Bu topishmoqlar 5–10 yoshli bolalar va oila davrasida birga o’ynash uchun tuzildi. Topishmoqlar bolalar uchun navbat bilan aytilsa, har kim javobni o’zi topishga urinadi; javoblar esa asosiy ro’yxatdan keyin berilgan.
Bolalar uchun topishmoqlar javobi bilan
- Tongda chiqib, olamni yoritar,
Kechga borib ko’zdan yo’qolar. - Tun osmonida ko’rinar,
Ba’zan dumaloq, ba’zan ingichka. - Qoramtir ko’kda mitti chiroqlar,
Sanay desang, juda ko’p ular. - Bulutdan tomchilar tushadi,
Ko’chada ko’lmaklar paydo bo’ladi. - Sovuq kunda osmondan oppoq parlar tushar,
Yerga yumshoq ko’rpa solar. - Ko’rinmaydi, ammo yaproqni silkitadi,
Pardani sekin hilpiratadi. - Yomg’irdan so’ng osmonda rangli yoy ko’rinar,
Ranglari bir-biriga qo’shilib jilvalanar. - Ikki qo’li bor, qadam bosmaydi,
Devorda vaqtni ko’rsatadi. - Varaqlari ko’p, jim turadi,
Ochsang, hikoya so’zlaydi. - Uchi bilan iz qoldirar,
Xato bo’lsa, o’chirg’ich yordam berar. - Qarshisiga tursang, yuzingni qaytarar,
O’zingga o’xshagan tasvirni ko’rsatar. - Yomg’ir yog’sa, bosh uzra ochilar,
Quruq yurishga yordam berar. - Mayda tishlari tizilgan,
Sochlarni saranjom qiladi. - Cho’ntakka sig’ar, qulf ichida aylanar,
Buralsa, berk eshik ochilar. - Uyga kirib-chiqishda undan o’tamiz,
Tutqichidan ushlab, ochib-yopamiz. - Devordagi shaffof ko’z,
Undan hovliga qaraymiz. - Mo’ylovi bor, yumshoq panjada yuradi,
Sekin miyovlab, o’zicha ovoz chiqaradi. - Hovlida sergak turar,
Tovush eshitsa, vovullab qo’yar. - O’t yeydi, bolasi buzoq,
Beradigan suti ko’pga kerak. - Don cho’qiydi, tuxum qo’yadi,
Ertalab qoq-qoq ovoz chiqaradi. - Suvda suzar, suzgich bilan yo’l olar,
Quruqlikda yashay olmas. - Burni juda uzun, qulog’i yelpig’ichday,
Gavdasi katta, qadami og’ir. - Uzun quloqli, tez sakraydi,
Sabzi kemirishni yaxshi ko’radi. - Ko’lmak chetida o’tirar,
Sakrab suvga tushar, qur-qur ovoz chiqarar. - Guldan gulga uchadi,
Uyasida shirin taom tayyorlaydi. - Rang-barang qanotlari bilan bog’da uchadi,
Gulga qo’nib, yana parvoz qiladi. - To’rt g’ildirakda yo’l bosar,
Odamlarni manzilga eltib qo’yar. - Ikki g’ildiragi bor,
Pedalini aylantirsang, oldinga yurar. - Temir izdan yuradi,
Bir-biriga ulangan ko’p vagon tortadi. - Qanotlari bor, osmonda uchadi,
Yo’lovchini uzoq manzilga eltadi.
Javoblar
- Quyosh
- Oy
- Yulduzlar
- Yomg’ir
- Qor
- Shamol
- Kamalak
- Soat
- Kitob
- Qalam
- Ko’zgu
- Soyabon
- Taroq
- Kalit
- Eshik
- Deraza
- Mushuk
- It
- Sigir
- Tovuq
- Baliq
- Fil
- Quyon
- Qurbaqa
- Asalari
- Kapalak
- Mashina
- Velosiped
- Poyezd
- Samolyot
Kichkintoylar uchun oson topishmoqlar
- Dasturxonga qo’yiladi,
Bo’laklab yeyiladi. - Qobig’i bor, ichida sariq va oq,
Undan jo’ja chiqishi ham mumkin. - Choy quyib ichamiz,
Mehmon kelsa, dasturxonga qo’yamiz. - Ichida ovqat olamiz,
Og’zimizga eltib yeymiz. - Dumaloq, sakraydi,
O’yinda qo’ldan qo’lga o’tadi. - Kechasi bosh ostiga qo’yiladi,
Yumshoq, tinch dam olishga asqotadi.
Javoblar
- Non
- Tuxum
- Piyola
- Qoshiq
- Koptok
- Yostiq
Topishmoqlar bilan qanday o’ynash mumkin
- Uyda navbat bilan: Bir kishi topishmoq aytadi, qolganlar javobni topadi. Keyin navbat boshqa kishiga o’tadi.
- Javobni yashirib: Avval topishmoqlarni o’qing, bolalarga o’ylash uchun vaqt bering. Javoblar ro’yxatiga shundan keyin qarang.
- Yo’lda: Sayrda yoki mashinada ketayotganda bittadan topishmoq ayting. Atrofdagi narsalarni kuzatish ham javob topishga ko’maklashadi.
- Guruh bo’lib: Maktabda yoki bog’chada bolalar juft bo’lib topishmoq tuzib, bir-biriga aytishi mumkin. Javobni aytmay, avval ishoralarni tinglang.
Ko’p beriladigan savollar
Bolaga topishmoqni qanday aytgan ma’qul?
Topishmoqni shoshmasdan, aniq talaffuz bilan ayting. Bola darrov topolmasa, javobni aytib yubormay, undagi belgilarni yana bir bor eslatib o’ting.
Javobni bilolmasa, nima qilish kerak?
Bir-ikki qo’shimcha ishora bering yoki topishmoqni keyinroq yana ayting. Javobni topolmagan bola ham o’yinda qatnashishda davom etsin.
Topishmoqlarni oilaviy o’yinga qanday qo’shsa bo’ladi?
Dasturxon atrofida yoki sayrda har kim bittadan topishmoq aytishi mumkin. Javoblarni navbat bilan toping va bolaga o’zi ham yangi topishmoq tuzib ko’rishi uchun imkon bering.