Нон ҳақида мақоллар

Нон ҳақида мақоллар меҳнат, ризқ ва нонни қадрлаш ҳақида ўйлашга ундайди. Уларни иншо ёки дарсда мисол қилиб келтириш, ёхуд оилавий суҳбатда маъносини бирга муҳокама қилиш мумкин.

Меҳнатли нон — шакар, Меҳнатсиз нон — заҳар.
Меҳнатнинг нони — ширин, Ялқовнинг жони — ширин.
Нон емоқчи бўлсанг, Ўтин ташишдан эринма.
Нонни меҳнат топган, Меҳнатни нон топган.
Сен ишни қувсанг, Нон сени қувар.
Ошни аясанг — ошга, Нонни аясанг — нонга.
Дон аяган донга етар, Нон аяган — нонга.
Бир бошоқ дон — Бир сават нон.
Деҳқон одам дон сочар, Эл-юртига нон сочар.
Деҳқон ишлаб дон сочар Элга ризқ йўлин очар.
Эрта эккан хирмон қилур, Кеч эккан армон қилур.
Ҳунар бўлса қўлингда, Нон топилар йўлингда.
Ширмой нонингни берма, Ширин сўзингни бер.
Меҳмон кўрки — дастурхон.
Бели оғримаганнинг нон ейишини кўр.

Жавоблар

Меҳнатли нон — шакар, Меҳнатсиз нон — заҳар.

Ўз меҳнати билан топилган нон қадрланади, меҳнатсиз келган нарсанинг қадрига етиш эса қийинроқ бўлади.

Меҳнатнинг нони — ширин, Ялқовнинг жони — ширин.

Меҳнат қилиб топилган ризқ ёқимли бўлади. Ишдан қочган одам эса кўпроқ ўз роҳатини ўйлайди.

Нон емоқчи бўлсанг, Ўтин ташишдан эринма.

Нон топиш учун аввал меҳнат қилиш керак. Мақсадга эришиш йўлида зарур юмушдан қочмаслик лозим.

Нонни меҳнат топган, Меҳнатни нон топган.

Меҳнат ризқ келтиради, топилган ризқ эса одамни ишлашга ундайди. Улар бир-бирига боғлиқ.

Сен ишни қувсанг, Нон сени қувар.

Ишни ғайрат билан бажарган одам рўзғорига керакли нарсани топади. Аввал вазифага киришиш лозим.

Ошни аясанг — ошга, Нонни аясанг — нонга.

Озиқ-овқатни тежаб ишлатиш унинг узоқроқ етишига ёрдам беради. Исроф қилмаслик уй-рўзғорда ҳам асқатади.

Дон аяган донга етар, Нон аяган — нонга.

Дон ва нонни эҳтиёт қилган одам уларни қадрлайди, зое кетишига йўл қўймайди.

Бир бошоқ дон — Бир сават нон.

Кичик бир бошоқ дон ҳам нон тайёрлашга ҳисса қўшади. Доннинг ортида кўп меҳнат борлигини эслатади.

Деҳқон одам дон сочар, Эл-юртига нон сочар.

Деҳқон етиштирган дон кўпчиликнинг дастурхонига нон бўлиб боради. Унинг меҳнати элга наф келтиради.

Деҳқон ишлаб дон сочар Элга ризқ йўлин очар.

Деҳқон ерга дон сепиб, ҳосил етиштиради. Шу меҳнат халқ учун озиқ-овқат етишига хизмат қилади.

Эрта эккан хирмон қилур, Кеч эккан армон қилур.

Ишни вақтида бошлаш ҳосил олишга ёрдам беради. Кечиккан иш эса кутилган натижани бермаслиги мумкин.

Ҳунар бўлса қўлингда, Нон топилар йўлингда.

Бирор ҳунарни билган одам меҳнат қилиб ризқ топа олади. Билим ва маҳорат турли вазиятларда қўл келади.

Ширмой нонингни берма, Ширин сўзингни бер.

Яхши муомала одамга қувонч бағишлайди. Бировга мулойим гапириш учун қимматбаҳо нарса бериш шарт эмас.

Меҳмон кўрки — дастурхон.

Меҳмонни дастурхон атрофида кутиб олиш унга эҳтиром кўрсатишнинг бир кўринишидир. Самимий муомала ҳам дастурхонни файзли қилади.

Бели оғримаганнинг нон ейишини кўр.

Нон топиш ортида меҳнат бор. Бировнинг меҳнатини кўрмай туриб, унинг топганини осон деб ўйламаслик керак.

Мақолларни дарсда ва уйда қандай ишлатиш мумкин?

Дарсда мақолни танлаб, унинг маъносини ўз сўзларингиз билан тушунтиринг. Сўнг иншо ёки суҳбатда шу фикрга мос бир вазиятни мисол қилинг.

Уйда эса бир мақолни ўқиб, оила аъзоларидан қандай тушунганини сўраш мумкин. Масалан, дастурхон атрофида нонни тежаш ёки нон топиш учун қилинадиган меҳнат ҳақида гаплашинг. Шунда мақол қуруқ ёдланган жумла бўлиб қолмайди.

Болалар учун қисқа мақоллар

Кетмон чопдим — нон тишладим.
Эр — дон, деҳқон — хазинабон.
Қор — ош билан нон.
Қор ёғди — дон ёғди, Ёмғир ёғди — ош ёғди.
Овчи нон қидирар, Кончи — кон.
Ишсиз бошим — ошсиз бошим.
Иш бор ерда ош бор.

Кўп бериладиган саволлар

Иншо учун қайси нон ҳақидаги мақоллар мос?

Меҳнат ва ризқ мавзусидаги «Меҳнатли нон — шакар, Меҳнатсиз нон — заҳар» мақолини келтириш мумкин. Деҳқон меҳнати ҳақида ёзсангиз, «Деҳқон одам дон сочар, Эл-юртига нон сочар» мос келади.

«Бир бошоқ дон — Бир сават нон» мақолини болага қандай тушунтириш мумкин?

Бир бошоқдан дон, ундан эса нон тайёрланишини содда қилиб айтинг. Нон дастурхонга келгунча кўп меҳнат кетишини ҳам эслатишингиз мумкин.

Нон ҳақидаги мақолларни оилавий суҳбатда қандай қўлласа бўлади?

Нонни тежаш ёки бирор ишни вақтида бажариш ҳақида гап кетганда, мос мақолни айтинг. Кейин оила аъзолари унинг маъносини ўз мисоллари билан тушунтирсин.