Она тили 7-синф тест тўплами равиш, ёрдамчи сўзлар, ундов, тақлид ва модал сўзлар ҳақидаги 20 та саволдан тузилган. Ҳар бир саволда битта тўғри жавоб бор; аввал вариантларни белгиланг, кейин охиридаги жавоблар ва изоҳлар орқали ўзингизни текширинг.
Она тили 7-синф тест саволлари: асосий тушунчалар
Дастлаб сўз туркумларини фарқлашга эътибор беринг. Равишни аниқлаётганда унинг қандай сўроққа жавоб бўлишини ва ҳаракатнинг қайси белгисини билдиришини ўйлаб кўринг.
- Қайси сўз мустақил сўз туркумига киради?
А) Китоб
Б) Билан
C) Аммо
Д) Фақат - Берилган сўзлардан ёрдамчи сўзни топинг.
А) Дафтар
Б) Секин
C) Аммо
Д) Югурмоқ - Қайси равиш ҳаракатнинг қай тарзда бажарилишини билдиради?
А) Кеча
Б) Секин
C) Юқорида
Д) Атайлаб - Пайт равиши қатнашган гапни белгиланг.
А) Жасур олдинда юрди.
Б) Малика тез гапирди.
C) Азиз атайлаб кутди.
Д) Нодира эртага келади. - Ўрин равишини аниқланг.
А) Бугун
Б) Ичкарида
C) Пиёда
Д) Жуда - “Азиз саволни атайлаб такрорлади” гапида мақсад маъносини билдирган сўз қайси?
А) Атайлаб
Б) Азиз
C) Саволни
Д) Такрорлади - “Бу топшириқ жуда осон экан” гапидаги даража-миқдор равишини топинг.
А) Бу
Б) Топшириқ
C) Осон
Д) Жуда
Ўртача даража: ёрдамчи ва алоҳида гуруҳ сўзлар
Энди сўзнинг гапдаги вазифасини ҳам кузатинг. Масалан, буюм номини билдирган сўз билан сўзларни ўзаро боғлайдиган восита бир хил вазифа бажармайди.
- “Малика қалам билан ёзди” гапида “билан” қандай ёрдамчи сўз?
А) Боғловчи
Б) Юклама
C) Кўмакчи
Д) Ундов сўз - Ёрдамчи сўзларни мустақил сўзлардан ажратадиган белги қайси?
А) Алоҳида гап бўлаги бўлиб келмайди.
Б) Барчаси кўплик қўшимчасини олади.
C) Ҳар доим ҳаракатни билдиради.
Д) Барчаси замон шаклига эга бўлади. - “Бугун кутубхонага борасизми?” гапида сўроқ маъносини қайси восита ҳосил қилган?
А) Бугун сўзи
Б) Кутубхонага сўзи
C) -сиз қўшимчаси
Д) -ми юкламаси - Қайси қаторда кўмакчи берилган?
А) Лекин
Б) Ахир
C) Учун
Д) Ҳатто - Нуқталар ўрнига қарама-қарши мазмунни боғлайдиган сўзни қўйинг: “Ҳаво совуқ эди, … биз сайрни давом эттирдик”.
А) Ва
Б) Лекин
C) Ҳамда
Д) Билан - Ҳис-ҳаяжонни билдирадиган ундов сўзни белгиланг.
А) Эҳтимол
Б) Гурс
C) Ва
Д) Эҳ - Қайси бирлик товушга тақлидни билдиради?
А) Аттанг
Б) Тақ-тақ
C) Албатта
Д) Бироқ
Мураккаброқ саволлар: маъно ва гапдаги вазифа
Охирги топшириқларда шакли ўхшаш бирликларни фарқлашингиз керак. Шошилмай ўқинг: жуфт сўз билан такрорий сўзнинг тузилишига, ёрдамчи сўзнинг эса гапдаги хизматига қаранг.
- “Эҳтимол, эртага машғулот бўлар” гапидаги “эҳтимол” қандай бирлик?
А) Модал сўз
Б) Ундов сўз
C) Тақлид сўз
Д) Кўмакчи - Қайси модал сўз фикрнинг ишонч билан айтилганини билдиради?
А) Балки
Б) Эҳтимол
C) Албатта
Д) Чамаси - Жуфт равишни топинг.
А) Ҳар куни
Б) Аста-секин
C) Бугун
Д) Дўстона - Қайси равиш бир сўзнинг такрорланишидан тузилган?
А) Аста-секин
Б) Бир зум
C) Тез-тез
Д) Кўплаб - “Азиз ва Малика кутубхонага борди” гапида “ва” нималарни боғлаган?
А) Икки кесимни
Б) Икки аниқловчини
C) Икки содда гапни
Д) Икки уюшиқ эгани - “Малика ҳам танловда қатнашди” гапидаги “ҳам” қандай вазифада келган?
А) Юклама
Б) Кўмакчи
C) Боғловчи
Д) Равиш
Тўғри жавоблар
Она тили 7-синф тест жавобларини белгиларингиз билан солиштиринг. Хато чиққан саволда фақат ҳарфни эмас, изоҳдаги фарқловчи белгини ҳам текширинг.
- А) Китоб — от туркумидаги мустақил сўз бўлиб, нарса номини билдиради.
- C) Аммо — сўз ва гапларни боғлашга хизмат қиладиган ёрдамчи сўз, яъни боғловчи.
- Б) Секин — “қандай?” сўроғига жавоб бўлиб, ҳаракатнинг бажарилиш тарзини билдиради.
- Д) “Нодира эртага келади” гапидаги эртага равиши ҳаракатнинг пайтини кўрсатади.
- Б) Ичкарида — “қаерда?” сўроғига жавоб бўладиган ўрин равиши.
- А) Атайлаб сўзи ҳаракатнинг мақсад билан бажарилганини билдирадиган мақсад равишидир.
- Д) Жуда сўзи осонлик белгисининг даражасини кучайтириб, даража-миқдор равиши вазифасида келган.
- C) Билан кўмакчиси бу гапда ёзиш учун ишлатилган воситани билдирган қалам сўзини феълга боғлайди.
- А) Ёрдамчи сўзлар мустақил гап бўлаги бўлмайди, улар боғлаш ёки қўшимча маъно беришга хизмат қилади.
- Д) -ми сўроқ юкламаси гап мазмунига сўроқ маъносини қўшган.
- C) Учун — сўзни бошқа сўзга боғлашга хизмат қиладиган кўмакчи.
- Б) Лекин боғловчиси ҳавонинг совуқлиги билан сайрнинг давом этиши ўртасидаги зидликни ифодалайди.
- Д) Эҳ — сўзловчининг ҳис-ҳаяжонини билдирадиган ундов сўз.
- Б) Тақ-тақ — тақиллаш товушига тақлид асосида ҳосил бўлган тақлид сўз.
- А) Эҳтимол модал сўзи сўзловчининг фикрни тахмин билан айтаётганини билдиради.
- C) Албатта модал сўзи айтилаётган фикрга ишончни ифодалайди.
- Б) Аста-секин маъноси яқин икки қисмнинг жуфтлашишидан ҳосил бўлган равишдир.
- C) Тез-тез бир сўзнинг такрорланишидан тузилгани учун такрорий равишдир.
- Д) Ва боғловчиси бир хил кесимга боғланган Азиз ва Малика уюшиқ эгаларини бирлаштирган.
- А) Ҳам бу гапда сўзларни боғламай, Маликанинг ҳам қатнашганини таъкидлагани учун юклама вазифасида келган.
Натижангизни баҳоланг
Ҳар бир тўғри жавоб учун бир балл ҳисобланг. Қуйидаги мезон машқ натижасини тушунишга ёрдам беради, лекин мактабдаги расмий баҳонинг ўрнини босмайди.
- 0–9 та тўғри жавоб: асосий тушунчаларни яна машқ қилинг; равиш сўроқлари ва ёрдамчи сўзларнинг вазифаларидан бошланг.
- 10–15 та тўғри жавоб: таянч билимларингиз бор; хато чиққан мавзулар бўйича ўзингиз гап тузиб, сўзларнинг вазифасини изоҳланг.
- 16–20 та тўғри жавоб: мавзуларни яхши фарқлаяпсиз; жавобингизни қоида ва мисол билан асослашни машқ қилинг.
Хато қилган саволингизга ўхшаш битта янги мисол тузинг ва уни нега шундай таҳлил қилганингизни ёзинг.
Кўп бериладиган саволлар
Бу тест 7-синф она тили фанининг барча мавзуларини қамраб оладими?
Йўқ, саволлар асосан равиш, ёрдамчи сўзлар ҳамда ундов, тақлид ва модал сўзларга қаратилган. Тўлиқ такрорлаш учун дарслигингиздаги бошқа мавзуларга оид машқларни ҳам бажаринг.
“Ҳам” сўзи нега охирги саволда боғловчи эмас?
Чунки “Малика ҳам танловда қатнашди” гапида у икки сўз ёки гапни боғламаган, балки қўшимча таъкид маъносини берган. Уни “Ҳам Азиз, ҳам Малика қатнашди” гапи билан солиштирсангиз, вазифадаги фарқ аниқроқ кўринади.
Она тили 7-синф тест топшириқларини қайта ишлашда нимани ўзгартириш керак?
Кейинги уринишда вариантни танлаш билан чекланмай, сабабини ҳам айтинг. Масалан, равишни топсангиз, унинг сўроғи ва маъно турини ёзинг; шунда жавоб ҳарфини эмас, қоидани эслаб қоласиз.