Yoz haqida topishmoqlar bolalar va kattalarga birga fikrlashib, meva-cheva, tabiat hamda yozgi kunlarni eslashga yordam beradi. Navbat bilan topishmoq ayting, javobni esa topishga urinib ko‘rmaguncha ochmang.
Yoz haqida topishmoqlar
- Osmonda turar oltin koptok,
Yerga sochar iliq chiroq.
Javobni ko’rish
Quyosh
- Tashim yashil, ichim qip-qizil,
Donalarim qora, ta’mim shirin.
Javobni ko’rish
Tarvuz
- Oppoq, shirin, sovuq taom,
Issiq kunda bo‘lar orom.
Javobni ko’rish
Muzqaymoq
- Yomg‘ir yog‘sa, bosh uzra ochilar,
Quyosh qizdirsa, pana bo‘lar.
Javobni ko’rish
Soyabon
- Ko‘rinmaydi, yuzni silaydi,
Barg va pardani sekin tebratadi.
Javobni ko’rish
Shabada
- Hovli chetidan jildirab o‘tar,
Dalaga borib, ekinni sug‘orar.
Javobni ko’rish
Ariq
- Chanqoq kelsa, ichamiz uni,
Rangsiz, tiniq — hayot manbai.
Javobni ko’rish
Suv
- Dumaloq, xushbo‘y, ichi sariq,
Po‘sti yupqa, ta’mi shirinroq.
Javobni ko’rish
Qovun
- Yumshoq tukli, danagi qattiq,
Mevasi shirin, rangi sarg‘ish.
Javobni ko’rish
Shaftoli
- Shoxda osilar mayda-mayda,
Qizil donalari shirin ta’mda.
Javobni ko’rish
Gilos
- Shoxda tizilar donalari,
Shirin bo‘lar har bir shingili.
Javobni ko’rish
Uzum
- Uzun, yashil, ichi sersuv,
Salatga qo‘shilsa, mazasi zo‘r.
Javobni ko’rish
Bodring
Biroz o’ylantiradigan topishmoqlar
- Dumaloq, qip-qizil, ichida urug‘i bor,
Taomga qo‘shilsa, rang beradi ko‘p bor.
Javobni ko’rish
Pomidor
- Guldan gulga qo‘nib uchadi,
G‘uvillab, shirin ne’mat tayyorlaydi.
Javobni ko’rish
Ari
- Rangli qanotin yozib uchadi,
Gul ustiga qo‘nib, dam oladi.
Javobni ko’rish
Kapalak
- Ildizi yerda, tanasi tik,
Shoxlari keng, barglari ko‘p.
Javobni ko’rish
Daraxt
- Osmonda suzadi, oppoq paxtadek,
Ba’zan yomg‘ir olib kelar sekin.
Javobni ko’rish
Bulut
- Tomchilari yerdan sakraydi,
Tom va derazani taqillatadi.
Javobni ko’rish
Yomg’ir
- Yomg‘irdan keyin osmonda ko‘rinar,
Rangli yoy bo‘lib jilvalanar.
Javobni ko’rish
Kamalak
- Dalada sakrab yuradi,
Yoz oqshomida chirillab sayraydi.
Javobni ko’rish
Chigirtka
- Oyoqqa kiyiladi, uchi ochiq,
Yozgi sayrga qulay va yengil.
Javobni ko’rish
Sandali
- Ko‘z oldida turadi, ko‘rishga xalaqit bermaydi,
Yorug‘lik ko‘zni qamashtirganda taqiladi.
Javobni ko’rish
Ko’zoynak
- Sovuqda qattiq, kaftda erir,
Ichimlik ichida asta yo‘qolib ketar.
Javobni ko’rish
Muz
- Tokka ulansa, parraklari aylanar,
Xonadagi havoni yengil siljitar.
Javobni ko’rish
Ventilyator
Kichkintoylar uchun oson topishmoqlar
- Darslar tugab, maktab tin olar,
Bolalar dam olib, sayrga chiqar.
Javobni ko’rish
Ta’til
- Daraxtda pishar, rangi sariq,
Danagi qattiq, ta’mi shirinroq.
Javobni ko’rish
O’rik
- Yerga yaqin o‘sar, qizil va xushbo‘y,
Mayda donalari ko‘rinib turar.
Javobni ko’rish
Qulupnay
- Boshga kiyiladi, soyasi bor,
Sayrda yuzni quyoshdan asrar.
Javobni ko’rish
Kepka
- Mevadan tayyorlangan ichimlik,
Shirin, salqin — chanqoqbosdi.
Javobni ko’rish
Sharbat
- Mayda qanotli, kechasi uchadi,
Ba’zan quloq yonida vizillaydi.
Javobni ko’rish
Chivin
Topishmoqlar bilan qanday o’ynash mumkin
- Dasturxon atrofida: Bir kishi topishmoqni o‘qiydi, qolganlar navbat bilan javob aytadi. To‘g‘ri javob topilmasa, yana bir ishora qo‘shish mumkin.
- Yo‘lda: Telefonga qaramay, topishmoqlarni yoddan aytib o‘ynang. Avtobusda yoki sayrda ko‘ringan meva, daraxt va bulutlar yangi topishmoqlarga ilhom beradi.
- Juftlikda: Ikki kishi bittadan topishmoq tuzadi, keyin bir-biriga aytadi. Javob topish uchun shoshilmay, berilgan belgilarni birma-bir eslang.
- Bolalar davrasida: Navbatni teng taqsimlang, javob topolmagan bolaga qo‘shimcha ishora bering. O‘yinda maqsad tezlik emas, birga fikrlash va kulib vaqt o‘tkazishdir.
Topishmoqlarni sayrda ko‘rgan narsalaringiz bilan bog‘lab ayting: shunda javob topish ham, o‘zingiz yangisini tuzish ham osonlashadi.
Ko’p beriladigan savollar
Topishmoq javobini qachon ochgan ma’qul?
Avval bolaga mustaqil o‘ylash uchun vaqt bering. Javob topilmasa, topishmoqdagi rang, shakl yoki vazifaga oid belgini yana bir bor o‘qib bering.
Bolalar o’zlari ham topishmoq tuza oladimi?
Ha, ular atrofdagi meva, buyum yoki tabiat hodisasini tasvirlab ko‘rishi mumkin. Faqat javobni topish uchun yetarli va aniq belgilarni aytish kerak.
Bir topishmoqning javobi bir nechta bo’lishi mumkinmi?
Ba’zan topishmoqdagi ishoralar bir necha javobga mos keladi. Bolalar bilan o‘ynaganda, bitta javobga olib boradigan aniq belgilarni tanlang.