MS Office — matn yozish, jadvallarda hisob-kitob qilish va taqdimot tayyorlashga yordam beradigan dasturlar to’plami. Uning Word, Excel va PowerPoint dasturlari turli vazifalarni bajaradi. Maktab topshirig’i yoki kundalik ish uchun qaysi birini tanlashni oddiy misollar orqali ajratib olishingiz mumkin.
MS Office nima va nega dasturlari alohida?
Barcha ishni bitta dasturda bajarishga urinish noqulay. Masalan, insho yozishda gaplar va xatboshilar bilan ishlaysiz, xarajatlarni hisoblashda esa sonlarni taqqoslaysiz. Taqdimotda fikringizni ekranda qisqa va tushunarli ko’rsatishingiz kerak. Office dasturlari shu vazifalarga mos vositalarni taklif qiladi.
Ularning ayrim imkoniyatlari o’xshash: matn yozish, rasm qo’shish yoki jadval tuzish mumkin. Farq asosiy vazifada. Word matnli hujjatga, Excel hisob-kitobli jadvalga, PowerPoint esa tinglovchilarga ko’rsatiladigan sahifalarga qulayroq moslangan. Dastur tanlashdan oldin tayyor ishingiz qanday ko’rinishda bo’lishini o’ylab oling.
Word dasturida qanday ishlar qilinadi?
Word — matnli hujjatlar tayyorlash dasturi. Unda insho, referat, e’lon, ariza yoki taklifnoma yozishingiz mumkin. Hujjat deganda faqat rasmiy qog’ozni tushunmang: dars uchun tayyorlangan oddiy matn ham hujjat bo’ladi. Yozuvni saqlab, keyin yana tahrirlash yoki chop etishga tayyorlash mumkin.
Matnni o’qishga qulay qilish uchun sarlavha qo’yiladi, fikrlar xatboshilarga ajratiladi. Shrift — harflarning ko’rinishi; uning o’lchamini o’zgartirib, sarlavhani asosiy matndan ajratasiz. Qalin yozuv e’tiborni kerakli joyga tortadi. Ammo hamma gapni qalin yoki turli ranglarda yozsangiz, qaysi fikr asosiy ekanini ajratish qiyinlashadi.
Masalan, Malika maktab kutubxonasi haqida referat tayyorlayapti, deb tasavvur qiling. U Wordda sarlavha yozadi, matnini bo’limlarga ajratadi va mavzuga mos rasm joylaydi. Agar ishning asosiy qismi o’qiladigan matn bo’lsa, Worddan boshlash qulay. Tayyor hujjatni saqlashdan oldin mazmunini ham, yozuvdagi xatolarni ham tekshirib chiqing.
Excel hisob-kitobni qanday yengillashtiradi?
Excel — elektron jadvallar bilan ishlash dasturi. Undagi sahifa satr va ustunlarga bo’lingan: satrlar yon tomonga, ustunlar yuqoridan pastga davom etadi. Ular kesishgan katak katakcha deyiladi. Har bir katakchaga matn, son yoki hisoblash qoidasi yozishingiz mumkin.
Hisoblash qoidasi formula deb ataladi. Masalan, daftarlarning narxi va sonini alohida ustunlarga kiritsangiz, formula ularning jami qiymatini hisoblashga yordam beradi. Narx o’zgarsa, formulaga bog’liq natija ham qayta hisoblanadi. Bu qulay, lekin kiritilgan sonlarni baribir tekshirish kerak: noto’g’ri ma’lumotdan to’g’ri natija chiqmaydi.
Tasavvur qiling, Aziz sinf tadbiri uchun kerakli buyumlar ro’yxatini tuzyapti. U buyum nomi, miqdori va narxini jadvalga kiritadi, so’ng xarajatlarni jamlaydi. Natijalarni taqqoslash uchun diagramma — sonlarni ustunlar, chiziqlar yoki boshqa shakllarda ko’rsatadigan tasvir — tuzishi mumkin. Oddiy ro’yxat Wordda ham yoziladi, ammo sonlar ustida ishlash kerak bo’lsa, Excel qulayroq.
PowerPoint taqdimot uchun nimasi bilan qulay?
PowerPoint — taqdimot tayyorlash dasturi. Taqdimotdagi har bir alohida sahifa slayd deb ataladi. Slaydga sarlavha, qisqa matn, rasm, jadval yoki diagramma joylashtirish mumkin. Maqsad — aytadigan gapingizni to’liq ko’chirish emas, tinglovchiga asosiy fikrni ko’rsatish.
Masalan, Nodira suvning tabiatdagi aylanishini tushuntirmoqchi. U bir slaydda mavzuni tanishtiradi, keyingisida jarayonni chizma orqali ko’rsatadi, boshqa slaydda esa kuzatuv misolini beradi. Uzun matnni ekrandan o’qib berish o’rniga, qisqa yozuvga qarab o’z so’zlari bilan gapiradi. Shunda slayd nutqning o’rnini egallamaydi, unga yordam beradi.
Harakatli ta’sirlar va bezaklardan me’yorida foydalaning. Har bir yozuvning turlicha paydo bo’lishi diqqatni mavzudan chalg’itishi mumkin. Taqdimotni tugatgach, uni ekranda ko’rib chiqing: harflar aniqmi, rasm tushunarlimi, fon bilan yozuv ajralib turibdimi? O’zingizga tanish matn ham uzoqroqdan o’qishga noqulay bo’lishi mumkin.
Topshiriq uchun qaysi dasturni tanlash kerak?
Tanlovni ishning asosiy natijasiga qarab qiling. O’qituvchiga o’qish uchun matn topshirasizmi, hisoblangan jadval berasizmi yoki sinf oldida gapirasizmi? Bir mavzu uchun turli dasturlar kerak bo’lishi ham mumkin. Masalan, mahalladagi daraxtlar haqidagi loyiha yozma izoh, kuzatuv jadvali va og’zaki taqdimotdan iborat bo’lishi mumkin.
- Matn asosiy bo’lsa — Word: bayon, referat, e’lon yoki tushuntirish yozuvi tayyorlang.
- Sonlarni hisoblash kerak bo’lsa — Excel: xarajat, miqdor va kuzatuv natijalarini jadvalga kiriting.
- Tinglovchiga tushuntirsangiz — PowerPoint: asosiy fikrlarni slaydlar orqali ko’rsating.
Ishni saqlashga ham e’tibor bering. Fayl — kompyuterda nom bilan saqlanadigan hujjat yoki boshqa ma’lumot. Unga mazmunini bildiradigan nom qo’ying, masalan, Tabiat loyihasi. Qaysi papkaga saqlaganingizni eslab qoling va dasturdan chiqishdan oldin oxirgi o’zgarishlar saqlanganini tekshiring. Maktab topshirig’ida esa o’qituvchi so’ragan ko’rinishni oldindan aniqlashtiring.
Qiziqarli faktlar
- Wordda faqat matn emas, rasm va jadval ham joylashtirish mumkin.
- Excel katakchasida son bilan birga matn ham saqlanadi.
- Formulaga bog’langan son o’zgarsa, hisob natijasi ham o’zgarishi mumkin.
- Diagramma jadvaldagi sonlarni ko’z bilan taqqoslashga yordam beradi.
- PowerPoint slaydi nutqning to’liq matni bo’lishi shart emas: qisqa yozuv va tushunarli rasm ham yetarli bo’lishi mumkin.
Kichik mashq qilib ko’ring: maktabga kerakli buyumlar haqida Wordda izoh yozing, Excelda xarajat jadvalini tuzing, PowerPointda esa tanlovingizni tushuntiradigan slayd tayyorlang. Mashq oxirida qaysi dastur qaysi vazifani yengillashtirganini solishtiring. Shu yo’l bilan ularning farqini amalda ko’rasiz.
Ko’p beriladigan savollar
MS Office bilan Word bir xilmi?
Yo’q, Word — MS Office tarkibidagi dasturlardan biri. Office dasturlar to’plamining nomi, Word esa asosan matnli hujjatlar uchun xizmat qiladi. Excel va PowerPointning asosiy vazifalari boshqacha.
Jadvalni Wordda tuzgan yaxshimi yoki Excelda?
Bu jadvalda nima qilishingizga bog’liq. Matn orasiga dars jadvali yoki qisqa ro’yxat qo’shsangiz, Word yetarli bo’lishi mumkin. Sonlarni hisoblash, natijalarni taqqoslash va yangilab borish kerak bo’lsa, Excelni tanlang.
Referatni PowerPointda tayyorlasa bo’ladimi?
Yozma referat uchun odatda Word qulayroq, PowerPoint esa uni og’zaki tushuntirishga mos. Slaydlarga referatning butun matnini joylash o’qishni qiyinlashtiradi. Topshiriqda taqdimot so’ralgan bo’lsa, asosiy fikrlarni qisqartirib slaydlarga ajrating.
Bu dasturlarni o’rganishni qaysi biridan boshlash kerak?
Boshlash uchun o’zingizga kerak bo’lgan vazifani tanlang. Matn yozmoqchi bo’lsangiz Wordni, hisob-kitob qilmoqchi bo’lsangiz Excelni, mavzuni gapirib bermoqchi bo’lsangiz PowerPointni mashq qiling. Dastlab kichik topshiriqni tugatish barcha tugmalarni birdan o’rganishga urinishdan foydaliroq.