Ёз ҳақида топишмоқлар болалар ва катталарга бирга фикрлашиб, мева-чева, табиат ҳамда ёзги кунларни эслашга ёрдам беради. Навбат билан топишмоқ айтинг, жавобни эса топишга уриниб кўрмагунча очманг.
Ёз ҳақида топишмоқлар
- Осмонда турар олтин копток,
Ерга сочар илиқ чироқ.
Жавобни кўриш
Қуёш
- Ташим яшил, ичим қип-қизил,
Доналарим қора, таъмим ширин.
Жавобни кўриш
Тарвуз
- Оппоқ, ширин, совуқ таом,
Иссиқ кунда бўлар ором.
Жавобни кўриш
Музқаймоқ
- Ёмғир ёғса, бош узра очилар,
Қуёш қиздирса, пана бўлар.
Жавобни кўриш
Соябон
- Кўринмайди, юзни силайди,
Барг ва пардани секин тебратади.
Жавобни кўриш
Шабада
- Ҳовли четидан жилдираб ўтар,
Далага бориб, экинни суғорар.
Жавобни кўриш
Ариқ
- Чанқоқ келса, ичамиз уни,
Рангсиз, тиниқ — ҳаёт манбаи.
Жавобни кўриш
Сув
- Думалоқ, хушбўй, ичи сариқ,
Пўсти юпқа, таъми ширинроқ.
Жавобни кўриш
Қовун
- Юмшоқ тукли, данаги қаттиқ,
Меваси ширин, ранги сарғиш.
Жавобни кўриш
Шафтоли
- Шохда осилар майда-майда,
Қизил доналари ширин таъмда.
Жавобни кўриш
Гилос
- Шохда тизилар доналари,
Ширин бўлар ҳар бир шингили.
Жавобни кўриш
Узум
- Узун, яшил, ичи серсув,
Салатга қўшилса, мазаси зўр.
Жавобни кўриш
Бодринг
Бироз ўйлантирадиган топишмоқлар
- Думалоқ, қип-қизил, ичида уруғи бор,
Таомга қўшилса, ранг беради кўп бор.
Жавобни кўриш
Помидор
- Гулдан гулга қўниб учади,
Ғувиллаб, ширин неъмат тайёрлайди.
Жавобни кўриш
Ари
- Рангли қанотин ёзиб учади,
Гул устига қўниб, дам олади.
Жавобни кўриш
Капалак
- Илдизи ерда, танаси тик,
Шохлари кенг, барглари кўп.
Жавобни кўриш
Дарахт
- Осмонда сузади, оппоқ пахтадек,
Баъзан ёмғир олиб келар секин.
Жавобни кўриш
Булут
- Томчилари ердан сакрайди,
Том ва деразани тақиллатади.
Жавобни кўриш
Ёмғир
- Ёмғирдан кейин осмонда кўринар,
Рангли ёй бўлиб жилваланар.
Жавобни кўриш
Камалак
- Далада сакраб юради,
Ёз оқшомида чириллаб сайрайди.
Жавобни кўриш
Чигиртка
- Оёққа кийилади, учи очиқ,
Ёзги сайрга қулай ва енгил.
Жавобни кўриш
Сандали
- Кўз олдида туради, кўришга халақит бермайди,
Ёруғлик кўзни қамаштирганда тақилади.
Жавобни кўриш
Кўзойнак
- Совуқда қаттиқ, кафтда эрир,
Ичимлик ичида аста йўқолиб кетар.
Жавобни кўриш
Муз
- Токка уланса, парраклари айланар,
Хонадаги ҳавони енгил силжитар.
Жавобни кўриш
Вентилятор
Кичкинтойлар учун осон топишмоқлар
- Дарслар тугаб, мактаб тин олар,
Болалар дам олиб, сайрга чиқар.
Жавобни кўриш
Таътил
- Дарахтда пишар, ранги сариқ,
Данаги қаттиқ, таъми ширинроқ.
Жавобни кўриш
Ўрик
- Ерга яқин ўсар, қизил ва хушбўй,
Майда доналари кўриниб турар.
Жавобни кўриш
Қулупнай
- Бошга кийилади, сояси бор,
Сайрда юзни қуёшдан асрар.
Жавобни кўриш
Кепка
- Мевадан тайёрланган ичимлик,
Ширин, салқин — чанқоқбосди.
Жавобни кўриш
Шарбат
- Майда қанотли, кечаси учади,
Баъзан қулоқ ёнида визиллайди.
Жавобни кўриш
Чивин
Топишмоқлар билан қандай ўйнаш мумкин
- Дастурхон атрофида: Бир киши топишмоқни ўқийди, қолганлар навбат билан жавоб айтади. Тўғри жавоб топилмаса, яна бир ишора қўшиш мумкин.
- Йўлда: Телефонга қарамай, топишмоқларни ёддан айтиб ўйнанг. Автобусда ёки сайрда кўринган мева, дарахт ва булутлар янги топишмоқларга илҳом беради.
- Жуфтликда: Икки киши биттадан топишмоқ тузади, кейин бир-бирига айтади. Жавоб топиш учун шошилмай, берилган белгиларни бирма-бир эсланг.
- Болалар даврасида: Навбатни тенг тақсимланг, жавоб тополмаган болага қўшимча ишора беринг. Ўйинда мақсад тезлик эмас, бирга фикрлаш ва кулиб вақт ўтказишдир.
Топишмоқларни сайрда кўрган нарсаларингиз билан боғлаб айтинг: шунда жавоб топиш ҳам, ўзингиз янгисини тузиш ҳам осонлашади.
Кўп бериладиган саволлар
Топишмоқ жавобини қачон очган маъқул?
Аввал болага мустақил ўйлаш учун вақт беринг. Жавоб топилмаса, топишмоқдаги ранг, шакл ёки вазифага оид белгини яна бир бор ўқиб беринг.
Болалар ўзлари ҳам топишмоқ туза оладими?
Ҳа, улар атрофдаги мева, буюм ёки табиат ҳодисасини тасвирлаб кўриши мумкин. Фақат жавобни топиш учун етарли ва аниқ белгиларни айтиш керак.
Бир топишмоқнинг жавоби бир нечта бўлиши мумкинми?
Баъзан топишмоқдаги ишоралар бир неча жавобга мос келади. Болалар билан ўйнаганда, битта жавобга олиб борадиган аниқ белгиларни танланг.