5-синф она тили 1-чорак тести товуш ва ҳарф, бўғин, сўз маъноси ҳамда гап ҳақидаги билимларни текшириш учун тузилди. Унда 5-синф ўқувчиларига мос 20 та савол бор; улар муайян дарсликдаги чорак режасига эмас, умумий билимларни такрорлашга мўлжалланган. Ҳар бир саволда битта жавобни танланг, сўнг танловларингизни саволлар тугаганидан кейинги жавоблар билан солиштиринг.
5-синф она тили 1-чорак бўйича тест саволлари
- Товушнинг ёзувдаги белгиси нима деб аталади?
А) Ҳарф
Б) Бўғин
C) Сўз
Д) Гап - Фақат унли ҳарфлар берилган қаторни топинг.
А) а, б, и, о, у, о’
Б) а, э, и, о, у, о’
C) а, э, м, о, у, о’
Д) а, э, и, о, т, о’ - Нутқ товушини қандай қабул қиламиз?
А) Уни ёзамиз ва ўқиймиз.
Б) Уни чизамиз ва бўяймиз.
C) Уни талаффуз қиламиз ва эшитамиз.
Д) Уни сатрдан сатрга кўчирамиз. - Гапнинг асосий белгиси қайси жавобда берилган?
А) Фақат битта ҳарфдан тузилади.
Б) Фақат нарсанинг номини билдиради.
C) Доим бир хил сўз билан бошланади.
Д) Тугалланган фикрни билдиради. - Дарак гап берилган қаторни белгиланг.
А) Сиз кутубхонага бордингизми?
Б) Биз кутубхонадан китоб олдик.
C) Китобни менга узатинг.
Д) Китобларни эҳтиёт қилинг. - Сўроқ гап охирига одатда қайси тиниш белгиси қўйилади?
А) Сўроқ белгиси
Б) Вергул
C) Икки нуқта
Д) Тире - Кучли ҳаяжон билан айтилган гап охирига мос белгини танланг: Қандай гўзал манзара…
А) Вергул
Б) Икки нуқта
C) Тире
Д) Ундов белгиси - “Китоб” сўзи бўғинларга тўғри ажратилган қаторни топинг.
А) кит-об
Б) к-итоб
C) ки-тоб
Д) кито-б - Уч бўғинли сўзни белгиланг.
А) Болалар
Б) Мактаб
C) Дафтар
Д) Қалам - Қайси бўлиниш сўзни сатрдан сатрга кўчириш қоидасига мос келмайди?
А) ки-тоб
Б) мак-таб
C) даф-тар
Д) о-на - Маънодош сўзлар жуфтлигини топинг.
А) Баланд — паст
Б) Чиройли — гўзал
C) Иссиқ — совуқ
Д) Китоб — дафтар - Қарама-қарши маъноли сўзлар қайси қаторда берилган?
А) Тез — чаққон
Б) Катта — улкан
C) Кенг — тор
Д) Тоза — озода - Қайси мисолда бир хил ёзилган сўзлар бошқа-бошқа маъноларни билдиради?
А) Катта ҳовли — улкан ҳовли
Б) Иссиқ сув — совуқ сув
C) Китоб олдим — дафтар олдим
Д) От кишнади — от сўз туркумидир - “Олтин” сўзи қайси бирикмада кўчма маънода келган?
А) Олтин узук
Б) Олтин танга
C) Олтин куз
Д) Олтин билагузук - “Малика ҳовлида гулларни суғорди” гапида ишни ким бажарган?
А) Малика
Б) Ҳовлида
C) Гулларни
Д) Суғорди - “Болалар мактабга бордилар” гапининг кесимини топинг.
А) Болалар
Б) Бордилар
C) Мактабга
Д) Мактаб - “Гуллар” сўзининг асоси ва қўшимчаси тўғри ажратилган жавобни белгиланг.
А) гу-ллар
Б) г-уллар
C) гул-лар
Д) гулл-ар - Мевалар саналган гапда вергул тўғри қўйилган қаторни топинг.
А) Саватда олма анор, ва узум бор.
Б) Саватда олма, анор ва узум бор.
C) Саватда олма, анор, ва, узум бор.
Д) Саватда олма анор ва, узум бор. - Сўзлар алифбо тартибида жойлашган қаторни белгиланг.
А) Дафтар, баҳор, китоб, мактаб
Б) Баҳор, китоб, дафтар, мактаб
C) Баҳор, дафтар, мактаб, китоб
Д) Баҳор, дафтар, китоб, мактаб - “Мен эртага кутубхонага …” гапини мазмунга мос тугатинг.
А) Бораман
Б) Бордим
C) Борган эдим
Д) Борганман
Тўғри жавоблар
- А) Ҳарф. Товушни ёзувда ифодалаш учун ҳарфдан фойдаланамиз.
- Б) а, э, и, о, у, о’. Бу қатордаги ҳарфларнинг барчаси унли товушларни ифодалайди.
- C) Уни талаффуз қиламиз ва эшитамиз. Товуш оғзаки нутққа тегишли бўлиб, уни айтамиз ва эшитамиз.
- Д) Тугалланган фикрни билдиради. Гап орқали хабар, савол, буйруқ ёки бошқа тугалланган фикр ифодаланади.
- Б) Биз кутубхонадан китоб олдик. Бу гап бажарилган иш ҳақида хабар беряпти.
- А) Сўроқ белгиси. Савол мазмунидаги гап охирига одатда сўроқ белгиси қўйилади.
- Д) Ундов белгиси. Берилган гапдаги кучли ҳаяжонни ёзувда ундов белгиси ифодалайди.
- C) ки-тоб. Сўз икки бўғиндан тузилган ва ҳар бир бўғинда биттадан унли бор.
- А) Болалар. Бу сўз бо-ла-лар тарзида уч бўғинга ажралади.
- Д) о-на. Бир ҳарфдан иборат бўғин сатр охирида ёлғиз қолдирилмайди, шунинг учун бу кўчириш нотўғри.
- Б) Чиройли — гўзал. Иккала сўз бир-бирига яқин маънони билдиради.
- C) Кенг — тор. Бу сўзлар бир-бирига зид маъноларни ифодалайди.
- Д) От кишнади — от сўз туркумидир. Биринчи гапдаги “от” ҳайвонни, иккинчисидаги эса сўз туркумини билдиради.
- C) Олтин куз. Бу бирикмада “олтин” металлни эмас, кузнинг сарғиш тусини образли ифодалайди.
- А) Малика. Гапда гулларни суғорган шахс Малика бўлиб, бу сўз эга вазифасида келган.
- Б) Бордилар. Кесим гапдаги иш-ҳаракатни билдиради ва бу гапда “нима қилдилар?” саволига жавоб бўлади.
- C) гул-лар. “Гул” сўзнинг асоси, “-лар” эса кўплик қўшимчасидир.
- Б) Саватда олма, анор ва узум бор. Саналаётган “олма” ва “анор” орасига вергул қўйилади, бир марта келган “ва” олдидан эса қўйилмайди.
- Д) Баҳор, дафтар, китоб, мактаб. Бу сўзларнинг бош ҳарфлари алифбода б, д, к, м тартибида келади.
- А) Бораман. “Эртага” келажак вақтни билдиргани учун гапга “бораман” шакли мос келади.
Тестдан дарсда ва уйда қандай фойдаланиш мумкин?
Дастлаб мустақил жавоб беринг. Жавоблар ёзилган бўлимни ёпиб туринг ва танлаган ҳарфларингизни дафтарга қайд этинг. Текшираётганда фақат хатолар сонини санаманг: нима учун бошқа вариантни танлаганингизни ҳам изоҳлаб кўринг.
- Дарсда: ўқитувчи жавоблар текширилгач, ўқувчилардан айрим танловларини қоида ёки мисол билан тушунтиришни сўраши мумкин.
- Ўйинда: навбат билан савол ўқинг; иштирокчи жавобини айтсин ва сабабини тушунтирсин, хато қилганларга эса қайта уриниб кўриш имконини беринг.
- Оилада: ота-она саволни ўқиб берсин, бола эса жавобни мустақил танласин; тушунарсиз сўзларни кейин бирга муҳокама қилинг.
Масалан, бўғин ва қўшимчани ажратишда адашсангиз, уларни алоҳида машқ қилинг. “Гуллар” сўзини бўғинларга ажратиш бошқа, унинг асоси билан қўшимчасини топиш бошқа вазифа: саволда айнан нима сўралганига қаранг.
Натижангизни баҳоланг
Ҳар бир тўғри жавоб учун бир балл беринг. Қуйидаги мезонлар ўзингизни текшириш учун таклиф қилинган, улар мактабдаги расмий баҳолаш ўрнини босмайди.
- 0–9 та тўғри жавоб — асосларни қайта машқ қилинг. Товуш ва ҳарф, унлилар, бўғин ҳамда гап турларидан бошланг; ҳар бир қоидага ўзингиз мисол ёзинг.
- 10–15 та тўғри жавоб — таянч билимлар бор. Хато кетган саволларни мавзулар бўйича ажратинг ва айнан ўша қоидаларни дарсликдан қайта ўқинг.
- 16–20 та тўғри жавоб — билимларингиз мустаҳкам. Энди жавоб вариантларига қарамасдан қоидасини тушунтиринг ва шу мавзуга янги мисол тузинг.
Кўп бериладиган саволлар
Бу тест барча дарсликлардаги биринчи чоракка айнан мосми?
Йўқ, саволлар муайян дарсликнинг биринчи чорак режасига айнан мослаштирилмаган. 5-синф она тили 1-чорак тестини ишлашдан олдин савол мавзуларини синфда ўтилган мавзулар билан солиштиринг.
Тестни ишлаётганда дарсликдан фойдаланиш керакми?
Билимингизни мустақил текширмоқчи бўлсангиз, дастлаб дарсликсиз ишланг. Жавобларни солиштиргач, адашган саволларингизга тегишли қоидаларни дарсликдан топиб ўқинг.
Хато жавобларни қандай қайта машқ қилса бўлади?
Ҳар бир хато ёнига тегишли қоидани қисқа ёзинг ва унга янги мисол топинг. Кейинги уринишда жавоб ҳарфини эслашга эмас, танловингизни тушунтиришга ҳаракат қилинг.