Ravish test: 20 ta savol va javoblari bilan

Ravish testi so’z turkumini tanish, uning ma’nosini gap ichida ajratish va imlosini tekshirish uchun tuzildi. Maktab o’quvchilari hamda bilimini yangilamoqchi bo’lgan kattalar uchun 20 ta savol berilgan. Har bir savolda bitta javobni tanlang, harflarni yozib boring va yakundagi javoblar jadvali bilan solishtiring.

Ravish bo’yicha test savollari

Savollar osonidan murakkabiga qarab joylashtirilgan. Dastlab so’zning ma’nosiga, keyin esa uning gapdagi vazifasi va yozilishiga e’tibor bering.

№	Savol va javob variantlari
1	Ravish asosan nimani bildiradi? A) Harakatning belgisini B) Narsaning nomini C) Narsaning sanog’ini D) Shaxsning nomini
2	Berilgan so’zlardan qaysi biri ravish? A) Daftar B) Yashil C) Sekin D) Beshta
3	Payt ma’nosini bildirgan ravishni toping. A) Ohista B) Ertaga C) Piyoda D) Ko’p
4	Qaysi ravish harakatning o’rnini bildiradi? A) Hozir B) Oz C) Tez D) Oldinda
5	Miqdor-daraja ravishi berilgan javobni belgilang. A) Kecha B) Ancha C) Yayov D) Yuqorida
6	“Malika ohista gapirdi” gapida “ohista” so’ziga qanday so’roq beriladi? A) Qanday? B) Qachon? C) Qayerda? D) Nechanchi?
7	Yasama ravishni toping. A) Tez B) Ko’p C) Hozir D) Do’stona
8	Qaysi qatorda tub ravish berilgan? A) Mardona B) Qahramonlarcha C) Tez D) Do’stona
9	Juft ravish qatnashgan javobni belgilang. A) Asta-sekin B) Bugun C) Tezroq D) Yayov
10	Takroriy ravishni ajrating. A) Asta-sekin B) Hozir C) Do’stona D) Tez-tez
11	Qaysi so’z ravishning qiyosiy darajasini bildiradi? A) Sekinlik B) Sekinlashmoq C) Sekinroq D) Sekingina
12	Qaysi gapda ravish qatnashgan? A) Hovlida katta daraxt bor. B) Bola tez yurdi. C) Besh o’quvchi keldi. D) Qizil olma pishdi.
13	“Bugun Aziz maktabga erta keldi” gapida nechta ravish bor? A) Bitta ham yo’q B) Bitta C) Uchta D) Ikkita
14	“Nodira ohista so’zladi” gapidagi ravishni ma’nosini saqlagan holda qaysi so’z bilan almashtirish mumkin? A) Ko’p B) Sekin C) Ertaga D) Yuqorida
15	“Aziz topshiriqni darrov bajardi” gapida qaysi so’z ravish? A) Darrov B) Topshiriqni C) Bajardi D) Aziz
16	“Jasur maktabga piyoda bordi” gapidagi ravish nimani bildiradi? A) Harakatning paytini B) Harakatning miqdorini C) Harakatning qay tarzda bajarilganini D) Harakatning o’rnini
17	“Jasur bugun kutubxonaga bordi” gapi “Bugun Jasur kutubxonaga bordi” shaklida aytilsa, ravish bildirgan vaqt o’zgaradimi? A) Ha, o’tgan kunni bildiradi. B) Yo’q, ayni kunni bildiradi. C) Ha, kelasi kunni bildiradi. D) Vaqt ma’nosi o’rin ma’nosiga aylanadi.
18	“U kutubxonaga tez tez boradi” gapidagi takroriy ravish qanday yozilishi kerak? A) Teztez B) Tez tez C) Tez-tez D) Tez, tez
19	Qaysi birikmada “juda” so’zi ravish bildirgan belgini kuchaytirgan? A) Juda chiroyli gul B) Juda katta xona C) Juda baland bino D) Juda tez yugurdi
20	“Bugun oldinda o’tiring” gapidagi ravishlar qaysi ma’no turlariga kiradi? A) Payt va o’rin ravishlariga B) Holat va miqdor-daraja ravishlariga C) O’rin va holat ravishlariga D) Miqdor-daraja va payt ravishlariga

Chalkashtirish mumkin bo’lgan to’rtta holat

Quyidagi izohlarni barcha variantlarni belgilab bo’lgach o’qing. Ular ayrim savollarni qanday tahlil qilishni ko’rsatadi; javobingizni tekshirishdan oldin o’zgartirmasangiz, qaysi mavzuni takrorlash kerakligi aniqroq bilinadi.

So’zni yolg’iz emas, gap ichida tekshiring

Ravishni topayotganda uning qaysi so’zga bog’langanini kuzating. Masalan, “Malika ohista gapirdi” jumlasida “ohista” so’zi gapirishning qanday kechganini tushuntiradi. “Malika gapirdi” desangiz ham fikr tushunarli, ammo harakatning bajarilish tarzi ochilmay qoladi.

Bu usul gapdan ravish ajratishga yordam beradi. So’zni ko’rishingiz bilan turkumini taxmin qilish o’rniga, avval harakatni toping va unga mos so’roq bering.

Juft va takroriy ravish qanday farqlanadi?

Ikkala tur ham chiziqcha bilan yozilishi mumkin, lekin ularning tuzilishi bir xil emas. Takroriy ravishda ayni so’z takrorlanadi; juft ravishda esa ikki boshqa qism birlashadi. Demak, faqat chiziqchaga qarab javob tanlash yetarli emas.

Daftaringizda ikki ustun oching. Biriga ayni qismi takrorlangan shakllarni, ikkinchisiga turli qismlardan tuzilgan shakllarni yozsangiz, farqi ko’zga yaqqol tashlanadi.

Bitta gapda bir nechta ravish kelishi mumkinmi?

Ha, bir harakat turli tomondan izohlanishi mumkin. Masalan, “Kecha Nodira sekin gapirdi” gapida bir so’z harakatning vaqtini, boshqasi esa bajarilish tarzini ko’rsatadi. Faqat birinchi uchragan ravishni belgilab, izlashni to’xtatmang.

Gapni boshidan oxirigacha tekshiring. Har bir taxminiy ravishga alohida so’roq berish sanashdagi xatoni kamaytiradi.

Daraja bilan takrorlanish bir narsami?

Yo’q, belgining kuchayishi bilan harakatning qayta-qayta yuz berishi boshqa-boshqa ma’nolardir. “Ancha sekin yurdi” birikmasida yurish sur’ati darajalanadi, “takror-takror o’qidi” birikmasida esa o’qish qaytarilgani anglashiladi.

Ma’noga quloq tuting. Gap tezlik yoki boshqa belgining qay darajada ekanini bildirayaptimi, yoxud harakat qaytarilganini ko’rsatayaptimi — shu farq javobni aniqlashtiradi.

Natijangizni baholang

Bu ravish testi uchun quyidagi mezondan foydalaning. Har bir to’g’ri javobga bitta ball bering; natija rasmiy baho emas, takrorlashga yo’nalishdir.

• 17–20 ta to’g’ri javob: mavzuni yaxshi tushungansiz. Xato qolgan savollarning sababini izohlab, o’zingiz ham ravish qatnashgan gaplar tuzing.
• 11–16 ta to’g’ri javob: asosiy tushunchalar shakllangan. Ravishning ma’no turlari, tuzilishi va chiziqcha bilan yoziladigan shakllarini yana ko’rib chiqing.
• 0–10 ta to’g’ri javob: mavzuni sodda gaplardan boshlab takrorlang. Avval harakatni toping, keyin uning vaqti, o’rni yoki bajarilish tarzini bildirgan so’zlarni ajrating.

Ko’p beriladigan savollar

Ravish testini ishlashda har bir so’zga so’roq berish kerakmi?

Har bir so’zga emas, ravish deb taxmin qilgan so’zingizga so’roq berish foydali. Uni gapdagi harakat bilan bog’lab tekshiring: yolg’iz so’roq ba’zan yetarli bo’lmaydi.

“Maktabga” kabi joy bildirgan so’zlar ham ravishmi?

Yo’q, joy ma’nosini bildirgan har qanday so’z ravish bo’lavermaydi. “Maktabga” — qo’shimcha olgan ot, shuning uchun so’zning ma’nosi bilan birga qaysi turkumga mansubligini ham tekshiring.

Xato javoblarni qanday takrorlagan ma’qul?

Har bir xato yoniga qisqa sabab yozing: masalan, “payt bilan holatni aralashtirdim” yoki “takroriy shaklni tanimadim”. Keyin shu mavzuga mos yangi gap tuzib, undagi ravishni izohlang.

To’g’ri javoblar

Tanlagan harflaringizni jadval bilan tekshiring. Mos kelmagan javobda faqat harfni emas, izohni ham o’qing.

№	Javob	Izoh
1	A) Harakatning belgisini	Ravish harakatning holati, payti, o’rni yoki miqdor-darajasi kabi belgilarini bildiradi.
2	C) Sekin	“Sekin” harakatning bajarilish tarzini bildirgan ravishdir.
3	B) Ertaga	“Ertaga” harakatning qachon bajarilishini bildiradi.
4	D) Oldinda	“Oldinda” harakatning o’rnini ko’rsatadi.
5	B) Ancha	“Ancha” miqdor yoki daraja ma’nosini ifodalaydi.
6	A) Qanday?	“Ohista” Malikaning qanday gapirganini bildiradi.
7	D) Do’stona	“Do’stona” so’zi “do’st” asosiga qo’shimcha qo’shilib yasalgan.
8	C) Tez	“Tez” bu shaklda yasovchi qo’shimchaga ega bo’lmagan tub ravishdir.
9	A) Asta-sekin	“Asta-sekin” ikki boshqa qismning juftlashuvidan tuzilgan.
10	D) Tez-tez	“Tez-tez” ayni so’zning takrorlanishidan hosil bo’lgan.
11	C) Sekinroq	“-roq” qo’shimchasi qiyosiy darajani bildiradi.
12	B) Bola tez yurdi.	Bu gapdagi “tez” so’zi yurish harakatining belgisini ko’rsatadi.
13	D) Ikkita	Gapdagi “bugun” va “erta” so’zlari payt ravishlaridir.
14	B) Sekin	“Sekin” ushbu gapda “ohista” so’ziga yaqin ma’noni beradi.
15	A) Darrov	“Darrov” topshiriqning kechiktirmay bajarilganini bildiradi.
16	C) Harakatning qay tarzda bajarilganini	“Piyoda” Jasurning qanday yo’l bilan borganini ko’rsatgan holat ravishidir.
17	B) Yo’q, ayni kunni bildiradi.	“Bugun” so’zining gapdagi o’rni almashgan bo’lsa ham, bildirgan vaqti o’zgarmagan.
18	C) Tez-tez	Takroriy ravishning qismlari chiziqcha bilan yoziladi.
19	D) Juda tez yugurdi	Bu birikmada “juda” so’zi “tez” ravishi bildirgan belgini kuchaytiradi.
20	A) Payt va o’rin ravishlariga	“Bugun” paytni, “oldinda” esa o’rinni bildiradi.