Алгоритм тести алгоритм ва дастурлаш асосларини 20 та савол орқали текширишга ёрдам беради. Саволлар 10–16 ёшли мактаб ўқувчилари ва билимини синаб кўрмоқчи бўлган катталар учун мўлжалланган. Ҳар саволдан битта жавобни танланг, ҳарфини ёзиб боринг ва охиридаги жавоблар жадвали билан солиштиринг.
Алгоритм тести: алгоритм ва дастурлаш асослари бўйича тест саволлари
Саволлар осондан мураккабга қараб жойлаштирилган. Мисолларда х = 4 ёзуви х ўзгарувчига 4 қийматини беришни англатади; шарт ичидаги тенглик эса қийматларни таққослайди. Такрорлаш чегаралари ва рўйхатдаги ўринларни санаш тартиби тегишли саволларда алоҳида кўрсатилган.
| № | Савол ва жавоб вариантлари |
|---|---|
| 1 | Алгоритм деганда нима тушунилади? А) Масалани ечиш учун аниқ тартибда берилган кўрсатмалар Б) Компьютернинг фақат ташқи қисмлари рўйхати C) Натижаси текширилмайдиган тахминлар тўплами Д) Бир-бирига боғланмаган тасодифий белгилар |
| 2 | Дастурдаги ўзгарувчи нима учун керак? А) Экраннинг ёрқинлигини доимий сақлаш учун Б) Барча буйруқларни ўчириш учун C) Қийматни ном билан сақлаш ва ундан фойдаланиш учун Д) Фақат расмларни катталаштириш учун |
| 3 | Фойдаланувчи клавиатурадан ёшини ёзди. Бу қандай амал? А) Натижани чиқариш Б) Маълумотни киритиш C) Қийматларни таққослаш Д) Такрорлашни тугатиш |
| 4 | Дастур ҳисобланган йиғиндини экранда кўрсатди. Қандай амал бажарилди? А) Маълумот киритилди Б) Шарт текширилди C) Ўзгарувчи номланди Д) Натижа чиқарилди |
| 5 | Чизиқли алгоритмда буйруқлар қандай бажарилади? А) Ҳар сафар тасодифий тартибда Б) Берилган тартиб бўйича кетма-кет C) Фақат шарт рост бўлганда Д) Барчаси чексиз такрорланиб |
| 6 | Тармоқланиш, яъни бажариладиган йўлни танлаш нимага асосланади? А) Шартнинг рост ёки ёлғонлигига Б) Ўзгарувчи номининг узунлигига C) Экрандаги ёзув рангига Д) Буйруқдаги ҳарфлар катталигига |
| 7 | Бир хил амални белгиланган марта бажариш учун қайси тузилма мос? А) Фақат маълумот киритиш Б) Фақат натижа чиқариш C) Ўзгарувчига ном бериш Д) Такрорлаш, яъни сикл |
| 8 | Аввал х = 4, кейин х = х + 3 бажарилди. х нинг якуний қиймати нечага тенг? А) 3 Б) 4 C) 7 Д) 12 |
| 9 | 6 + 2 * 3 ифодаси қандай натижа беради? Бу ерда * кўпайтиришни билдиради. А) 12 Б) 24 C) 18 Д) 15 |
| 10 | а = 9 ва б = 4 бўлса, а – б натижасини топинг. А) 13 Б) 36 C) 4 Д) 5 |
| 11 | х = 5. Агар х > 3 бўлса, дастур “Катта”, акс ҳолда “Кичик” деб чиқаради. Экранда нима кўринади? А) Кичик Б) 3 C) Катта Д) 5 |
| 12 | х = 10 бўлганда х >= 10 шарти қандай баҳоланади? >= белгиси “катта ёки тенг” дегани. А) Ёлғон, чунки сонлар тенг Б) Рост, чунки тенглик ҳам қабул қилинади C) Фақат х 11 бўлса рост Д) х қиймати ўзгариб қолади |
| 13 | х = 7 бўлса, “х > 3 ва х < 10” шарти ҳақида қайси фикр тўғри? А) Ёлғон, чунки фақат биринчи қисм рост Б) Ёлғон, чунки фақат иккинчи қисм рост C) Ёлғон, чунки иккала қисм ҳам ёлғон Д) Рост, чунки иккала қисм ҳам рост |
| 14 | х = 2 бўлса, “х < 0 ёки х = 2” шарти қандай натижа беради? А) Ёлғон, чунки биринчи қисм ёлғон Б) Рост, чунки иккинчи қисм рост C) Ёлғон, чунки иккала қисм рост бўлиши шарт Д) Рост, чунки 2 нолдан кичик |
| 15 | х дастлаб 1 га тенг. х = х + 2 буйруғи уч марта бажарилса, якуний қиймат қанча бўлади? А) 7 Б) 3 C) 5 Д) 9 |
| 16 | с = 0. и навбат билан 1, 2, 3 қийматларини олади ва ҳар сафар с = с + и бажарилади. Охирида с нечага тенг? А) 3 Б) 5 C) 6 Д) 9 |
| 17 | и = 0. и < 3 экан, и = и + 1 такрорланади; шарт ҳар такрорлашдан олдин текширилади. Сикл неча марта бажарилади? А) 2 Б) 3 C) 4 Д) 0 |
| 18 | Рўйхат: [4, 7, 2]. Ўринлар 1 дан бошлаб саналса, иккинчи ўриндаги қиймат қайси? А) 4 Б) 2 C) 7 Д) 3 |
| 19 | Дастур икки соннинг йиғиндисини топиши керак, лекин натижа = а – б деб ёзилган. Қайси ўзгартириш хатони тузатади? А) Айириш белгисини кўпайтиришга алмаштириш Б) а ва б нинг ўрнини алмаштириш C) Натижани экранга икки марта чиқариш Д) Айириш белгисини қўшишга алмаштириш |
| 20 | Ташқи сикл икки марта бажарилади. Унинг ҳар бир такрорида ички сикл уч марта “Салом” деб чиқаради. Жами нечта “Салом” чиқади? А) 6 Б) 5 C) 3 Д) 2 |
Мураккаброқ саволларни қандай ечиш мумкин?
Дарров жавобга қараманг. Қуйидаги усуллар ҳисобни қоғозда текширишга ёрдам беради; аниқ натижаларни эса охирги жадвалдан топасиз.
Ўзгарувчи янгиланганда эски қиймат қаерга кетади?
8-саволда иккинчи буйруқнинг ўнг томонини аввал ҳисобланг. Бунинг учун х нинг ўша пайтдаги қийматини олинг, сўнг натижани х га ёзинг. Масалан, Азиз дафтаридаги баллни янгиласа, кейинги ҳисобда аввалги эмас, янгиланган баллдан фойдаланади.
“Ва” билан “ёки”ни қандай ажратиш мумкин?
13 ва 14-саволларда шартнинг ҳар бир қисмини алоҳида текширинг. “Ва” учун иккала қисм ҳам рост бўлиши керак. “Ёки”да эса камида биттаси рост бўлса етади; биринчи қисм ёлғон чиқиши билан текширишни тўхтатманг.
Сиклни қоғозда қандай кузатиш қулай?
16 ва 17-саволлар учун кичик жадвал тузинг: бир устунга такрорлашни, бошқасига ўзгарувчининг янги қийматини ёзинг. Шартни қачон текширишга эътибор беринг. Такрорлашдан олдин текшириладиган шарт ёлғон бўлса, навбатдаги амал бажарилмайди.
Ичма-ич сиклда ҳисобни қандай адаштирмаслик мумкин?
20-саволда ташқи сиклнинг ҳар бир такрори учун алоҳида қатор ажратинг. Ҳар қаторга ички сикл чиқарадиган ёзувларни белгиланг, кейин барчасини сананг. Бу усул ташқи ва ички такрорлаш сонларини шунчаки қўшиб юборишдан сақлайди.
Натижангизни баҳоланг
Ҳар бир тўғри жавоб учун бир балл беринг. Бу баҳолаш фақат шу тестдаги натижангизни кўрсатади.
- 0–7 та тўғри жавоб: асосларни қайта машқ қилинг. Маълумот киритиш, натижа чиқариш ва буйруқлар кетма-кетлигидан бошланг.
- 8–14 та тўғри жавоб: асосий тушунчаларни англаяпсиз. Хато қилган мисолларингизда ўзгарувчи қийматларини қадам-бақадам ёзинг.
- 15–20 та тўғри жавоб: бу саволлар доирасида билимингиз яхши. Энди сонларни ўзгартириб, ўхшаш масалаларни мустақил ечиб кўринг.
Кўп бериладиган саволлар
Алгоритм тестини компьютерсиз ечса бўладими?
Ҳа, барча саволларни қоғоз ва қалам билан ечиш мумкин. Ҳисоблаш буйруқларини берилган тартибда бажаринг, ҳар ўзгаришдан кейин янги қийматни ёзинг.
Бу саволларни ечиш учун дастурлаш тилини билиш керакми?
Йўқ, муайян дастурлаш тилини билиш талаб қилинмайди. Саволлардаги ёзувлар буйруқ, шарт ва такрорлаш мазмунини текширади; керакли белгилар матннинг ўзида тушунтирилган.
Хато жавобдан кейин нимани машқ қилган маъқул?
Хато қилган саволингиздаги амални кичикроқ мисолда такрорланг. Шартларда ҳар бир қисмни алоҳида текширинг, сиклларда эса ҳар такрорлашдан кейинги қийматни ёзиб боринг.
Тўғри жавоблар
| № | Жавоб | Нима учун? |
|---|---|---|
| 1 | А) | Алгоритм масалани ечишга олиб борадиган аниқ ва тартибли кўрсатмалардан тузилади. |
| 2 | C) | Ўзгарувчи қийматни ном билан сақлаб, ундан кейинги буйруқларда фойдаланишга ёрдам беради. |
| 3 | Б) | Клавиатура орқали дастурга қиймат бериш маълумот киритишдир. |
| 4 | Д) | Ҳисобланган қийматни экранда кўрсатиш натижани чиқаришдир. |
| 5 | Б) | Чизиқли алгоритм буйруқлари берилган кетма-кетликда бажарилади. |
| 6 | А) | Тармоқланишда бажариладиган йўл шарт натижасига қараб танланади. |
| 7 | Д) | Сикл бир амални ёки буйруқлар гуруҳини такроран бажаради. |
| 8 | C) | х нинг эски қиймати 4 га 3 қўшилади ва янги қиймат 7 бўлади. |
| 9 | А) | Аввал 2 билан 3 кўпайтирилади, сўнг 6 қўшилиб, 12 ҳосил бўлади. |
| 10 | Д) | 9 дан 4 айирилганда 5 қолади. |
| 11 | C) | 5 сони 3 дан катта бўлгани учун дастур “Катта” ёзувини чиқаради. |
| 12 | Б) | 10 сони 10 га тенг, шу сабабли “катта ёки тенг” шарти рост. |
| 13 | Д) | 7 сони ҳам 3 дан катта, ҳам 10 дан кичик бўлгани учун иккала қисм рост. |
| 14 | Б) | х нинг 2 га тенглиги рост бўлгани учун “ёки” билан боғланган шарт рост чиқади. |
| 15 | А) | х қиймати кетма-кет 3, 5 ва 7 га ўзгаради. |
| 16 | C) | Бошланғич 0 га навбат билан 1, 2 ва 3 қўшилиб, 6 ҳосил бўлади. |
| 17 | Б) | Амал и нинг 0, 1 ва 2 қийматларида бажарилади, и 3 бўлганда эса сикл тўхтайди. |
| 18 | C) | Санаш 1 дан бошланганда рўйхатнинг иккинчи ўрнида 7 туради. |
| 19 | Д) | Йиғиндини ҳисоблаш учун а ва б қўшилиши керак. |
| 20 | А) | Ҳар бир ташқи такрорлашда учта ёзув чиқади, шунинг учун жами 2 * 3 = 6 та бўлади. |