Қисқа топишмоқларни болалар ҳам, катталар ҳам бирга ечиши мумкин. Навбат билан топишмоқ айтинг, жавобни дарров очмай, аввал ҳаммага ўйлаш учун вақт беринг.
Қисқа топишмоқлар
| № | Топишмоқ | Жавоб |
|---|---|---|
| 1 | Осмонда тунлари кўринар, кундуз кўздан йўқолар. |
Жавобни кўришОй |
| 2 | Оқ-кулранг кўчманчи, осмон бўйлаб сузар, баъзан томчи тўкар. |
Жавобни кўришБулут |
| 3 | Ёмғир ёғса очаман, бошингизни ҳўл қилмайман. |
Жавобни кўришСоябон |
| 4 | Тўрт оёғи бор, жойидан жилмайди; устига дафтар қўйилади. |
Жавобни кўришСтол |
| 5 | Варақлари кўп, ичида ҳикоя, жим туриб билим беради. |
Жавобни кўришКитоб |
| 6 | Осмондан оппоқ тушади, қўлда турса сув бўлади. |
Жавобни кўришҚор |
| 7 | Шиша танам, ичимда шарбат, лабга яқин тутиб ичишар. |
Жавобни кўришСтакан |
| 8 | Деворда осилиб тураман, вақтни кўрсатиб бераман. |
Жавобни кўришСоат |
| 9 | Сафарда йўналиш топишга ёрдам бераман, ичимдаги игна шимолни кўрсатар. |
Жавобни кўришКомпас |
| 10 | Сариқ донлар қатор тизилган, яшил қобиқ ичида пишган. |
Жавобни кўришМаккажўхори |
| 11 | Тишим кўп, тишламайман, сочларни тартибга келтираман. |
Жавобни кўришТароқ |
| 12 | Оёққа жуфт бўлиб кийиламан, кўчада тагни асрайман. |
Жавобни кўришЭтик |
| 13 | Рангли таёқчалар ичимга жойланар, сумкада тартиб билан ётар. |
Жавобни кўришҚаламдон |
| 14 | Эрталаб уфқдан кўтарилиб, атрофга ёруғлик сочар. |
Жавобни кўришҚуёш |
| 15 | Қоронғи осмон бағрида майда нуқтадай милтиллайман. |
Жавобни кўришЮлдуз |
| 16 | Сиёҳим қоғозга ҳарф туширар, қўлда енгил юраман. |
Жавобни кўришРучка |
| 17 | Совуқни сақлайман, ичимда озиқ-овқат туради, эшигим очилиб-ёпилади. |
Жавобни кўришМузлатгич |
| 18 | Сув ичида яшайман, сузгичим билан сузаман. |
Жавобни кўришБалиқ |
| 19 | Қизил мева, устимда майда доначалар, ширин таъмим бор. |
Жавобни кўришҚулупнай |
| 20 | Думалоқман, тепиб ўйнашар, майдонда бир-бирига оширишар. |
Жавобни кўришТўп |
| 21 | Қоронғи хонага ёруғлик бераман, тугмам босилса ёнаман. |
Жавобни кўришЧироқ |
| 22 | Томчилаб осмондан тушаман, ерда кўлмак ясайман. |
Жавобни кўришЁмғир |
| 23 | Тишларим бор, аммо тишламайман, қулфни очиб бераман. |
Жавобни кўришКалит |
| 24 | Кўз олдига тақиламан, майда ёзувни равшан кўрсатаман. |
Жавобни кўришКўзойнак |
| 25 | Кўринмайман, лекин қулоққа етаман, гап ва қўшиқда эшитиламан. |
Жавобни кўришОвоз |
| 26 | Оқ ва юмшоқман, далада ўсаман, матога айланаман. |
Жавобни кўришПахта |
| 27 | Ер остида ўсаман, тўқ сариқ танамни ошга солишади. |
Жавобни кўришСабзи |
| 28 | Эгрироқ, сариқ пўстли, ичим ширин мева. |
Жавобни кўришБанан |
| 29 | Икки ғилдирагим, рулим бор, педалимни айлантириб юраман. |
Жавобни кўришВелосипед |
| 30 | Жарангласам, дарс бошланади, мактабда мени эшитишади. |
Жавобни кўришҚўнғироқ |
Топишмоқлардаги ишораларни қандай топамиз?
Топишмоқни ечаётганда ҳар бир ишорани алоҳида ўйлаб кўринг. Масалан, компас ҳақидаги топишмоқда сафар ва шимол тилга олинади. Бу белгилар йўналишни кўрсатадиган буюмни эслатади.
Тароқ ҳақидаги топишмоқда тишлар борлиги айтилади, лекин улар тишламайди. Бундай қарама-қарши ишора болага буюмни таниш белгиси орқали топишга ёрдам беради.
Кўзойнак ҳақидаги топишмоқ ҳам вазифани билдиради: у кўз олдига тақилади ва ёзувни равшан кўрсатади. Пахта ҳақидаги топишмоқда эса ранг, юмшоқлик ва қаерда ўсиши бирга келади.
Агар жавоб топилмаса, топишмоқни яна бир марта секин ўқинг. Бола биринчи ишорани айтсин, кейин қолган белгиларни қўшинг.
Кичкинтойлар учун осон топишмоқлар
- Қизил ёки яшил бўламан,
дарахт шохида пишаман.
Жавобни кўриш
Олма
- Мўйловим бор, майин юраман,
миёв деб овоз чиқараман.
Жавобни кўриш
Мушук
- Дастурхонга қўйишади,
нонуштада ейишади.
Жавобни кўриш
Нон
- Илдизим ерда, шохим осмонда,
қушлар қўнади бағримга.
Жавобни кўриш
Дарахт
- Рангим турли, ҳидим ёқимли,
боғда очиламан.
Жавобни кўриш
Гул
- Дастурхонда овқат оламан,
қўлда ушлаб таом ейман.
Жавобни кўриш
Қошиқ
Топишмоқлар билан қандай ўйнаш мумкин
- Оилавий навбат: Ҳар ким биттадан топишмоқ айтсин. Жавобни топган киши кейингисини танлайди.
- Йўлда: Машинада ёки сайрда битта топишмоқ айтинг, кейин ҳамма навбат билан тахмин қилсин.
- Расм билан: Жавобни топгач, бола уни қоғозга чизсин. Бошқалар расм нимани англатишини топсин.
- Исора қўшиш: Жавоб дарров топилмаса, янги белги айтинг. Масалан, буюм қаерда туришини ёки нима иш қилишини тушунтиринг.
Кўп бериладиган саволлар
Топишмоқни болага қандай ўқиб бериш керак?
Аввал топишмоқни аниқ ва шошмасдан ўқинг. Жавобни айтишга ошиқманг, болага ишоралар устида ўйлаш учун фурсат беринг.
Жавобни тополмаса, нима қиламиз?
Топишмоқдаги белгиларни битталаб эслатиб чиқинг. Зарур бўлса, жавобга олиб борадиган яна бир содда ишора қўшинг.
Бу топишмоқларни гуруҳ бўлиб айтиш мумкинми?
Ҳа, уларни уйда, йўлда ёки болалар гуруҳида навбат билан айтиш мумкин. Жавобни топган болага кейинги топишмоқни танлашни таклиф қилинг.