол бўлади? | А) Парчаланиш Б) Ўрин олиш C) Бирикиш Д) Алмашиниш |
| 9 | CaCO3 → CaO + ЦО2 реакциясида битта мураккаб моддадан иккита модда ҳосил бўлади. Бу қандай реакция? | А) Парчаланиш Б) Бирикиш C) Ўрин олиш Д) Алмашиниш |
| 10 | MgO бирикмасида кислороднинг оксидланиш даражаси −2 бўлса, магнийники нечага тенг? | А) 0 Б) −2 C) +1 Д) +2 |
| 11 | Нейтрал натрий атоми битта электрон йўқотса, қандай зарядли ион ҳосил бўлади? | А) −1 Б) +2 C) +1 Д) −2 |
| 12 | Нейтрал хлор атоми Цл− ионига айланиши учун нима қилиши керак? | А) Битта электрон бериши Б) Битта электрон қабул қилиши C) Иккита электрон бериши Д) Иккита электрон қабул қилиши |
| 13 | Электронлар алмашинуви нуқтайи назаридан оксидланиш қандай жараён? | А) Электрон қабул қилиш Б) Протон қабул қилиш C) Нейтрон бериш Д) Электрон бериш |
| 14 | NaOH эритмаси ҲЦл эритмаси билан тўлиқ нейтралланганда қайси моддалар ҳосил бўлади? | А) На2О ва Ҳ2 Б) NaCl ва Ҳ2О C) На ва Цл2 Д) NaH ва О2 |
| 15 | Ҳ2 + О2 → Ҳ2О тенгламаси учун энг кичик бутун коэффитсиентлар кетма-кетлигини топинг. | А) 2, 1, 2 Б) 1, 1, 1 C) 1, 2, 1 Д) 2, 2, 1 |
| 16 | Қуйидаги оксидлардан қайси бири кислотали оксид? | А) На2О Б) CaO C) ЦО2 Д) MgO |
| 17 | Калсий карбонат хлорид кислота билан реакцияга киришганда қандай газ ажралади? | А) Ҳ2 Б) ЦО2 C) О2 Д) Н2 |
| 18 | CaCO3 нинг моляр массасини топинг. Нисбий атом массалари: Ца = 40, C = 12, О = 16. | А) 68 г/мол Б) 84 г/мол C) 100 г/мол Д) 116 г/мол |
| 19 | 12 г магний 8 г кислород билан тўлиқ реакцияга киришди. Фақат магний оксид ҳосил бўлса, унинг массаси қанча? | А) 4 г Б) 8 г C) 12 г Д) 20 г |
| 20 | 2Ҳ2 + О2 → 2Ҳ2О тенгламасига кўра, водород етарли бўлганда 3 мол О2 дан неча мол сув ҳосил бўлади? | А) 6 мол Б) 3 мол C) 2 мол Д) 1 мол |
Мураккаброқ саволларни қандай ечиш мумкин?
Қуйидаги изоҳлар тўртта саволнинг ечиш йўлини кўрсатади. Жавобингизни белгиламагунча ёпиқ бўлимларни очмай туринг: шунда натижангиз мустақил билимингизни акс эттиради.
Оксидланиш даражасини топиш
Оксидланиш даражаси — бирикмадаги атомга ҳисоблаш учун бериладиган шартли заряд. Нейтрал бирикмада барча атомларнинг оксидланиш даражалари йиғиндиси нолга тенг бўлади.
Жавобни кўриш
10-саволда MgO таркибида биттадан магний ва кислород атоми бор. Магнийнинг оксидланиш даражасини х десак, х + (−2) = 0 бўлади; демак, х = +2 ва тўғри вариант Д.
Тенгламада атомларни санаш
Коэффитсиент — формула олдига ёзиладиган сон; у формуладаги барча атомлар сонига таъсир қилади. Тенгламани тенглаштирганда формуладаги пастки сонларни эмас, фақат коэффитсиентларни ўзгартиринг.
Жавобни кўриш
15-саволда тенглаштирилган ёзув 2Ҳ2 + О2 → 2Ҳ2О бўлади. Чапда ҳам, ўнгда ҳам тўртта водород ва иккита кислород атоми бор, шунинг учун А варианти тўғри.
Моляр массани ҳисоблаш
Моляр масса модданинг бир моли массасини билдиради. Ҳисоблашда ҳар бир элементнинг атом массасини унинг формуладаги атомлари сонига кўпайтириб, натижаларни қўшинг.
Жавобни кўриш
18-саволдаги CaCO3 таркибида битта калсий, битта углерод ва учта кислород атоми бор. Ҳисоб: 40 + 12 + 3 × 16 = 100 г/мол; демак, C вариантини танлайсиз.
Реакция тенгламасидаги мол нисбатлари
Мол — модда миқдорининг бирлиги. Тенгламадаги коэффитсиентлар реакцияда қатнашадиган моддалар миқдорлари қандай нисбатда бўлишини кўрсатади; ҳисобни айнан шу нисбатдан бошланг.
Жавобни кўриш
20-саволда бир мол О2 га икки мол Ҳ2О мос келади. Кислород миқдори уч мол бўлса, сув миқдори 3 × 2 = 6 мол бўлади; тўғри жавоб А.
Натижангизни баҳоланг
Ҳар бир тўғри жавоб учун бир балл қўйинг. Қуйидаги мезонлар ўзингизни текшириш учун шартли йўриқнома, мактабдаги расмий баҳо эмас.
- 0–9 та тўғри жавоб: таянч мавзуларни мустаҳкамланг. Оддий ва мураккаб моддаларни ажратишдан бошланг, сўнг кислота, асос, оксид ва туз формулаларини такрорланг.
- 10–15 та тўғри жавоб: асосий тушунчаларни биласиз, айрим боғланишларни қайта кўриш фойдали. Хато саволларингизни мавзуларга ажратиб, ҳар бирига ўхшаш машқ ечинг.
- 16–20 та тўғри жавоб: бу саволларни яхши ўзлаштиргансиз. Энди танлаган вариантингизни изоҳлашга ҳаракат қилинг: тўғри сабабни айта олиш тахмин билан топишдан фарқ қилади.
Кўп бериладиган саволлар
Бу тест 9-синфдаги барча кимё мавзуларини қамраб оладими?
Йўқ, бу тўплам айрим таянч тушунчалар ва ҳисоблаш усулларини текширади. Тўлиқ тайёргарлик учун дарслигингиздаги бошқа мавзулар ҳамда ўқитувчи берган машқларни ҳам такрорланг.
Ҳисоблаш саволларини калкуляторсиз ечса бўладими?
Ҳа, берилган сонлар билан оддий қўшиш ва кўпайтириш етарли. Оралиқ ҳисобларни дафтарга ёзинг, айниқса атомлар сони ва ўлчов бирликларини тушириб қолдирманг.
Кимё 9-синф тестини қайта ечишда нимага эътибор бериш керак?
Жавоб ҳарфини эслашга эмас, ечим сабабини тушунтиришга эътибор беринг. Масалан, бирикмани туз деб белгиласангиз, уни кислота ёки оксиддан қандай ажратганингизни ҳам айтинг.
Тўғри жавоблар
Жадвални белгилаган вариантларингиз билан солиштиринг. Хато чиққан жойда фақат ҳарфни тузатмай, изоҳдаги қоидани дафтарингизга қисқа ёзиб қўйинг.
| № | Жавоб | Изоҳ |
|---|---|---|
| 1 | А) Ҳ2О | Сув молекуласи иккита водород ва битта кислород атомидан тузилган. |
| 2 | C) II | Ҳ2О да иккита бир валентли водород атомига икки валентли кислород атоми мос келади. |
| 3 | Б) О2 | Оддий модда битта кимёвий элемент атомларидан тузилади, О2 таркибида эса фақат кислород бор. |
| 4 | Д) Тузлар | NaCl натрий ионлари ва кислота қолдиғи бўлган хлорид ионларидан тузилган туздир. |
| 5 | Б) NaOH | Натрий гидроксид металл атоми ва гидроксид гуруҳидан ташкил топган асосдир. |
| 6 | А) ҲЦл | ҲЦл нинг сувдаги эритмаси хлорид кислота деб аталади. |
| 7 | Д) CaO | Калсий оксид икки элементдан тузилган бўлиб, улардан бири кислороддир. |
| 8 | C) Бирикиш | Темир ва олтингугуртдан битта мураккаб модда ҳосил бўлмоқда. |
| 9 | А) Парчаланиш | Калсий карбонат парчаланиб, калсий оксид ва карбонат ангидридни ҳосил қилади. |
| 10 | Д) +2 | Магнийнинг +2 қиймати кислороднинг −2 қийматини мувозанатлаб, йиғиндини нолга тенглаштиради. |
| 11 | C) +1 | Атом битта манфий зарядли электронни йўқотганда унинг заряди +1 бўлади. |
| 12 | Б) Битта электрон қабул қилиши | Хлор атоми битта электрон қабул қилиб, бир манфий зарядли хлорид ионига айланади. |
| 13 | Д) Электрон бериш | Оксидланишда заррача электрон беради ва унинг оксидланиш даражаси ортади. |
| 14 | Б) NaCl ва Ҳ2О | Натрий гидроксид ва хлорид кислота нейтралланиш реакциясида туз ҳамда сув ҳосил қилади. |
| 15 | А) 2, 1, 2 | Шу коэффитсиентлар тенгламанинг икки томонидаги водород ва кислород атомлари сонини тенглаштиради. |
| 16 | C) ЦО2 | ЦО2 кислотали оксид бўлиб, сув билан карбонат кислота ҳосил қилади. |
| 17 | Б) ЦО2 | Калсий карбонат хлорид кислота билан реакцияда туз, сув ва карбонат ангидрид ҳосил қилади. |
| 18 | C) 100 г/мол | CaCO3 нинг моляр массаси 40 + 12 + 3 × 16 = 100 г/мол га тенг. |
| 19 | Д) 20 г | Массанинг сақланиш қонунига кўра, маҳсулот массаси 12 + 8 = 20 г бўлади. |
| 20 | А) 6 мол | Тенгламада кислород ва сувнинг мол нисбати 1:2 бўлгани учун уч мол кислороддан олти мол сув ҳосил бўлади. |