Kimyo 9-sinf testi modda formulalari, kimyoviy reaksiyalar va sodda hisoblashlarga oid 20 ta savoldan iborat. Har bir savolda bitta to’g’ri javob bor; variantlarni daftaringizga yozib, oxiridagi javoblar jadvali bilan tekshiring. Hisoblash savollarida kerakli ma’lumotlar berilgan.
Kimyo 9-sinf bo’yicha test savollari
Savollar osondan murakkabga qarab joylashtirilgan. Avval mustaqil javob bering, keyin qiynalgan topshiriqlaringizni qayta ko’rib chiqing.
| № | Savol | Javob variantlari |
|---|---|---|
| 1 | Suvning kimyoviy formulasi qanday? | A) H2O B) H2O2 C) H2 D) O2 |
| 2 | H2O birikmasida kislorodning valentligi nechaga teng? | A) I B) III C) II D) IV |
| 3 | Quyidagi moddalardan oddiy moddani toping. | A) H2O B) O2 C) CO2 D) NaCl |
| 4 | NaCl anorganik birikmalarning qaysi sinfiga kiradi? | A) Kislotalar B) Asoslar C) Oksidlar D) Tuzlar |
| 5 | Berilgan formulalardan qaysi biri asosni ifodalaydi? | A) HCl B) NaOH C) CO2 D) NaCl |
| 6 | Kislota formulasi yozilgan qatorni belgilang. | A) HCl B) KOH C) CaO D) KCl |
| 7 | Quyidagi birikmalardan qaysi biri oksid? | A) CaCl2 B) Ca(OH)2 C) CaCO3 D) CaO |
| 8 | Fe + S → FeS tenglamasi qaysi reaksiya turiga misol bo’ladi? | A) Parchalanish B) O’rin olish C) Birikish D) Almashinish |
| 9 | CaCO3 → CaO + CO2 reaksiyasida bitta murakkab moddadan ikkita modda hosil bo’ladi. Bu qanday reaksiya? | A) Parchalanish B) Birikish C) O’rin olish D) Almashinish |
| 10 | MgO birikmasida kislorodning oksidlanish darajasi −2 bo’lsa, magniyniki nechaga teng? | A) 0 B) −2 C) +1 D) +2 |
| 11 | Neytral natriy atomi bitta elektron yo’qotsa, qanday zaryadli ion hosil bo’ladi? | A) −1 B) +2 C) +1 D) −2 |
| 12 | Neytral xlor atomi Cl− ioniga aylanishi uchun nima qilishi kerak? | A) Bitta elektron berishi B) Bitta elektron qabul qilishi C) Ikkita elektron berishi D) Ikkita elektron qabul qilishi |
| 13 | Elektronlar almashinuvi nuqtayi nazaridan oksidlanish qanday jarayon? | A) Elektron qabul qilish B) Proton qabul qilish C) Neytron berish D) Elektron berish |
| 14 | NaOH eritmasi HCl eritmasi bilan to’liq neytrallanganda qaysi moddalar hosil bo’ladi? | A) Na2O va H2 B) NaCl va H2O C) Na va Cl2 D) NaH va O2 |
| 15 | H2 + O2 → H2O tenglamasi uchun eng kichik butun koeffitsiyentlar ketma-ketligini toping. | A) 2, 1, 2 B) 1, 1, 1 C) 1, 2, 1 D) 2, 2, 1 |
| 16 | Quyidagi oksidlardan qaysi biri kislotali oksid? | A) Na2O B) CaO C) CO2 D) MgO |
| 17 | Kalsiy karbonat xlorid kislota bilan reaksiyaga kirishganda qanday gaz ajraladi? | A) H2 B) CO2 C) O2 D) N2 |
| 18 | CaCO3 ning molyar massasini toping. Nisbiy atom massalari: Ca = 40, C = 12, O = 16. | A) 68 g/mol B) 84 g/mol C) 100 g/mol D) 116 g/mol |
| 19 | 12 g magniy 8 g kislorod bilan to’liq reaksiyaga kirishdi. Faqat magniy oksid hosil bo’lsa, uning massasi qancha? | A) 4 g B) 8 g C) 12 g D) 20 g |
| 20 | 2H2 + O2 → 2H2O tenglamasiga ko’ra, vodorod yetarli bo’lganda 3 mol O2 dan necha mol suv hosil bo’ladi? | A) 6 mol B) 3 mol C) 2 mol D) 1 mol |
Murakkabroq savollarni qanday yechish mumkin?
Quyidagi izohlar to’rtta savolning yechish yo’lini ko’rsatadi. Javobingizni belgilamaguncha yopiq bo’limlarni ochmay turing: shunda natijangiz mustaqil bilimingizni aks ettiradi.
Oksidlanish darajasini topish
Oksidlanish darajasi — birikmadagi atomga hisoblash uchun beriladigan shartli zaryad. Neytral birikmada barcha atomlarning oksidlanish darajalari yig’indisi nolga teng bo’ladi.
Javobni ko’rish
10-savolda MgO tarkibida bittadan magniy va kislorod atomi bor. Magniyning oksidlanish darajasini x desak, x + (−2) = 0 bo’ladi; demak, x = +2 va to’g’ri variant D.
Tenglamada atomlarni sanash
Koeffitsiyent — formula oldiga yoziladigan son; u formuladagi barcha atomlar soniga ta’sir qiladi. Tenglamani tenglashtirganda formuladagi pastki sonlarni emas, faqat koeffitsiyentlarni o’zgartiring.
Javobni ko’rish
15-savolda tenglashtirilgan yozuv 2H2 + O2 → 2H2O bo’ladi. Chapda ham, o’ngda ham to’rtta vodorod va ikkita kislorod atomi bor, shuning uchun A varianti to’g’ri.
Molyar massani hisoblash
Molyar massa moddaning bir moli massasini bildiradi. Hisoblashda har bir elementning atom massasini uning formuladagi atomlari soniga ko’paytirib, natijalarni qo’shing.
Javobni ko’rish
18-savoldagi CaCO3 tarkibida bitta kalsiy, bitta uglerod va uchta kislorod atomi bor. Hisob: 40 + 12 + 3 × 16 = 100 g/mol; demak, C variantini tanlaysiz.
Reaksiya tenglamasidagi mol nisbatlari
Mol — modda miqdorining birligi. Tenglamadagi koeffitsiyentlar reaksiyada qatnashadigan moddalar miqdorlari qanday nisbatda bo’lishini ko’rsatadi; hisobni aynan shu nisbatdan boshlang.
Javobni ko’rish
20-savolda bir mol O2 ga ikki mol H2O mos keladi. Kislorod miqdori uch mol bo’lsa, suv miqdori 3 × 2 = 6 mol bo’ladi; to’g’ri javob A.
Natijangizni baholang
Har bir to’g’ri javob uchun bir ball qo’ying. Quyidagi mezonlar o’zingizni tekshirish uchun shartli yo’riqnoma, maktabdagi rasmiy baho emas.
- 0–9 ta to’g’ri javob: tayanch mavzularni mustahkamlang. Oddiy va murakkab moddalarni ajratishdan boshlang, so’ng kislota, asos, oksid va tuz formulalarini takrorlang.
- 10–15 ta to’g’ri javob: asosiy tushunchalarni bilasiz, ayrim bog’lanishlarni qayta ko’rish foydali. Xato savollaringizni mavzularga ajratib, har biriga o’xshash mashq yeching.
- 16–20 ta to’g’ri javob: bu savollarni yaxshi o’zlashtirgansiz. Endi tanlagan variantingizni izohlashga harakat qiling: to’g’ri sababni ayta olish taxmin bilan topishdan farq qiladi.
Ko’p beriladigan savollar
Bu test 9-sinfdagi barcha kimyo mavzularini qamrab oladimi?
Yo’q, bu to’plam ayrim tayanch tushunchalar va hisoblash usullarini tekshiradi. To’liq tayyorgarlik uchun darsligingizdagi boshqa mavzular hamda o’qituvchi bergan mashqlarni ham takrorlang.
Hisoblash savollarini kalkulyatorsiz yechsa bo’ladimi?
Ha, berilgan sonlar bilan oddiy qo’shish va ko’paytirish yetarli. Oraliq hisoblarni daftarga yozing, ayniqsa atomlar soni va o’lchov birliklarini tushirib qoldirmang.
Kimyo 9-sinf testini qayta yechishda nimaga e’tibor berish kerak?
Javob harfini eslashga emas, yechim sababini tushuntirishga e’tibor bering. Masalan, birikmani tuz deb belgilasangiz, uni kislota yoki oksiddan qanday ajratganingizni ham ayting.
To’g’ri javoblar
Jadvalni belgilagan variantlaringiz bilan solishtiring. Xato chiqqan joyda faqat harfni tuzatmay, izohdagi qoidani daftaringizga qisqa yozib qo’ying.
| № | Javob | Izoh |
|---|---|---|
| 1 | A) H2O | Suv molekulasi ikkita vodorod va bitta kislorod atomidan tuzilgan. |
| 2 | C) II | H2O da ikkita bir valentli vodorod atomiga ikki valentli kislorod atomi mos keladi. |
| 3 | B) O2 | Oddiy modda bitta kimyoviy element atomlaridan tuziladi, O2 tarkibida esa faqat kislorod bor. |
| 4 | D) Tuzlar | NaCl natriy ionlari va kislota qoldig’i bo’lgan xlorid ionlaridan tuzilgan tuzdir. |
| 5 | B) NaOH | Natriy gidroksid metall atomi va gidroksid guruhidan tashkil topgan asosdir. |
| 6 | A) HCl | HCl ning suvdagi eritmasi xlorid kislota deb ataladi. |
| 7 | D) CaO | Kalsiy oksid ikki elementdan tuzilgan bo’lib, ulardan biri kisloroddir. |
| 8 | C) Birikish | Temir va oltingugurtdan bitta murakkab modda hosil bo’lmoqda. |
| 9 | A) Parchalanish | Kalsiy karbonat parchalanib, kalsiy oksid va karbonat angidridni hosil qiladi. |
| 10 | D) +2 | Magniyning +2 qiymati kislorodning −2 qiymatini muvozanatlab, yig’indini nolga tenglashtiradi. |
| 11 | C) +1 | Atom bitta manfiy zaryadli elektronni yo’qotganda uning zaryadi +1 bo’ladi. |
| 12 | B) Bitta elektron qabul qilishi | Xlor atomi bitta elektron qabul qilib, bir manfiy zaryadli xlorid ioniga aylanadi. |
| 13 | D) Elektron berish | Oksidlanishda zarracha elektron beradi va uning oksidlanish darajasi ortadi. |
| 14 | B) NaCl va H2O | Natriy gidroksid va xlorid kislota neytrallanish reaksiyasida tuz hamda suv hosil qiladi. |
| 15 | A) 2, 1, 2 | Shu koeffitsiyentlar tenglamaning ikki tomonidagi vodorod va kislorod atomlari sonini tenglashtiradi. |
| 16 | C) CO2 | CO2 kislotali oksid bo’lib, suv bilan karbonat kislota hosil qiladi. |
| 17 | B) CO2 | Kalsiy karbonat xlorid kislota bilan reaksiyada tuz, suv va karbonat angidrid hosil qiladi. |
| 18 | C) 100 g/mol | CaCO3 ning molyar massasi 40 + 12 + 3 × 16 = 100 g/mol ga teng. |
| 19 | D) 20 g | Massaning saqlanish qonuniga ko’ra, mahsulot massasi 12 + 8 = 20 g bo’ladi. |
| 20 | A) 6 mol | Tenglamada kislorod va suvning mol nisbati 1:2 bo’lgani uchun uch mol kisloroddan olti mol suv hosil bo’ladi. |