Флешка — ҳужжат, сурат, мусиқа ва бошқа файлларни сақлаш ҳамда бир компьютердан бошқасига кўчириш учун ишлатиладиган кичик хотира қурилмаси. Уни танлашда хотира сиғими, қурилмангизга мос улагич ва фойдаланиш қулайлигига қаранг. Файлларни тартиблаш, нусхасини сақлаш ва қурилмани эҳтиёт қилиш ҳам ундан бемалол фойдаланишга ёрдам беради.
Флешка нима ва қандай ишлайди?
Бу қурилмани кичкина кўчма жавонга ўхшатиш мумкин. Жавонга дафтар ва китоб жойласангиз, унинг хотирасига электрон файлларни ёзасиз. Файл — компьютерда алоҳида ном билан сақланадиган ҳужжат, сурат, видео ёки бошқа маълумот. Масалан, мактаб учун тайёрлаган тақдимотингизни унга кўчириб, синфдаги компьютерда очишингиз мумкин.
Ичидаги электрон хотира маълумотни электрга уланмаган пайтда ҳам сақлайди. Шунинг учун қурилмани компьютердан ажратиб, сумкангизга солганингизда файллар одатда ўчиб кетмайди. Бироқ бу уларнинг ҳеч қачон йўқолмаслигини англатмайди: қурилма бузилиши, йўқолиши ёки файл тасодифан ўчирилиши мумкин. Ягона нусхани фақат шу ерда қолдирманг.
Компьютерга улаш учун кўпинча USB улагич ишлатилади. Улагич — қурилманинг компьютер уясига кирадиган қисми, уя эса уни қабул қиладиган жой. Улагичлар турли шаклда бўлади, шунинг учун ташқи кўриниши ёққан буюмни дарров танлаш етарли эмас. Аввал уни қайси компьютерга улашингизни аниқланг; файлни очиш учун ўша компьютерда мос дастур ҳам керак бўлиши мумкин.
Қайси хотира сиғими сизга мос?
Хотира сиғими — қурилмага қанча маълумот жойлашини билдиради. Қадоқда буни одатда GB белгиси билан кўрсатиладиган гигабайтда ёзишади. Керакли сиғимни танлаш учун аввал нималарни сақлашингизни ўйлаб кўринг: матнли ҳужжатлар кўпинча камроқ, видео ва кўп суратлар эса кўпроқ жой эгаллайди. Фақат файллар сонига қараш етмайди, чунки уларнинг ҳажми турлича бўлади.
Масалан, Азиз исмли ўқувчи қурилмани асосан ёзма топшириқларини олиб юриш учун танлаяпти, деб тасаввур қилайлик. Унинг эҳтиёжи оилавий видеоларни йиғадиган кишиникидан бошқача. Сиз ҳам компьютердаги керакли файлларни битта папкага тўплаб, унинг хусусиятларидан умумий ҳажмини кўришингиз мумкин. Папка — файлларни гуруҳлаб сақлайдиган электрон жой; бу оддий текширув танловни анча осонлаштиради.
Фақат бугунги файлларингизни эмас, кейин қўшиладиганларини ҳам ҳисобга олинг. Бироз бўш жой қолдириш қулай. Лекин катта сиғимнинг ўзи сифат кафолати эмас: мос улагич, ишончли ишлаш ва фойдаланиш қулайлиги ҳам керак. Хариддан олдин қуйидагиларни текширинг:
- Улагич сиз ишлатадиган компьютер уясига мос келадими?
- Танланган сиғим керакли файлларингиз ва кейинги қўшимчалар учун етадими?
- Қопқоғи ёки суриладиган қисми сизга қулайми?
- Қадоқдаги маълумотлар аниқ ёзилганми, сотувчи маҳсулот ҳақида тушунтира оладими?
Тезлик ва ташқи кўринишдан қайси бири муҳим?
Чиройли қобиқ ички хотиранинг қандай ишлашини кўрсатмайди. Кундалик фойдаланишда улагичнинг маҳкам туриши, қобиқнинг бутунлиги ва қурилмани ушлаш қулайлиги кўпроқ асқатади. Жуда катта безакли қобиқ компьютердаги ёнма-ён уяларни тўсиб қўйиши мумкин. Шу сабабли харид пайтида фақат рангига эмас, шаклига ҳам қаранг.
Кўчириш тезлиги — файлни ёзиш ёки ўқиш қанчалик тез бажарилишини англатади. Катта видеолар билан ишласангиз, кутиш вақти сезилади; кичик матнли ҳужжатларда эса фарқ унча билинмаслиги мумкин. Натижа фақат хотира қурилмасига боғлиқ эмас: компьютернинг уланиш имконияти ҳам таъсир қилади. Қадоқдаги тезлик ҳақидаги ёзувни ҳар қандай компьютерда бир хил натижа берадиган ваъда деб тушунманг.
Қопқоқли ёки улагичи ичкарига суриладиган турлар орасидан ўзингизга қулайини танланг. Алоҳида қопқоқ йўқолиб қолиши мумкин, суриладиган қисм эса бемалол очилиб-ёпилиши керак. Агар қурилмани кўп олиб юрсангиз, уни сумканинг доимий кичик бўлимига жойлаш фойдали. Шу одат уни қидиришга кетадиган вақтни ҳам камайтиради.
Файлларни йўқотмасдан қандай фойдаланилади?
Флешка ичидаги файлларни тартибли сақласангиз, кераклисини топиш осонлашади. Масалан, дарс материаллари, оилавий суратлар ва бошқа ҳужжатлар учун алоҳида папкалар очинг. Файлга мазмунини билдирадиган ном беринг: Табиат ҳақидаги тақдимот деган ном тушунарсиз ҳарфлар йиғиндисидан қулайроқ. Муҳим ҳужжатни ўзгартиришдан олдин унинг алоҳида нусхасини сақлаб қўйиш ҳам асқатади.
Кўчириш тугагунча қурилмани ажратманг. Экрандаги жараён якунлангач, компьютердаги хавфсиз чиқариш буйруғидан фойдаланинг ва ажратиш мумкинлиги ҳақидаги хабарни кутинг. Улагич уяга кирмаса, уни куч билан тиқманг: йўналиши ёки шакли мос келмаётган бўлиши мумкин. Қурилмани намликдан, қаттиқ зарбадан ва улагичига кир тўпланишидан асранг.
Бегона компьютерга улаганда маълумот хавфсизлигини ҳам ўйланг. Номаълум файлларни очманг, айниқса улар сиз кутмаган жойда пайдо бўлса. Антивирус — зарарли дастурларни аниқлашга ёрдам берадиган дастур; компьютерда шундай ҳимоя воситасидан фойдаланиш фойдали. Энг керакли ҳужжатларнинг бошқа қурилмада ёки ишончли сақлаш жойида қўшимча нусхаси бўлсин, шахсий файлларингизни эса умумий компьютерда қолдирманг.
Қизиқарли фактлар
- Электрдан узилганда ҳам бу турдаги электрон хотира ёзилган маълумотни сақлай олади.
- Бир хил миқдордаги файллар турлича жой эгаллайди: сони тенг бўлиши ҳажми тенглигини билдирмайди.
- Файлни бошқа жойга нусхалаш унинг асл нусхасини ўчирмайди.
- Хотирада бўш жой бўлса ҳам, файлни очиш учун компьютерда мос дастур керак бўлиши мумкин.
- Қурилманинг ташқи катталиги унинг хотира сиғимини аниқ кўрсатмайди.
Оддий машқ қилиб кўринг: муҳим бўлмаган матнли ҳужжатдан нусха олиб, уни хотира қурилмасидаги янги папкага жойланг. Кейин нусхани очиб текширинг ва қурилмани хавфсиз ажратинг. Шу машқ нусхалаш билан файлни бутунлай кўчириш орасидаги фарқни тушунишга ёрдам беради, асл ҳужжатингиз эса компьютерда қолади.
Кўп бериладиган саволлар
Флешкани телефонга улаш мумкинми?
Телефон ташқи хотира қурилмасини қўллаб-қувватласа ва улагич мос бўлса, улаш мумкин. Айрим ҳолларда ўтказгич, яъни турли улагичларни бир-бирига мослайдиган мослама керак бўлади. Хариддан олдин телефонингиз қўлланмасидан бундай уланиш борлигини текширинг.
Компьютер қурилмани кўрмаса нима қилиш керак?
Аввал улагич тўғри кирганини текширинг, сўнг бошқа мос уяда синаб кўринг. Ичида керакли файллар бўлса, хотирани тозалайдиган ёки қайта тайёрлайдиган буйруқларни тушунмасдан тасдиқламанг. Муаммо қолса, компьютердан яхши тушунадиган кишидан ёрдам сўранг.
Ўчирилган файлни қайтариш мумкинми?
Баъзан қайтариш мумкин, лекин бунга кафолат йўқ. Керакли файл тасодифан ўчса, қурилмага янги маълумот ёзмай туринг ва тажрибали мутахассисдан ёрдам сўранг. Олдиндан сақланган қўшимча нусха бундай вазиятда энг қулай ечим бўлади.
Улагичлари бир хил бўлса, исталганини танласам бўладими?
Йўқ, улагичнинг бир хиллиги барча имкониятлар тенглигини англатмайди. Сиғим, файл кўчириш тезлиги ва қобиқнинг қулайлигини ҳам солиштиринг. Танловни ташқи безакка эмас, ўзингиз бажарадиган ишга мосланг.