4-sinf mantiqiy savollar to’plamidagi 25 ta topshiriq bolalarni shartni diqqat bilan o’qishga, taqqoslashga va hisoblashga undaydi. Ularni mustaqil, ota-ona bilan yoki sinfda yechish mumkin; javobni ochishdan oldin o’z fikringizni tushuntirib ko’ring.
Oson mantiqiy savollar
-
Malika uchta qutining har biriga to’rttadan qalam soldi. Ikkita qalam tashqarida qoldi. Hammasi bo’lib nechta qalam bor?
Javobni ko’rish
14 ta qalam.
-
Tokchada 18 ta daftar bor edi. Aziz beshtasini, Nodira to’rttasini oldi. Tokchada nechta daftar qoldi?
Javobni ko’rish
9 ta daftar.
-
Jasur navbatda to’rtinchi turibdi. Uning orqasida besh kishi bor. Navbatda jami necha kishi turibdi?
Javobni ko’rish
9 kishi.
-
Beshta savatning har birida ikkitadan olma bor. Dasturxonda yana uchta olma turibdi. Jami nechta olma bor?
Javobni ko’rish
13 ta olma.
-
Sonlar har safar to’rttaga ortmoqda: 4, 8, 12, 16. Keyingi son nechaga teng?
Javobni ko’rish
20 ga teng.
-
Uch do’st uchrashdi. Har biri qolgan ikki do’sti bilan bir martadan qo’l berib ko’rishdi. Jami nechta qo’l berib ko’rishish bo’ldi?
Javobni ko’rish
3 ta.
-
Nodiraning 15 ta rangli qalami bor edi. U oltitasidan boshqa hamma qalamini dugonasiga berdi. Nodirada nechta qalam qoldi?
Javobni ko’rish
6 ta qalam.
-
Jasur Azizdan baland, lekin Malikadan past. Shu uch bolaning qaysi biri eng baland?
Javobni ko’rish
Malika.
-
Rasmda kvadratning bitta burchagi to’g’ri chiziq bilan ajratilgan. Chiziq shu burchakka tutash ikki tomonning o’rtalarini birlashtiradi. Ajratilgan uchburchaksiz qolgan shaklda nechta burchak bor?
Javobni ko’rish
5 ta burchak.
O’rtacha qiyinlikdagi savollar
-
Qizil, ko’k va yashil qutiga bittadan buyum: qalam, o’chirg’ich va daftar solingan. Daftar yashil qutida. Qalam qizil qutida emas. O’chirg’ich qaysi qutida?
Javobni ko’rish
Qizil qutida.
-
24 ta daftar uch sinfga teng bo’lindi. Keyin har bir sinf o’z daftarlaridan ikkitasini kutubxonaga berdi. Har bir sinfda nechtadan daftar qoldi?
Javobni ko’rish
6 tadan daftar.
-
Bolalar bir qator turishibdi. Azizning chap tomonida to’rt, o’ng tomonida yetti bola bor. Qatorda jami nechta bola bor?
Javobni ko’rish
12 ta bola.
-
Ikki savatda jami 26 ta nok bor. Birinchi savatdagi noklar ikkinchisidagidan to’rtta ko’p. Birinchi savatda nechta nok bor?
Javobni ko’rish
15 ta nok.
-
Ikkita bir xil kvadrat stol yonma-yon qo’yilib, bittadan tomoni to’liq tutashtirildi. Tutashgan joyga stul qo’yilmaydi. Tashqarida qolgan har bir dastlabki tomon yoniga bittadan stul qo’yilsa, nechta stul kerak?
Javobni ko’rish
6 ta stul.
-
Xaltada uchta qizil va ikkita ko’k tugma bor. Qaramasdan olayotganda, bir xil rangli ikkita tugma albatta chiqishi uchun kamida nechta tugma olish kerak?
Javobni ko’rish
3 ta tugma.
-
Ketma-ketlikda har bir son oldingisini ikkiga ko’paytirib, bir qo’shish orqali topiladi: 2, 5, 11, 23. Keyingi son nechaga teng?
Javobni ko’rish
47 ga teng.
-
Uch qutiga faqat olma, faqat nok yoki olma bilan nok aralash solingan. Qutilardagi yozuvlar: “Olma”, “Nok”, “Aralash”. Uchala yozuv ham noto’g’ri. “Aralash” yozuvli qutidan bitta nok olindi. Faqat olmalar qaysi yozuvli qutida?
Javobni ko’rish
“Nok” yozuvli qutida.
Qiyin mantiqiy savollar
-
Masaladagi hovlida faqat tovuqlar va quyonlar bor. Ularning boshi jami yettita, oyoqlari esa yigirmata. Har bir tovuqda ikki, quyonda to’rt oyoq bo’lsa, nechta quyon bor?
Javobni ko’rish
3 ta quyon.
-
Uch savatda jami 30 ta olma bor. Birinchi savatda ikkinchisidan ikkita, ikkinchisida uchinchisidan ikkita ko’p olma bor. Birinchi savatda nechta olma bor?
Javobni ko’rish
12 ta olma.
-
30 ta kitobga 1 dan 30 gacha raqam qo’yildi. Raqamida 2 raqami qatnashgan nechta kitob bor?
Javobni ko’rish
12 ta kitob.
-
To’qqizta bir xil ko’rinishdagi sharchaning bittasi yengilroq, qolganlarining og’irligi teng. Pallali tarozida toshlardan foydalanmasdan, ko’pi bilan ikki marta tortib yengil sharchani qanday topasiz?
Javobni ko’rish
Avval uchtadan sharchani solishtiring. Yengil sharcha bor uchlikni aniqlab, undan ikkita sharchani o’zaro torting.
-
Katakli yo’lda boshlang’ich nuqtadan manzilga yetish uchun ikki qadam o’ngga va ikki qadam yuqoriga yurish kerak. Faqat shu yo’nalishlarda yurilsa, qadamlarni necha xil tartibda bosish mumkin?
Javobni ko’rish
6 xil tartibda.
-
Xaltada beshta qizil va uchta ko’k tugma bor. Qaramasdan olingan tugmalar orasida har ikki rang ham albatta bo’lishi uchun kamida nechta tugma olish kerak?
Javobni ko’rish
6 ta tugma.
-
Mahalla musobaqasida to’rtta jamoa qatnashdi. Har bir jamoa qolgan har bir jamoa bilan bir martadan o’ynadi. Jami nechta o’yin o’tkazildi?
Javobni ko’rish
6 ta o’yin.
-
1, 2 va 3 raqamlarining har biridan aynan bir martadan foydalanib, nechta 200 dan katta uch xonali son tuzish mumkin?
Javobni ko’rish
4 ta son.
4-sinf mantiqiy savollar: javoblar va yechimlar
Javobingiz mos kelmasa, faqat natijani almashtirmang. Quyidagi yechimdan qaysi shartni e’tibordan chetda qoldirganingizni toping.
- 14 ta. Uch qutida 3 × 4 = 12 ta qalam bor. Tashqaridagi ikkitasini qo’shsak, 14 chiqadi.
- 9 ta. Bolalar jami 5 + 4 = 9 ta daftar oldi. Qolgani: 18 − 9 = 9.
- 9 kishi. To’rtinchi o’ringacha Jasurning o’zi bilan to’rt kishi bor. Orqasidagi besh kishini qo’shamiz: 4 + 5 = 9.
- 13 ta. Savatlarda 5 × 2 = 10 ta olma bor. Dasturxondagi uchtasi bilan jami 13 ta bo’ladi.
- 20. Berilgan qoida bo’yicha oxirgi songa to’rt qo’shamiz: 16 + 4 = 20.
- 3 ta. Birinchi do’st ikki kishi bilan ko’rishadi. Qolgan ikki do’st orasidagi bitta ko’rishishni qo’shamiz.
- 6 ta. “Oltitasidan boshqa” degani oltitasini o’zida qoldirganini bildiradi. Bu yerda 15 dan 6 ni ayirish kerak emas.
- Malika. Bo’y bo’yicha tartib: Aziz, Jasur, Malika. Jasurdan ham baland bo’lgan Malika hammadan baland.
- 5 ta. Kvadratning uchta eski burchagi qoladi. Yangi chiziqning ikki uchida yana ikkita burchak paydo bo’ladi.
- Qizil quti. Yashil qutida daftar bo’lgani uchun qalam faqat ko’k qutida bo’la oladi. O’chirg’ichga qizil quti qoladi.
- 6 tadan. Har bir sinf avval 24 ÷ 3 = 8 ta daftar olgan. Ikkitasini bergach, 8 − 2 = 6 ta qoladi.
- 12 ta. Ikki tomondagi bolalar soni 4 + 7 = 11 ta. Azizning o’zini ham qo’shish kerak.
- 15 ta. Ortiqcha to’rtta nokni ajratsak, 22 ta nok ikki savatga teng bo’linadi. Katta savatda 11 + 4 = 15 ta nok bor.
- 6 ta. Ikki stolning jami sakkizta tomoni bor. Tutashgan ikkita tomon yoniga stul qo’yilmaydi: 8 − 2 = 6.
- 3 ta. Dastlabki ikki tugma turli rangda chiqishi mumkin. Uchinchi tugma esa ulardan birining rangini albatta takrorlaydi.
- 47. Oxirgi sonni ikkiga ko’paytirib, bir qo’shamiz: 23 × 2 + 1 = 47.
- “Nok” yozuvli quti. “Aralash” yozuvli qutida faqat nok bor, chunki uning yozuvi noto’g’ri. “Olma” yozuvli quti aralash bo’lishi kerak, demak olmalar “Nok” yozuvli qutida.
- 3 ta quyon. Yetti jonivorning barchasi tovuq bo’lsa, 14 ta oyoq bo’lardi. Ortiqcha olti oyoqning har ikkitasi bitta quyonga to’g’ri keladi.
- 12 ta. Eng kam olmali savatga tenglashtirish uchun birinchidan to’rtta, ikkinchidan ikkita olmani ajratamiz. Qolgan 24 ta olma teng bo’linadi: savatlarda 12, 10 va 8 tadan olma bor.
- 12 ta. Kerakli raqamlar: 2, 12 va 20 dan 29 gacha bo’lgan o’nta son. 22 raqamli kitob ham bir marta sanaladi.
- Ikki tortish yetadi. Uchtadan sharchani tortganda yengil palla yoki tenglik orqali kerakli uchlik topiladi. O’sha uchlikdan ikkitasini torting: yengilrog’i izlangan sharcha, teng chiqsa, uchinchisi.
- 6 xil. O’ngga qadamni O, yuqoriga qadamni Y deb belgilaymiz. Tartiblar: OOYY, OYOY, OYYO, YOOY, YOYO, YYOO.
- 6 ta. Dastlab beshta tugmaning hammasi qizil chiqishi mumkin. Oltita olinganda esa faqat bitta rang bilan cheklanib qolishning iloji yo’q.
- 6 ta. Birinchi jamoa uchta, ikkinchisi hali sanalmagan ikkita, uchinchisi esa bitta o’yinda qatnashadi. Jami: 3 + 2 + 1 = 6.
- 4 ta. Yuzlar xonasida faqat 2 yoki 3 turadi. Shartga mos sonlar: 213, 231, 312 va 321.
Mantiqiy fikrlashni qanday rivojlantirish mumkin
- Shartni o’z so’zingiz bilan ayting. Bola nimani topishi kerakligini tushuntirsin. Kattalar javobni aytish o’rniga, qaysi ma’lumot kerakligini so’rasin.
- Chizma yoki buyumlardan foydalaning. Savatlar o’rniga doiralar chizing, daftarlar o’rniga qalamlarni sanang. Shart ko’z oldingizda aniqroq namoyon bo’ladi.
- Barcha variantlarni tartibli yozing. Son tuzishda yoki yo’llarni sanashda bir tartibni tanlang. Shunda hech bir variant tushib qolmaydi yoki takrorlanmaydi.
- Natijani shartga qaytarib tekshiring. Masalan, topilgan savatlardagi olmalarni qo’shing va ularning farqini solishtiring. Faqat yig’indi mos kelishi yetmaydi.
- Xatoni muhokama qiling, bolani emas. “Qayerda boshqa yo’lga o’tib ketdik?” deb so’rang. To’g’ri javobdan ko’ra, tushunarli izohga ham e’tibor bering.
Ko’p beriladigan savollar
Bola qiyin savolni yecholmasa, javobini darrov ko’rsatish kerakmi?
Avval kichik ishora bergan ma’qul. Masalan, shartni rasmga aylantirishni yoki barcha imkoniyatlarni yozib chiqishni taklif qiling.
Bu topshiriqlarni sinfda guruh bo’lib yechish mumkinmi?
Ha, guruhda yechib, har bir javobning sababini navbat bilan tushuntirish mumkin. Faqat tez topganlarni emas, fikrini aniq bayon qilganlarni ham rag’batlantiring.
Javob to’g’ri bo’lsa, yechimni yozish shartmi?
Mashq paytida qisqa yechim yozish foydali. Bola javobni taxmin qilganmi yoki shartdan kelib chiqib topganmi, izoh orqali ko’rinadi.