5-синф она тили 2-чорак тести товуш, сўз маъноси ва гап мавзуларини такрорлаш учун тузилган 20 та машқдан иборат. Ҳар саволда битта жавобни танланг, сўнг белгиларингизни охиридаги жавоблар билан солиштиринг. Мавзуларнинг чораклар бўйича тақсимоти дарсликка қараб фарқланиши мумкин, шунинг учун машқларни синфда ўтилган мавзулар билан таққослаб бажаринг.
5-синф она тили 2-чорак бўйича тест саволлари
Дастлаб товушлар, бўғинлар ва сўз маъноларига оид саволларни ишланг. Жавобларингизни дафтарга ёзиб боринг: бу охирида қайси мавзуни такрорлаш кераклигини аниқлашни осонлаштиради.
- Қайси қаторда унли товушни билдирувчи ҳарф берилган?
А) а
Б) б
C) с
Д) т - Ундош товушни билдирувчи ҳарфни топинг.
А) о
Б) и
C) м
Д) у - “Китоб” сўзида нечта унли товуш бор?
А) Битта
Б) Иккита
C) Учта
Д) Тўртта - Қайси ҳарфлар бирикмаси битта ундош товушни ифодалайди?
А) ст
Б) рт
C) лк
Д) ш - “Мактаб” сўзи бўғинларга тўғри ажратилган қаторни белгиланг.
А) ма-ктаб
Б) мак-таб
C) макт-аб
Д) м-актаб - “Кенг” сўзига зид маъноли сўзни топинг.
А) Тор
Б) Катта
C) Очиқ
Д) Узун - “Чиройли” сўзига маънодош бўлган сўз қайси?
А) Чаққон
Б) Баланд
C) Сокин
Д) Гўзал
Сўз маъноси ва сўроқларни ажратинг
Бу босқичда сўзнинг нимани англатишига эътибор беринг. Масалан, шахсни билдирган сўз билан унинг бажарган ҳаракати бир хил сўроққа жавоб бўлмайди.
- Қайси бирикмада ажратилган сўз ўз маъносида қўлланган?
А) Олтин куз
Б) Ширин сўз
C) Темир эшик
Д) Пўлат ирода - “Ким?” сўроғига жавоб бўладиган сўзни белгиланг.
А) Ўқитувчи
Б) Дафтар
C) Мактаб
Д) Дарахт - Ҳаракатни билдирган сўз қайси қаторда берилган?
А) Ҳовли
Б) Яшил
C) Олтита
Д) Югурди - “Мовий осмон” бирикмасида белгини билдирган сўзни топинг.
А) Бирикмада белгини билдирган сўз йўқ
Б) Осмон
C) Мовий
Д) Иккала сўз ҳам - “Нечта?” сўроғига жавоб бўладиган сўзни аниқланг.
А) Баланд
Б) Етти
C) Китоб
Д) Келди - “Сиз кутубхонага борасизми” гапи охирига қайси тиниш белгиси қўйилади?
А) Нуқта
Б) Вергул
C) Ундов белгиси
Д) Сўроқ белгиси
Гап ичидаги вазифаларни аниқланг
Энди сўзларни гап билан бирга ўқинг. Эга гап ким ёки нима ҳақида эканини билдиради, кесим эса у ҳақда нима дейилаётганини ифодалайди.
- “Малика китоб ўқиди” гапининг эгасини топинг.
А) Китоб
Б) Малика
C) Ўқиди
Д) Китоб ўқиди - “Болалар ҳовлида ўйнади” гапида кесим қайси сўз?
А) Ўйнади
Б) Болалар
C) Ҳовлида
Д) Болалар ҳовлида - Қайси гап бирор воқеа ҳақида хабар билдиради?
А) Дафтарингизни очинг.
Б) Дарс бошландими?
C) Дарс бошланди.
Д) Қандай чиройли манзара! - Кўплик қўшимчаси қатнашган сўзни белгиланг.
А) Китобни
Б) Китоблар
C) Китобга
Д) Китобдан - “Малика янги дафтар сотиб олди” гапида “янги” сўзи қайси сўзнинг белгисини билдиради?
А) Малика
Б) Олди
C) Дафтар
Д) Сотиб - “Илтимос, эшикни ёпинг” гапи мазмунига кўра қандай гап?
А) Дарак гап
Б) Сўроқ гап
C) Ҳис-ҳаяжон гап
Д) Буйруқ гап - “Боғда қизил гуллар очилди” гапида рангни билдирган сўзни топинг.
А) Қизил
Б) Боғда
C) Гуллар
Д) Очилди
Тўғри жавоблар
Ҳар бир тўғри жавоб учун бир балл белгиланг. Хато жавоб ёнига изоҳдаги таянч сўзни ёзсангиз, такрорлаш учун қисқа эслатма тайёр бўлади.
- А) “а” унли товушни билдиради, қолган вариантлардаги ҳарфлар эса ундош товушларни ифодалайди.
- C) “м” ундош товушни билдиради, “о”, “и” ва “у” эса унли товушлардир.
- Б) “Китоб” сўзида “и” ва “о” унлилари бор, демак, унда иккита унли товуш қатнашган.
- Д) “ш” икки ҳарф билан ёзилса ҳам, битта ундош товушни ифодалайди.
- Б) “Мактаб” сўзи “мак-таб” тарзида иккита бўғинга ажралади.
- А) “Тор” ва “кенг” қарама-қарши белгиларни билдиради, шу сабабли улар зид маъноли сўзлардир.
- Д) “Гўзал” ва “чиройли” яқин маънони ифодалагани учун маънодош сўзлардир.
- C) “Темир эшик” бирикмасида “темир” эшикнинг материалини бевосита билдиради, шунинг учун ўз маъносида қўлланган.
- А) “Ўқитувчи” шахсни билдиради ва “ким?” сўроғига жавоб бўлади.
- Д) “Югурди” сўзи бажарилган ҳаракатни англатади ва “нима қилди?” сўроғига жавоб бўлади.
- C) “Мовий” осмоннинг рангини, яъни белгисини билдиради.
- Б) “Етти” саноқни билдиради ва “нечта?” сўроғига жавоб бўлади.
- Д) Гапда савол берилгани учун унинг охирига сўроқ белгиси қўйилади.
- Б) Гапда китобни ўқиган шахс Малика бўлиб, бу сўз эга вазифасида келган.
- А) “Ўйнади” болаларнинг нима қилганини билдиради ва гапнинг кесими бўлиб келади.
- C) “Дарс бошланди” гапи воқеа ҳақида хабар беради, шу сабабли дарак гапдир.
- Б) “Китоблар” сўзидаги “-лар” қўшимчаси кўплик маъносини билдиради.
- C) “Янги” сўзи дафтарнинг белгисини билдиради ва у билан “янги дафтар” бирикмасини ҳосил қилади.
- Д) Гапда илтимос орқали бирор ҳаракатни бажаришга ундаш ифодалангани учун у буйруқ гапдир.
- А) “Қизил” гулларнинг рангини билдириб, “қандай?” сўроғига жавоб бўлади.
Натижангизни баҳоланг
Бу мезонлар ўзингизни текшириш учун таклиф қилинган; улар мактабдаги расмий баҳони алмаштирмайди.
- 0–9 та тўғри жавоб — асосларни такрорлаш босқичи. Унли ва ундошлар, бўғин ҳамда сўзларга бериладиган сўроқларни қайта машқ қилинг. Ҳар мавзуга ўзингиз иккита мисол топинг.
- 10–15 та тўғри жавоб — асосий тушунчалар шаклланган. Хатоларингиз қайси бўлимда кўплигини аниқланг. Айнан шу бўлимдаги жавобларнинг сабабини оғзаки тушунтириб кўринг.
- 16–20 та тўғри жавоб — мавзуларни яхши ўзлаштиргансиз. Билимингизни мустаҳкамлаш учун эга, кесим ва белгини билдирган сўз қатнашган гаплар тузинг.
Хато қилган саволингизга ўхшаш битта янги мисол тузинг ва жавобингизни изоҳланг: қоида мисолда қўлланганда яхшироқ тушунилади.
Кўп бериладиган саволлар
Бу тест мактабдаги 2-чорак назорат иши билан бир хилми?
Йўқ, бу такрорлаш учун тузилган машқ тестидир. Мактабдаги назорат саволлари ўтилган мавзулар ва ўқитувчи режасига қараб фарқланиши мумкин.
5-синф она тили 2-чорак тестини қандай тартибда ишлаган маъқул?
Саволларни аввал жавобларга қарамасдан, берилган тартибда бажаринг. Иккиланган саволингиз ёнига белги қўйинг ва текшириш пайтида унинг изоҳини диққат билан ўқинг.
Тўғри жавобни топсам ҳам, изоҳини ўқиш керакми?
Ҳа, изоҳ жавобни нима сабабдан танлаш кераклигини тушунишга ёрдам беради. Айниқса, тахмин билан топган жавобларингизни қайта кўриб, қоидага мос бошқа мисол келтиринг.