Tez yozish uchun klaviaturadagi tugmalar joyini o’rganing, matnni avval xatosiz terishga harakat qiling va muntazam mashq qiling. Dastlab tezlikni quvmang: maqsad harflarni uzoq qidirmasdan, so’zlarni to’g’ri yozishga odatlanishdir.
Kerakli narsalar
- Klaviaturali kompyuter yoki noutbuk. Mashqlarni ko’proq foydalanadigan qurilmangizda bajarsangiz, uning tugmalari joylashuviga ko’nikasiz.
- Matn yozish uchun dastur. Oddiy matn muharriri yetadi; alohida xizmatga ro’yxatdan o’tish shart emas.
- Qisqa namuna matn. Darslikdan tanish parcha oling yoki kundalik ishlaringiz haqida sodda gaplar tuzing.
Qadamma-qadam ko’rsatma
- Tayyorlang. Klaviaturani qulay joyga qo’ying va yozadigan dasturingizni oching, qo’lingiz harakatiga xalaqit beradigan buyumlarni chetga suring. Mashq uchun shaxsiy yozishmalar, parollar yoki boshqa maxfiy ma’lumotlar o’rniga oddiy matn tanlang.
- Tekshiring. Bir nechta so’z yozib, bosgan tugmangiz bilan ekranga chiqqan belgi mos kelishini ko’ring. Mos kelmasa, qurilma sozlamalaridagi til yoki klaviaturaga oid bo’limdan kerakli yozuv tartibini tanlang; bo’lim nomi qurilmaga qarab farq qilishi mumkin.
- Kuzating. Harflar, bo’sh joy, katta harf yozish va belgini o’chirish tugmalari qayerda turganini ko’rib chiqing. Dastlab tanish so’zlarni sekin yozing, qaysi harfni topishda ko’proq to’xtayotganingizni payqang va keyingi mashqda shunga e’tibor bering.
- Ishlating. Faqat bitta barmoq bilan terish o’rniga, harflarga ikkala qo’lingizning turli barmoqlari bilan yetishga harakat qiling. Boshlanishida bu sekin tuyulishi mumkin, shuning uchun darhol murakkab matnga o’tmay, sodda so’zlar bilan mashq qiling.
- Takrorlang. Avval oson so’zlarni, keyin ko’proq adashadigan harflaringiz qatnashgan so’zlarni yozing. Masalan, namuna sifatida maktab, daftar, mahalla, o’quvchi va do’st so’zlarini tanlab, har birini shoshilmasdan to’g’ri terishga e’tibor bering.
- Yozing. So’zlardan qisqa gaplarga o’ting, bo’sh joy va tinish belgilarini ham matnning bir qismi deb biling. Masalan, mashq uchun tuzilgan «Malika maktabdan qaytib, daftarini ochdi» gapini tering va uni namuna bilan solishtiring.
- Mashq qiling. Katta harflar, vergul, nuqta va o’, g’ qatnashgan so’zlarni alohida yozib ko’ring. Apostrof o’rniga boshqa belgi chiqsa, uni tasodifan qoldirmang: qaysi tugma kerakli belgini berishini tekshirib, bir xil yozuvga odatlaning.
- Qarating. Nigohingizni asta-sekin klaviaturadan ekrandagi matnga ko’chiring, lekin tugmani topolmay qolsangiz, qisqa qarab olishingiz mumkin. Maqsad qo’llarni birdan yashirish emas, har bir harf oldidan klaviaturaga qarash ehtiyojini kamaytirishdir.
- Solishtiring. Yozib bo’lgach, tushib qolgan harflar, ortiqcha bo’sh joylar va almashib ketgan belgilarni toping. Takrorlanayotgan xatoni ajrating va aynan o’sha harf yoki so’z bilan yana mashq qiling; faqat matnni boshidan qayta terish bilan cheklanmang.
- Oshiring. Tanish matnni kamroq xato bilan yoza boshlaganingizda sur’atni biroz tezlashtiring, keyin boshqa qisqa matnni sinab ko’ring. Xatolar ko’paysa, yana sekinlashing va mashqni keyingi kuni davom ettirish uchun qiyin kelgan so’zlaringizni saqlab qo’ying.
Tez yozish mashqini qanday rejalashtirish kerak?
Har safar bitta aniq vazifa tanlang. Bir mashqda apostrofli so’zlarga, boshqasida katta harf va tinish belgilariga e’tibor qaratsangiz, qayerda qiynalayotganingizni ajratish osonroq bo’ladi. Kundalik ehtiyojingizga yaqin matnlar ham qulay: dars jadvali haqidagi gaplar yoki mahalladagi tadbir uchun qisqa e’lon namunasini yozing.
Natijani faqat tezlik bilan baholamang. Oldingi safar ko’p tuzatgan so’zingizni endi bemalol yozsangiz, bu ham oldinga siljishdir. Taqqoslash uchun bir xil namunani saqlang, lekin boshqa matnlarni ham terib turing: faqat yodlangan gapni tez yozish bilan cheklanib qolmang.
Tez-tez uchraydigan xatolar
- Boshidanoq shoshilish. Harflarni tashlab ketib, keyin uzoq tuzatishga to’g’ri kelsa, sur’atni pasaytiring. Avval toza yozilgan gapga erishing, so’ng tezlikni asta oshiring.
- Har safar faqat oson so’zlarni tanlash. Bunda qiyin tugmalar bilan ishlash keyinga qolaveradi. Adashgan so’zlaringizdan kichik ro’yxat tuzing va mashqning bir qismini ularga ajrating.
- Bo’sh joy va tinish belgilarini e’tiborsiz qoldirish. Tez terilgan, lekin o’qish qiyin matnni baribir tahrirlash kerak bo’ladi. Tekshirayotganda faqat harflarni emas, gapning boshlanishi va tugashini ham kuzating.
- Faqat bir xil matnni takrorlash. Yodlangan parcha osonlashadi, ammo yangi so’zlarda yana to’xtab qolishingiz mumkin. Tanish namuna bilan birga ilgari termagan qisqa parchani ham yozing.
- Natijani boshqalarning tezligi bilan solishtirish. Boshqa odamning tajribasi va ishlatadigan klaviaturasi siznikidan farq qilishi mumkin. O’zingizning oldingi matningizdagi xatolar va to’xtalishlar kamayganiga qarang.
Ko’p beriladigan savollar
Tez yozishni qancha vaqtda o’rganish mumkin?
Bunga hamma uchun bir xil muddat aytib bo’lmaydi. Natija avvalgi ko’nikmangiz, mashqning muntazamligi va qaysi tugmalarda qiynalishingizga bog’liq, shuning uchun o’sishni o’z yozuvlaringiz bilan solishtiring.
Klaviaturaga qaramasdan yozish shartmi?
Boshlanishida klaviaturaga qarab yozishingiz mumkin. Tugmalar joyini eslab borgan sari nigohingizni ekranga ko’proq qarating, ammo qaramaslik uchun noto’g’ri harflarni taxminan bosishga odatlanmang.
Maxsus dastursiz ham mashq qilsa bo’ladimi?
Ha, oddiy matn muharririda ham mashq qilsa bo’ladi. Namuna matnni yoniga qo’yib tering, keyin xatolarni tekshiring; qo’shimcha dastur tanlasangiz, uni ishlatish uchun hech kimga parol yoki SMS kodini bermang.