25 та мантиқий савол жавоблари билан: 2-синф мантиқий саволлар

муаллиф:

2-синф мантиқий саволлари болага шартни диққат билан ўқиш, сонларни таққослаш ва жавобини асослашни машқ қилдиради. Қуйидаги 25 та топшириқ осонидан қийинига қараб жойлаштирилган; уларни мустақил ёки ота-она билан навбатма-навбат ечиш мумкин. Жавоблар алоҳида бўлимда берилган, шунинг учун аввал ўзингиз уриниб кўринг.

Осон мантиқий саволлар

  1. Азизнинг қутисида 7 та қалам бор эди. У 2 тасини укасига берди, кейин қутига яна 1 та қалам солди. Қутида нечта қалам бўлди?
  2. Маликанинг олдида 3 бола, орқасида эса 2 бола навбатда турибди. Малика билан бирга навбатда жами нечта бола бор?
  3. Дастурхондаги 3 та ликопчанинг ҳар бирига 2 тадан олма қўйилди. Ликопчаларда жами нечта олма бор?
  4. Нодирада 9 та, Жасурда 6 та дафтар бор. Жасурнинг дафтарлари Нодираникига тенг бўлиши учун унга яна нечта дафтар керак?
  5. Маликада 8 та, Азизда 5 та саноқ чўпи бор. Малика Азизга 1 та чўп берди. Маликанинг ўзида нечта чўп қолди?
  6. Сонлар қаторида ҳар бир кейинги сон олдингисидан 2 та катта: 2, 4, 6. Навбатдаги сон қайси?
  7. Азиз Маликадан баланд, Малика эса Жасурдан баланд. Шу уч боланинг қайси бири энг баланд?
  8. Қаторга 1 дан 10 гача рақам ёзилган карточкалар ўсиш тартибида терилди. Биринчи ва охирги карточкадаги сонлар йиғиндиси нечага тенг?

Ўртача қийинликдаги саволлар

  1. Маҳалладаги тадбир учун 3 та қутига 4 тадан байроқча солинди. Қутилардан жами 2 та байроқча олинди. Уларда нечта байроқча қолди?
  2. Навбатда Азиз бошидан санаганда тўртинчи, Нодира эса еттинчи турибди. Уларнинг орасида нечта бола бор?
  3. Икки саватда жами 14 та олма бор. Биринчи саватдаги олмалар иккинчисидагидан 2 та кўп. Биринчи саватда нечта олма бор?
  4. Малика биринчи куни 4 бет ўқиди. Иккинчи куни биринчи кундагидан 2 бет кўп, учинчи куни эса иккинчи кундагидан 1 бет кам ўқиди. У уч кунда жами неча бет ўқиди?
  5. Қизил, сариқ ва оқ гултувак ёнма-ён турибди. Қизил гултувак четда эмас, сариқ гултувак эса қизилнинг ўнг томонида. Энг чапда қайси рангдаги гултувак турибди?
  6. Буви 10 та ёнғоқнинг ҳаммасини болаларга тенг тарқатди. Ҳар бир бола 2 тадан ёнғоқ олди. Нечта бола ёнғоқ олган?
  7. Бир сон 20 дан катта, 30 дан кичик. Унинг бирликлар хонасида 3 турибди. Бу қайси сон?
  8. Гулларни суғориш навбати Азиз, Малика, Жасур тартибида такрорланади. Биринчи навбат Азизники бўлса, саккизинчи навбат кимники?
  9. Икки токчада жами 18 та китоб бор. Юқоридаги токчадан пастдагисига 3 та китоб кўчирилгач, китоблар сони тенглашди. Дастлаб юқоридаги токчада нечта китоб бўлган?

Қийин мантиқий саволлар

  1. Халтада 3 та қизил, 3 та кўк ва 3 та сариқ кубик бор. Ичига қарамасдан, камида иккита бир хил рангли кубик олишга ишонч ҳосил қилиш учун нечта кубик олиш керак?
  2. Азиз, Малика ва Жасур биттадан турли мева олди: олма, нок ва анор. Азиз олма ҳам, нок ҳам олмади. Малика нок олмади. Жасур қайси мевани олди?
  3. Икки хонали соннинг рақамлари йиғиндиси 9 га тенг. Ўнликлар хонасидаги рақам бирликлар хонасидаги рақамдан 1 та катта. Бу қайси сон?
  4. Тарози машқида бир қовуннинг оғирлиги 2 та бир хил ошқовоққа тенг. Битта ошқовоқ эса 3 та бир хил олмага тенг. Бир қовунни мувозанатлаш учун нечта шундай олма керак?
  5. Малика ва Жасурда жами 16 та ёнғоқ бор. Малика Жасурга 2 та ёнғоқ бергач, улардаги ёнғоқлар сони тенглашди. Дастлаб Маликада нечта ёнғоқ бўлган?
  6. Мактабдан кутубхонага учта йўл бор. Биринчи йўлнинг қисмлари 8 ва 7 қадам, иккинчисиники 6 ва 6 қадам, учинчисиники 9 ва 4 қадам. Қайси йўл энг қисқа?
  7. 1, 2, 3, 4 рақамли карточкаларнинг ҳар биридан бир мартадан фойдаланиб, иккита икки хонали сон тузинг. Шу икки сон йиғиндисининг энг катта қиймати нечага тенг?
  8. Уч қутида жами 19 та копток бор. Биринчи қутидаги коптоклар иккинчисидагидан икки баравар кўп. Учинчи қутида эса иккинчисидагидан 3 та кўп. Иккинчи қутида нечта копток бор?

Жавоблар ва ечимлар

  1. 6 та қалам. Аввал берилган қаламларни айирамиз, кейин қўшилганини ҳисоблаймиз: 7 − 2 + 1 = 6.
  2. 6 бола. Олдиндаги 3 бола билан орқадаги 2 болага Маликанинг ўзини ҳам қўшамиз: 3 + 2 + 1 = 6.
  3. 6 та олма. Ҳар бир ликопчадаги олмаларни қўшамиз: 2 + 2 + 2 = 6.
  4. 3 та дафтар. Дафтарлар сони орасидаги фарқни топамиз: 9 − 6 = 3.
  5. 7 та чўп. Малика ўзидаги 8 та чўпдан биттасини берди, демак, 8 − 1 = 7 та қолди.
  6. 8. Шартга кўра ҳар сафар 2 қўшилади, шунинг учун 6 дан кейин 8 келади.
  7. Азиз. Малика Жасурдан баланд, Азиз эса Маликадан ҳам баланд бўлгани учун учаласининг ичида энг баланди Азиз.
  8. 11. Биринчи карточкада 1, охиргисида 10 ёзилган: 1 + 10 = 11.
  9. 10 та байроқча. Дастлаб 4 + 4 + 4 = 12 та байроқча бор эди; улардан 2 таси олингач, 10 та қолди.
  10. 2 бола. Тўртинчи ва еттинчи ўринлар орасида бешинчи ҳамда олтинчи ўриндаги болалар туради.
  11. 8 та олма. Биринчи саватдан 2 та олмани вақтинча четга олсак, қолган 12 та олма икки саватда тенг бўлади. Ҳар бирида 6 тадан чиқади, биринчи саватга 2 тасини қайтарсак, 8 та бўлади.
  12. 15 бет. Иккинчи куни 4 + 2 = 6 бет, учинчи куни 6 − 1 = 5 бет ўқилган. Жами: 4 + 6 + 5 = 15.
  13. Оқ гултувак. Қизил гултувак ўртада, сариқ унинг ўнгида тургани учун чапдаги жой оқ гултувакка қолади.
  14. 5 бола. Ёнғоқларни иккитадан гуруҳласак, 5 та гуруҳ чиқади: 2 + 2 + 2 + 2 + 2 = 10.
  15. 23. Берилган оралиқдаги соннинг ўнликлар хонасида 2 туради, бирликлар хонасидаги 3 билан бирга 23 ҳосил бўлади.
  16. Малика. Дастлабки уч навбатдан кейин тартиб такрорланади: тўртинчи Азиз, бешинчи Малика, олтинчи Жасур, еттинчи Азиз, саккизинчи Малика.
  17. 12 та китоб. Тенглашгач, ҳар бир токчада 9 тадан китоб бўлади. Юқоридаги токчадан кўчирилган 3 тасини қайтарсак, 9 + 3 = 12 чиқади.
  18. 4 та кубик. Дастлабки уч кубикнинг ҳар бири бошқа рангда чиқиши мумкин. Тўртинчи кубик эса шу уч рангдан бирида бўлиб, аввал олинган кубиклардан бирига рангдош бўлади.
  19. Нок. Азизга анор қолади; Малика нок олмагани учун олма олган. Демак, Жасур нок олган.
  20. 54. Йиғиндиси 9 бўлган ёнма-ён сонлар 5 ва 4. Каттаси ўнликлар хонасида туриши керак, шунинг учун жавоб 54.
  21. 6 та олма. Битта ошқовоқ ўрнига 3 та олма керак бўлса, иккита ошқовоқ ўрнига 3 + 3 = 6 та олма керак.
  22. 10 та ёнғоқ. Ёнғоқлар тенглашгач, ҳар бир болада 8 тадан бўлади. Малика берган 2 тасини унга қайтарсак, дастлабки сон 10 чиқади.
  23. Иккинчи йўл. Йўллар узунлиги мос равишда 15, 12 ва 13 қадам. Уларнинг ичида 12 қадамли йўл энг қисқа.
  24. 73. Энг катта йиғинди учун ўнликлар хоналарига 4 ва 3 ни жойлаштирамиз. Масалан, 42 + 31 = 73; бирликлардаги 1 ва 2 нинг ўрнини алмаштириш йиғиндини ўзгартирмайди.
  25. 4 та копток. Учинчи қутидаги ортиқча 3 тасини четга олсак, 16 та қолади: биринчи қутида икки тенг улуш, қолганларида биттадан улуш бор. Тўртта тенг улушнинг ҳар бири 4 тадан, демак, иккинчи қутида 4 та копток бор.

2-синф мантиқий саволларини қандай текшириш керак?

Топилган жавобни шартга қайта қўйиб кўринг. Масалан, саватлардаги олмалар ҳақидаги топшириқда фақат жами сонни эмас, саватлар орасидаги фарқни ҳам текшириш керак. Жавоб шартнинг бир қисмига мос келиб, бошқасига мос келмаса, ҳисобни қайта кўриб чиқинг.

Мантиқий фикрлашни қандай ривожлантириш мумкин

  • Шартни ўз сўзингиз билан айтинг. Бола нимани билишини ва нимани топиши кераклигини тушунтирсин. Катталар жавобни айтиш ўрнига, етишмаётган маълумотга эътибор қаратсин.
  • Буюмлардан фойдаланинг. Саноқ чўплари, қаламлар ёки карточкалар билан шартни кўрсатинг. Токчалар орасида китоб кўчиришни иккита қоғоз устида ҳам тасвирлаш мумкин.
  • Расм чизинг. Навбат ҳақидаги саволларда болаларни доирачалар билан белгиланг. Шунда кимнинг ўрни саналаётгани, кимлар эса икки бола орасида тургани аниқ кўринади.
  • Жавобдан кўра изоҳни тингланг. Боладан қандай йўл билан топганини сўранг. Хато чиқса, бутун ечимни ўчиртирмасдан, айнан қайси қадамда адашганини бирга текширинг.
  • Шартни бироз ўзгартиринг. Ечилган топшириқдаги сонлардан бирини алмаштириб, янги жавоб топишни таклиф қилинг. Бунда янги шарт ҳам аниқ ва ечиладиган бўлсин.

Бир ўтиришда ҳаммасини тугатишга шошилманг: бола ечимини бемалол тушунтира олган жойда тўхтаб, қолган саволларни кейинги машғулотга қолдиринг.

Кўп бериладиган саволлар

Бу саволларни иккинчи синф ўқувчиси мустақил еча оладими?

Осон бўлимдан мустақил бошлаш мумкин, қийин топшириқларда эса катталарнинг йўналтирувчи саволлари ёрдам беради. Бола шартни тушунмаса, уни соддароқ жумлалар билан қайта айтинг, лекин жавобни дарров берманг.

Бола ҳали кўпайтиришни билмаса, қандай ечади?

Тенг гуруҳлардаги буюмларни кетма-кет қўшиш ёки чизиб санаш мумкин. Масалан, учта ликопчадаги иккитадан олмани 2 + 2 + 2 шаклида ҳисоблаш етарли.

Жавоби тўғри, лекин ечиш йўли бошқача бўлса-чи?

Бошқа йўл билан топилган жавоб ҳам шартларнинг барчасига мос келса, тўғри. Боладан ўз йўлини кўрсатишини сўранг, кейин уни берилган ечим билан солиштиринг.