Bolalar haqida maqollar farzandga mehr, uning tarbiyasi va kattalarning namunasini eslatadi. Ularni insho yoki darsda fikrni qisqa ifodalash, oilaviy suhbatda esa bolaga sodda misol keltirish uchun ishlatish mumkin.
Bolalar haqida maqollar
| № | Maqol | Ma’nosi |
|---|---|---|
| 1 | Bol — shirin, boldan — bola shirin. | Farzand ota-ona uchun eng aziz va yoqimli ne’mat. |
| 2 | Bola bo’lsa, beshik topilar. | Farzandli bo’lgan oilaga uni parvarish qilish uchun kerakli sharoit topiladi, degan fikr aytiladi. |
| 3 | Bola ko’ngli — podsho. | Bola ko’ngli nozik bo’ladi, shuning uchun unga mehr bilan muomala qilish kerak. |
| 4 | Bolali qo’rg’onga bog’ yetmas. | Bolalar bor uyda quvonch va harakat ko’p bo’lishi ta’kidlanadi. |
| 5 | Bolang yomon bo’lsa ham, omon bo’lsin. | Ota-onaning farzandiga bo’lgan mehrida uning sog’-salomatligi alohida qadrlanadi. |
| 6 | Men kuyarman bolamga, Bolam kuyar bolasiga. | Ota-onaning farzandga, farzandning esa o’z bolasiga qayg’urishi ifodalanadi. |
| 7 | Odam mevasi — farzand. | Farzand inson hayotining davomchisi sifatida tasvirlanadi. |
| 8 | Farzand — belning quvvati. | Farzand oilaga dalda va tayanch bo’lishi mumkinligi aytiladi. |
| 9 | Farzand — dilband, Farzand — qanot. | Farzand ota-onaga qalban yaqin va umid baxsh etuvchi inson sifatida ko’rsatiladi. |
| 10 | Farzand — jonga payvand. | Bu maqol ota-ona va farzand o’rtasidagi yaqin mehrni ifodalaydi. |
| 11 | Farzand ko’rdingmi, ko’chat ek. | Farzand parvarishi bilan birga kelajak haqida ham o’ylash kerakligi anglashiladi. |
| 12 | Farzandim — asal-qandim. | Ota-ona farzandini shirin va aziz deb bilishi aytiladi. |
| 13 | Farzandni boqish qiyin, Farzandga yoqish qiyin. | Farzandni ulg’aytirish ham, uning ko’ngliga yo’l topish ham e’tibor va sabr talab qiladi. |
| 14 | Xotin — uyning guli, Bola — dilning. | Oila a’zolari uyga fayz, farzand esa ota-onaning qalbiga quvonch olib kirishi ifodalanadi. |
| 15 | Chaqaloq allada aziz. | Chaqaloqni mehr bilan ovutish va parvarish qilishning qadri eslatiladi. |
| 16 | Yaxshi farzand — gul, Yomoni — bir pul. | Farzandning xulqi uning atrofdagilar bilan munosabatiga ta’sir qilishini anglatadi. |
| 17 | Podshoning hukmidan bolaning hukmi zo’r. | Bola istagi kattalarning rejasini ham o’zgartirib yuborishi mumkinligi hazilomuz tarzda aytiladi. |
| 18 | Ona bilan bola — gul bilan lola. | Ona va farzandning bir-biriga yaqinligi yonma-yon o’sgan gullarga qiyoslanadi. |
| 19 | Ona — daraxt, bola — meva. | Farzand ona bilan bog’liq holda ulg’ayishi daraxt va uning mevasi orqali ifodalanadi. |
| 20 | Bola ko’rganini qilar, Ota — bilganini. | Bolalar kattalarning ishini kuzatib o’rganadi, kattalar esa o’z tajribasiga tayanadi. |
| 21 | Bola — loy, ona — kulol. | Bu o’xshatish bolaning tarbiyasida onaning yo’l-yo’rig’i va namunasini ko’rsatadi. |
| 22 | Bola tuqqanniki emas tarbiyalaganniki. | Farzand kamolida unga mehr berib, tarbiya qilgan insonning hissasi katta ekani ta’kidlanadi. |
| 23 | Suv bilan ekin o’sar, Tarbiya bilan — odam. | Ekin suv bilan ko’kargani kabi, inson ham yaxshi tarbiya bilan ulg’ayadi. |
| 24 | Daraxtdan meva olaman desang, Niholligidan parvarish qil. | Yaxshi natija uchun bola kichikligidan e’tibor va yo’l-yo’riq ko’rishi kerak. |
Eng mashhur maqollarning ma’nosi
Bola ko’ngli — podsho
Bu maqol bolaning ko’nglini tushunish va uning hislariga e’tibor berish kerakligini bildiradi. Kattalar uchun oddiy tuyulgan gap yoki vaziyat bola uchun muhim bo’lishi mumkin.
Masalan, Malika maktabdagi ishini hayajon bilan aytib bersa, uyidagilar telefonga qarab o’tirmay, uni tinglashi mumkin. Shunda bola o’z fikri qadrlanishini his qiladi.
Bola ko’rganini qilar, Ota — bilganini
Bolalar kattalarning gapidan tashqari, kundalik odatlarini ham kuzatadi. Shu sababli ota-ona o’zi ko’rsatgan namuna farzandga qanday ta’sir qilishini yodda tutadi.
Masalan, uyda kattalar kitob o’qisa, bola ham kitobga qiziqib qolishi mumkin. Biror ishni tushuntirish bilan birga, uni amalda ko’rsatish ham foydali.
Bola — loy, ona — kulol
Maqolda tarbiya loyga shakl berishga o’xshatilgan. Bu o’xshatish bolani qolipga solish emas, balki unga mehr bilan yo’l ko’rsatish va yaxshi odatlarni o’rgatish ma’nosida tushuniladi.
Masalan, Aziz o’yinchoqlarini yig’ishtirishni unutsa, onasi tanbeh berish bilan cheklanmay, ularni birga joyiga qo’yib ko’rsatishi mumkin.
Daraxtdan meva olaman desang, Niholligidan parvarish qil
Ko’chatga vaqtida qaralsa, u o’sadi; maqol shu fikrni tarbiya bilan bog’laydi. Bolaga kichikligidan mehr, e’tibor va tushunarli yo’l-yo’riq kerak.
Masalan, bola uy ishida yordam bermoqchi bo’lsa, kattalar unga yoshiga mos vazifa berib, bajargan ishini e’tirof etishi mumkin. Bu mas’uliyatni asta-sekin o’rganishiga yordam beradi.
Bolalar uchun qisqa maqollar
- Bola — qalbi gul.
- Bola — xondan ulug’.
- Bolalik — podsholik.
- Bola — aziz, odobi undan aziz.
- Odobli bola elga manzur.
- Qush uyasida ko’rganini qilar.
Ko’p beriladigan savollar
Insho uchun qaysi maqollarni tanlasa bo’ladi?
Tarbiya haqida yozsangiz, “Suv bilan ekin o’sar, Tarbiya bilan — odam” maqoli mos keladi. Ota-onaning namunasi haqida esa “Bola ko’rganini qilar, Ota — bilganini” maqolidan foydalanish mumkin.
“Bola — loy, ona — kulol” maqolini bolaga qanday tushuntirish mumkin?
Bu maqol bolaning tarbiyasida kattalar ko’rsatadigan yo’l muhimligini anglatadi. Sodda misol sifatida, bola salomlashishni uyidagilarga qarab o’rganishini aytish mumkin.
“Bola ko’ngli — podsho” deganda nima nazarda tutiladi?
Bu maqol bola hislarini mensimaslik kerakligini emas, uning ko’ngliga e’tibor berish lozimligini bildiradi. Bola gapirayotganda uni tinglash va savoliga tushunarli javob berish shu fikrga mos keladi.