5-sinf biologiya 1-chorak testi boshlang’ich biologiya mavzulariga oid 20 ta savoldan iborat bo’lib, 5-sinf o’quvchilariga mustaqil mashq qilish uchun mo’ljallangan. Har bir savolda bitta to’g’ri javobni tanlang, so’ng tanlovlaringizni oxiridagi javoblar bilan tekshiring. Mavzularning darslikdagi tartibi farq qilishi mumkin, shuning uchun hali o’tilmagan savollarni belgilab qo’ying.
5-sinf biologiya 1-chorak test savollari: boshlang’ich bilimlar
- Biologiya nimani o’rganadi?
A) Tirik organizmlar va ularning hayotini
B) Osmon jismlarining harakatini
C) Yer qatlamlaridagi tog’ jinslarini
D) Sonlar orasidagi munosabatlarni - Niholning bo’yi uzayib, yangi barglar chiqarishi tiriklikning qaysi belgisini ko’rsatadi?
A) Faqat nafas olishni
B) Faqat oziqlanishni
C) O’sish va rivojlanishni
D) Faqat ko’payishni - Oddiy ko’z bilan aniq ko’rinmaydigan hujayralarni kuzatish uchun qaysi asbob kerak?
A) Tarozi
B) Mikroskop
C) Termometr
D) Chizg’ich - Tirik organizmlarning asosiy tuzilish birligi nima?
A) A’zo
B) To’qima
C) A’zolar tizimi
D) Hujayra - O’simlikning qaysi a’zosi tuproqdan suv va unda erigan mineral moddalarni shimadi?
A) Gul
B) Ildiz
C) Meva
D) Urug’ - Poyaning vazifasi qaysi javobda to’g’ri berilgan?
A) Barg va gullarni tutib turadi, moddalarni o’tkazadi
B) Tuproqdagi suvni ildiz tukchalari bilan shimadi
C) Meva ichidagi urug’ni o’rab himoya qiladi
D) Gul changini hosil qilib, uni saqlaydi - Olma daraxtida fotosintez asosan qaysi a’zoda kechadi?
A) Ildizda
B) Urug’da
C) Mevada
D) Bargda
O’simliklarning tuzilishi va hayot jarayonlari
- Gulli o’simlikning ko’payishida bevosita qatnashadigan a’zosi qaysi?
A) Ildiz tukchasi
B) Poya po’stlog’i
C) Gul
D) Barg bandi - Olma mevasi ichidagi urug’larni tashqi ta’sirdan nima himoya qiladi?
A) Meva qavati
B) Ildiz qinchasi
C) Barg bandi
D) Poyaning bo’g’imi - Bargga yashil rang beradigan modda qanday ataladi?
A) Kraxmal
B) Shakar
C) Oqsil
D) Xlorofill - Fotosintezda, ya’ni yorug’lik yordamida oziq modda hosil qilishda o’simlik qaysi moddalardan foydalanadi?
A) Kislorod va kraxmaldan
B) Shakar va kisloroddan
C) Suv va karbonat angidriddan
D) Kraxmal va shakardan - Yashil o’simlik fotosintez vaqtida havoga qaysi gazni ajratadi?
A) Azot
B) Kislorod
C) Karbonat angidrid
D) Vodorod - Ildiz tuproqdagi mineral moddalarni asosan qanday holatda shimadi?
A) Yirik tosh bo’laklari holida
B) Quruq tuproq donalari holida
C) Faqat gaz holida
D) Suvda erigan holda - Sog’lom loviya urug’ining unishi uchun qaysi sharoitlar zarur?
A) Faqat yorug’lik va quruq tuproq
B) Namlik, havo va mos harorat
C) Faqat o’g’it va kuchli yorug’lik
D) Sovuq, quruqlik va havosiz muhit
Bilimni kuzatish va tajribada qo’llash
- Malika yorug’likning nihol o’sishiga ta’sirini tekshirmoqchi. Qaysi tajriba bunga mos?
A) Bir xil nihollarni turli yorug’likda, qolgan sharoitlarini bir xil saqlab o’stirish
B) Turli nihollarga turlicha suv berib, bir xil yorug’likda o’stirish
C) Bir xil nihollarning tuprog’i, suvi va haroratini birgalikda o’zgartirish
D) Bitta niholni o’lchab, uni boshqa nihollar bilan taqqoslamaslik - Nam paxta ustidagi loviya urug’i ildizcha chiqardi, yonidagi mayda tosh esa o’zgarmadi. Urug’da nima kuzatildi?
A) Toshga aylanish
B) Meva pishishi
C) Unish
D) Gullash - Asalari bir guldan boshqasiga gul changini olib o’tdi. Bu qaysi jarayonga yordam beradi?
A) Urug’ning tuproqqa tarqalishiga
B) Changlanishga
C) Ildizning suv shimishiga
D) Mevaning qurishiga - Oziq zanjiri organizmlarning oziqlanish orqali bog’lanishidir. O’t, chigirtka va qurbaqa qatnashgan zanjir qaysi tartibda to’g’ri tuzilgan?
A) Qurbaqa → o’t → chigirtka
B) Chigirtka → o’t → qurbaqa
C) O’t → chigirtka → qurbaqa
D) O’t → qurbaqa → chigirtka - Shartli tajribada bir xil loviya urug’lari ikki guruhga ajratildi. Nam paxtadagi urug’lar undi, quruq paxtadagilari unmadi; boshqa sharoitlar bir xil edi. Natija qaysi fikrni qo’llab-quvvatlaydi?
A) Urug’ga havo kerak emas
B) Quruqlik unishni tezlashtiradi
C) Urug’ faqat tuproqda unadi
D) Urug’ning unishi uchun namlik zarur - O’simlik va hayvonlarning nafas olishi haqida qaysi fikr to’g’ri?
A) O’simliklar ham, hayvonlar ham nafas oladi
B) Faqat hayvonlar nafas oladi
C) O’simliklar faqat gullaganda nafas oladi
D) Hayvonlar faqat harakatlanganda nafas oladi
To’g’ri javoblar
Tanlagan harflaringizni ketma-ket solishtiring. Xato javob yoniga to’g’ri harfni yozish bilan cheklanmang: izohdagi sababni ham tushuntirib berishga harakat qiling.
- A) Tirik organizmlar va ularning hayoti — biologiya tirik mavjudotlarning tuzilishi, yashashi va atrof-muhit bilan aloqalarini o’rganadi.
- C) O’sish va rivojlanish — nihol bo’yining uzayishi va yangi barglarning paydo bo’lishi shu jarayonlarni ko’rsatadi.
- B) Mikroskop — bu asbob juda mayda tuzilmalarni kattalashtirib ko’rishga yordam beradi.
- D) Hujayra — tirik organizmlarning tuzilishi va hayot faoliyatining asosiy birligidir.
- B) Ildiz — u o’simlikni tuproqqa biriktiradi hamda suv va mineral moddalarni shimadi.
- A) Barg va gullarni tutib turish, moddalarni o’tkazish — poya o’simlik a’zolarini bir-biriga bog’laydi.
- D) Barg — olma daraxtida yorug’lik yordamida oziq modda hosil bo’lishi asosan yashil barglarda kechadi.
- C) Gul — gulli o’simlikning ko’payish a’zosi bo’lib, meva va urug’ hosil bo’lishida qatnashadi.
- A) Meva qavati — u urug’larni o’rab turib, ularni tashqi ta’sirlardan himoyalashga yordam beradi.
- D) Xlorofill — bu yashil modda yorug’likni yutib, fotosintezda qatnashadi.
- C) Suv va karbonat angidrid — o’simlik yorug’lik yordamida shu moddalardan oziq modda hosil qiladi.
- B) Kislorod — u fotosintez jarayonida hosil bo’lib, tashqi muhitga ajraladi.
- D) Suvda erigan holda — ildiz mineral moddalarni tuproqdan suv bilan birga shimadi.
- B) Namlik, havo va mos harorat — loviya urug’ining unishi uchun shu sharoitlar zarur.
- A) Faqat yorug’lik sharoitini o’zgartirish — boshqa sharoitlar bir xil bo’lsa, kuzatilgan farqni yorug’lik bilan bog’lash mumkin.
- C) Unish — urug’dan ildizchaning chiqishi yangi o’simlik rivojlana boshlaganini bildiradi.
- B) Changlanish — gul changining urug’chi tumshuqchasiga ko’chishi shu nom bilan ataladi.
- C) O’t → chigirtka → qurbaqa — chigirtka o’t bilan, qurbaqa esa chigirtka bilan oziqlanishi mumkin.
- D) Namlikning zarurligi — boshqa sharoitlar teng bo’lganda faqat nam joydagi urug’larning unishi bu fikrni qo’llab-quvvatlaydi.
- A) Ikkalasi ham nafas oladi — nafas olish o’simliklar va hayvonlarning hayot faoliyati uchun zarur jarayondir.
Natijangizni baholang
Har bir to’g’ri javobga bir ball bering. Quyidagi darajalar faqat mustaqil mashq natijasini baholash uchun tavsiya etiladi; ular maktabdagi rasmiy baho o’rnini bosmaydi.
- 0–9 ta to’g’ri javob: tayanch bilimlarni mustahkamlash kerak; hujayra, o’simlik a’zolari va ularning vazifalarini darslikdan qayta ko’rib chiqing.
- 10–15 ta to’g’ri javob: asosiy tushunchalarni bilasiz; fotosintez, urug’ning unishi va tajriba sharoitlariga oid xatolaringiz ustida ishlang.
- 16–20 ta to’g’ri javob: mavzularni yaxshi tushungansiz; javoblaringiz sababini variantlarga qaramasdan izohlab ko’ring.
Xato qilgan savollaringizdan birini tanlab, uning javobini oddiy chizma orqali tushuntiring: masalan, ildizdan barggacha suv yo’lini ko’rsating.
Ko’p beriladigan savollar
Bu test har qanday darslikning birinchi choragiga to’liq mos keladimi?
To’liq mos kelishi kafolatlanmaydi, chunki darslik va dars rejasida mavzular tartibi farq qilishi mumkin. 5-sinf biologiya 1-chorak testini ishlashdan oldin savollardagi mavzularni daftaringizdagi o’tilgan mavzular bilan solishtiring.
Testni yechayotganda darslikdan foydalanish kerakmi?
O’zingizni tekshirish uchun dastlab darslikka qaramasdan javob bering. Keyin tushunmagan savollaringizni darslik yordamida tahlil qilsangiz, qaysi bilimni takrorlash kerakligi aniqroq ko’rinadi.
Noto’g’ri javoblarni qanday takrorlagan ma’qul?
Har bir xato uchun qisqa sabab yozing: masalan, ildiz bilan poyaning vazifasini adashtirganingizni belgilang. So’ng javob harfini emas, to’g’ri fikrni eslab ayting va unga o’zingiz misol keltiring.