Периметр ва юза: 20 та тест саволлари жавоблари билан

Периметр ва юза бўйича тест 20 та саволдан иборат бўлиб, 10–16 ёшли ўқувчилар ҳамда билимини текширмоқчи бўлган катталарга мўлжалланган. Ҳар бир саволда битта тўғри жавобни белгиланг, сўнг жавоблар бўлимини очиб, ҳисоблаш йўлингизни изоҳлар билан солиштиринг.

Периметр ва юза бўйича тест саволлари

  1. Кўпбурчакнинг периметри нимани билдиради?
    А) Барча томонлари узунликларининг йиғиндисини
    Б) Шакл эгаллаган текислик қисмининг ўлчамини
    C) Энг узун томонининг узунлигини
    Д) Барча бурчаклари йиғиндисини
  2. Юзани ўлчаш учун қайси бирлик мос келади?
    А) Сантиметр
    Б) Квадрат сантиметр
    C) Килограмм
    Д) Литр
  3. Квадратнинг томони 4 см. Унинг периметрини топинг.
    А) 8 см
    Б) 12 см
    C) 16 см
    Д) 20 см
  4. Томонлари 3 см ва 5 см бўлган тўғри тўртбурчакнинг юзи қанча?
    А) 8 см²
    Б) 16 см²
    C) 30 см²
    Д) 15 см²
  5. Тўғри тўртбурчак шаклидаги суратнинг бўйи 6 см, эни 4 см. Унинг четини тўлиқ ўраш учун қанча узунликдаги тасма керак?
    А) 10 см
    Б) 20 см
    C) 24 см
    Д) 40 см
  6. Томони 7 см бўлган квадрат шаклидаги қоғознинг юзини ҳисобланг.
    А) 49 см²
    Б) 14 см²
    C) 28 см²
    Д) 21 см²
  7. Учбурчакнинг асоси 8 см, шу асосга туширилган баландлиги 5 см. Унинг юзи нечага тенг?
    А) 40 см²
    Б) 13 см²
    C) 26 см²
    Д) 20 см²
  8. Квадратнинг периметри 36 см бўлса, бир томонининг узунлиги қанча?
    А) 6 см
    Б) 18 см
    C) 9 см
    Д) 12 см
  9. Тўғри тўртбурчакнинг юзи 48 см², бир томони 6 см. Иккинчи томонини аниқланг.
    А) 8 см
    Б) 42 см
    C) 12 см
    Д) 9 см
  10. Юзи 60 см² бўлган тўғри тўртбурчакнинг узунлиги 12 см. Унинг периметри қанча?
    А) 17 см
    Б) 24 см
    C) 30 см
    Д) 34 см
  11. 2 м² неча квадрат сантиметрга тенг?
    А) 200 см²
    Б) 20 000 см²
    C) 2 000 см²
    Д) 20 см²
  12. Квадратнинг юзи 81 см². Унинг периметрини топинг.
    А) 18 см
    Б) 324 см
    C) 36 см
    Д) 162 см
  13. Тўғри тўртбурчакнинг периметри 30 см, бир томони 9 см. Унинг юзи қанча?
    А) 189 см²
    Б) 135 см²
    C) 270 см²
    Д) 54 см²
  14. Параллелограммнинг асоси 10 см, шу асосга туширилган баландлиги 6 см. Юзини ҳисобланг.
    А) 30 см²
    Б) 32 см²
    C) 60 см²
    Д) 16 см²
  15. Тўғри бурчакли учбурчакнинг катетлари, яъни тўғри бурчак ҳосил қилувчи томонлари 6 см ва 8 см. Унинг периметри қанча?
    А) 24 см
    Б) 14 см
    C) 28 см
    Д) 48 см
  16. Трапециянинг параллел томонлари 6 см ва 10 см, улар орасидаги баландлик 4 см. Унинг юзини топинг.
    А) 64 см²
    Б) 32 см²
    C) 40 см²
    Д) 24 см²
  17. Томонлари 8 см ва 6 см бўлган тўғри тўртбурчак қоғознинг бурчагидан 3 см га 2 см ўлчамли тўғри тўртбурчак қисм ажратиб олинди. Қолган қисмнинг юзи қанча?
    А) 48 см²
    Б) 54 см²
    C) 42 см²
    Д) 43 см²
  18. Томони 10 м бўлган квадрат ҳовли ичида томони 6 м бўлган квадрат гулзор бор. Ҳовлининг гулзордан ташқаридаги қисми юзини аниқланг.
    А) 16 м²
    Б) 64 м²
    C) 96 м²
    Д) 136 м²
  19. Тўғри тўртбурчакнинг бўйи ҳам, эни ҳам икки баравар оширилди. Унинг юзи қандай ўзгаради?
    А) Икки баравар ошади
    Б) Ўзгармайди
    C) Саккиз баравар ошади
    Д) Тўрт баравар ошади
  20. Квадратнинг томони 3 см узайтирилганда унинг юзи 45 см² га ортди. Дастлабки квадратнинг томони қанча бўлган?
    А) 6 см
    Б) 5 см
    C) 7 см
    Д) 9 см

Тўғри жавоблар

Аввал барча жавобларингизни ёзиб олинг. Кейин қуйидаги бўлимни очинг: изоҳлар фақат натижани эмас, унга қандай келишни ҳам текширишга ёрдам беради.

Жавобларни кўриш
  1. А) Барча томонлари узунликларининг йиғиндиси — периметр шаклнинг бутун чегараси узунлигини билдиради, шунинг учун уни топишда ҳар бир томон узунлиги қўшилади.
  2. Б) Квадрат сантиметр — юза квадрат бирликларда ўлчанади, оддий сантиметр эса томон ёки чегара каби узунликларни ифодалаш учун хизмат қилади.
  3. C) 16 см — квадратнинг тўртта томони тенг бўлгани учун периметри 4 × 4 = 16 см бўлади.
  4. Д) 15 см² — тўғри тўртбурчакнинг юзини топиш учун унинг ёнма-ён икки томони узунликларини кўпайтирамиз: 3 × 5 = 15 см².
  5. Б) 20 см — тасма суратнинг барча четларини ўраши керак, демак, 6 + 4 + 6 + 4 = 20 см узунлик зарур.
  6. А) 49 см² — квадратнинг юзи томонини ўзига кўпайтириш орқали топилади: 7 × 7 = 49 см².
  7. Д) 20 см² — учбурчакнинг юзи асос билан унга туширилган баландлик кўпайтмасининг ярмига тенг: 8 × 5 ÷ 2 = 20 см².
  8. C) 9 см — периметр тўртта тенг томон узунлигининг йиғиндиси бўлгани учун битта томон 36 ÷ 4 = 9 см чиқади.
  9. А) 8 см — юза икки томон узунлиги кўпайтмасига тенг, шу сабабли номаълум томон 48 ÷ 6 = 8 см бўлади.
  10. Д) 34 см — аввал энини 60 ÷ 12 = 5 см деб топамиз, кейин периметрини ҳисоблаймиз: 2 × (12 + 5) = 34 см.
  11. Б) 20 000 см² — 1 м² томонлари 100 см бўлган квадрат юзига тенг, шунинг учун 2 × 100 × 100 = 20 000 см².
  12. C) 36 см — 9 × 9 = 81 бўлгани учун квадратнинг томони 9 см, периметри эса 4 × 9 = 36 см.
  13. Д) 54 см² — ёнма-ён томонлар йиғиндиси 30 ÷ 2 = 15 см, иккинчи томон 15 − 9 = 6 см, юза эса 9 × 6 = 54 см².
  14. C) 60 см² — параллелограмм юзини асос ва айнан шу асосга туширилган баландликни кўпайтириб топамиз: 10 × 6 = 60 см².
  15. А) 24 см — Пифагор теоремасига кўра учинчи томоннинг квадрати 6² + 8² = 100, демак, томон 10 см ва периметр 6 + 8 + 10 = 24 см.
  16. Б) 32 см² — трапециянинг юзи параллел томонлар йиғиндисини баландликка кўпайтириб, иккига бўлиш орқали топилади: (6 + 10) × 4 ÷ 2 = 32 см².
  17. C) 42 см² — дастлабки қоғоз юзи 8 × 6 = 48 см², ажратилган қисм юзи 3 × 2 = 6 см², қолган юза 42 см².
  18. Б) 64 м² — ҳовлининг умумий юзидан гулзор юзини айирамиз: 10 × 10 − 6 × 6 = 100 − 36 = 64 м².
  19. Д) Тўрт баравар ошади — юза бўй билан эннинг кўпайтмаси бўлгани сабабли иккала ўлчамни икки баравар ошириш юзани 2 × 2 = 4 баравар оширади.
  20. А) 6 см — дастлабки томонни а десак, (а + 3)² − а² = 45 тенгламадан 6а + 9 = 45 ва а = 6 см келиб чиқади.

Натижангизни баҳоланг

Ҳар бир тўғри жавоб учун бир балл ҳисобланг. 0–7 та: асосий формулаларни такрорлаб, квадрат ва тўғри тўртбурчакни чизиб машқ қилинг. 8–14 та: асослар тушунарли, энди бирликларни алмаштириш ва бир неча босқичли масалаларни мустаҳкамланг. 15–20 та: билимларингиз пухта; хато чиққан саволларни жавобларга қарамасдан яна ечиб кўринг.

Кўп бериладиган саволлар

Периметр ва юза формулаларини қандай ажратиб эслаб қоламан?

Периметрни шакл четига тасма тортиш, юзани эса ичини катаклар билан қоплаш деб тасаввур қилинг. Дафтарда бир шакл чизиб, чегарасини бошқа рангда белгиланг ва ичидаги катакларни сананг.

Ҳисоблашда калкулятордан фойдаланиш керакми?

Бу тестни калкуляторсиз ечиш мумкин. Оралиқ ҳисобларни қоғозга ёзинг, айниқса номаълум томонни топгандан кейин яна периметр ёки юза ҳисобланадиган саволларда шошилманг.

Нега метрни сантиметрга айлантириш билан квадрат метрни айлантириш фарқ қилади?

Узунликда битта ўлчам, юзада эса иккита ўлчам ўзгаради. Томони 1 м бўлган квадратни сантиметрда ёзсангиз, унинг юзи 100 × 100 = 10 000 см² бўлади.