5-sinf uchun tabiiy fan test to’plami tabiat, o’simliklar, moddalar va oddiy tajribalar haqidagi 20 ta savoldan iborat. Har bir savolda bitta to’g’ri javob bor; avval variantlarni belgilang, keyin oxiridagi javoblar bilan tekshiring. Savollar osondan murakkabga qarab joylashtirilgan.
5-sinf uchun tabiiy fan test savollari: oson bosqich
Dastlab tanish bilimlarni esga oling. Har bir savolni oxirigacha o’qing: ba’zan javoblar orasidagi farqni bitta so’z belgilaydi.
- O’simlik tuproqdan suv va unda erigan moddalarni asosan qaysi qismi orqali oladi?
A) Ildizi orqali
B) Guli orqali
C) Mevasi orqali
D) Urug’i orqali - Quyidagi narsalardan qaysi biri odatdagi xona sharoitida qattiq holatda bo’ladi?
A) Idishdagi suv
B) Shardagi havo
C) Hovlidagi tosh
D) Stakandagi sut - Atrofimizdagi narsalarning rangi va shaklini qaysi sezgi a’zosi yordamida ko’ramiz?
A) Quloq yordamida
B) Ko’z yordamida
C) Burun yordamida
D) Til yordamida - Yer sayyorasi qaysi osmon jismi atrofida aylanadi?
A) Oy atrofida
B) Mars atrofida
C) Venera atrofida
D) Quyosh atrofida - Muz eriganda qanday o’zgarish yuz beradi?
A) Suyuq suv gazga aylanadi
B) Qattiq suv suyuqlikka aylanadi
C) Suyuq suv qattiqlashadi
D) Suv bug’i suyuqlikka aylanadi - Oddiy magnit quyidagi buyumlardan qaysi birini o’ziga tortadi?
A) Temir mixni
B) Yog’och qalamni
C) Shisha stakanni
D) Qog’oz varaqni - Havoning haroratini o’lchash uchun qaysi asbobdan foydalaniladi?
A) Chizg’ichdan
B) Tarozidan
C) Soatdan
D) Termometrdan
Tabiat hodisalari va tirik organizmlar: o’rta bosqich
Endi faqat nomni bilish yetmaydi. Hodisa qanday yuz berishini o’ylang va javobingizni ichingizda bir jumla bilan tushuntirib ko’ring.
- Oy kechasi yorug’ ko’rinishining asosiy sababi nima?
A) Oy yuzasida olov yonadi
B) Oy o’zidan yorug’lik chiqaradi
C) Oy Quyosh nurini qaytaradi
D) Oy Yer havosini yoritadi - Yashil o’simlik yorug’lik yordamida oziq modda hosil qilishi qanday ataladi?
A) Fotosintez
B) Bug’lanish
C) Muzlash
D) Eruvchanlik - Inson nafas olganda havodagi kislorodning qonga o’tishida qaysi a’zo asosiy vazifani bajaradi?
A) Oshqozon
B) Buyrak
C) Ichak
D) O’pka - Suvning tabiatdagi aylanishini qaysi ketma-ketlik to’g’ri ifodalaydi?
A) Yog’in yog’adi, suv toshga aylanadi, tosh bug’lanadi
B) Bulut paydo bo’ladi, suv yo’qoladi, havo qattiqlashadi
C) Suv bug’lanadi, bulut hosil bo’ladi, yog’in yog’adi
D) Suv muzlaydi, muz tuproqqa aylanadi, tuproq bug’lanadi - Bir chimdim osh tuzi bir stakan suvda aralashtirilsa, odatda nima kuzatiladi?
A) Tuzning hammasi yuzada suzib qoladi
B) Tuz erib, suvda tarqaladi
C) Tuz suvni darhol muzlatadi
D) Tuz yirik toshga aylanadi - Yorug’lik yo’liga qalin kitob qo’yilganda uning orqasida nega soya hosil bo’ladi?
A) Kitob yorug’lik manbaiga aylanadi
B) Kitob atrofdagi havoni muzlatadi
C) Kitob yorug’likni ko’paytiradi
D) Kitob yorug’lik o’tishini to’sadi - Yopiq idishdagi iliq suv ustiga tutilgan sovuq qopqoqning ichki tomonida nega tomchilar paydo bo’ladi?
A) Qopqoqdagi metall erib tushadi
B) Suv bug’i sovib, suyuqlikka aylanadi
C) Suv bug’i qattiq tuzga aylanadi
D) Qopqoq ichidagi havo yonadi
Kuzatish va tajribalar: murakkabroq bosqich
Bu savollarda vaziyatni tasavvur qiling. Tajriba haqidagi savolni yechayotganda nima o’zgargani va nimalar bir xil qolganiga e’tibor bering.
- Bir xil namlangan ikkita ro’mol bir xil haroratdagi joyga yoyildi. Biri shamolda, ikkinchisi havosi harakatsiz joyda turibdi. Qaysi natija kutiladi?
A) Shamoldagi ro’mol tezroq quriydi
B) Havosi harakatsiz joydagi ro’mol tezroq quriydi
C) Ikkala ro’mol ham albatta muzlaydi
D) Shamoldagi ro’molning namligi ortadi - Xonada yonma-yon turgan metall va yog’och buyumning harorati bir xil. Metall qo’lga nega sovuqroq tuyulishi mumkin?
A) Metall yorug’likni yog’ochdan kam qaytargani uchun
B) Yog’och qo’lga issiqlik ishlab chiqargani uchun
C) Metall qo’ldagi issiqlikni tezroq o’tkazgani uchun
D) Metallning ichida doimo muz bo’lgani uchun - Ko’pchilik urug’larning unib chiqishi uchun qaysi sharoitlar zarur?
A) Faqat quruq qum va yorqin chiroq
B) Yetarli namlik, havo va mos harorat
C) Faqat kuchli shamol va sovuq suv
D) Havo kirmaydigan idish va quruqlik - Batareya, sim, lampochka va kalitdan tuzilgan elektr zanjirida kalit ochildi. Boshqa qismlar soz bo’lsa, lampochka nega o’chadi?
A) Batareya bir zumda yo’qoladi
B) Simlar yorug’likni yutib yuboradi
C) Zanjir uzilib, elektr toki o’tmaydi
D) Lampochka ichiga havo to’planadi - Qum va osh tuzi aralashmasini ajratish uchun qaysi ketma-ketlik mos keladi?
A) Aralashmani magnit bilan yig’ib, keyin elash
B) Quruq aralashmani siqib, keyin sovitish
C) Aralashmani faqat muzlatib, keyin chayqatish
D) Suv qo’shib tuzni eritish, suzish, so’ng suvni bug’latish - Yorug’likning nihol o’sishiga ta’sirini tekshirish uchun qaysi tajriba adolatli taqqoslash beradi?
A) Bir xil nihollarni bir xil sug’orib, faqat yorug’lik sharoitini o’zgartirish
B) Turli nihollarga turlicha suv berib, turli joylarda o’stirish
C) Bir niholni sug’orib, ikkinchisini suvsiz va qorong’ida qoldirish
D) Bir niholni issiqda, boshqasini sovuqda turli tuproqda o’stirish
To’g’ri javoblar
Javoblaringizni tartib bilan solishtiring. Faqat harfni tekshirish bilan cheklanmang: izohni o’qib, nima sababdan shu variant to’g’ri ekanini ham tushunishga harakat qiling.
- A) Ildiz o’simlikka tuproqdagi suv va unda erigan moddalarni olishga yordam beradi.
- C) Tosh qattiq jism bo’lib, odatdagi sharoitda o’z shaklini saqlaydi.
- B) Ko’z yordamida narsalarning rangi, shakli va joylashuvini ko’ramiz.
- D) Yer Quyosh atrofida aylanadi, Oy esa Yerning tabiiy yo’ldoshidir.
- B) Erish paytida muz qattiq holatdan suyuq holatga o’tadi.
- A) Magnit temirni tortadi, shu sababli temir mix unga yaqinlashadi.
- D) Termometr haroratni o’lchaydi, tarozi esa jismning massasini aniqlashga xizmat qiladi.
- C) Oy o’zidan yorug’lik chiqarmaydi, uning yuzasi Quyosh nurini qaytaradi.
- A) Fotosintez — yashil o’simliklarning yorug’lik yordamida oziq modda hosil qilish jarayoni.
- D) O’pkada nafas bilan kirgan havodagi kislorod qonga o’tadi.
- C) Bug’langan suv havoda sovib mayda tomchilar yoki muz kristallarini hosil qiladi, ular bulutlarda to’planadi va yog’in bo’lib tushishi mumkin.
- B) Oz miqdordagi osh tuzi suvda erib tarqaladi, lekin yo’q bo’lib ketmaydi.
- D) Qalin kitob yorug’likni o’tkazmagani uchun uning orqasida soya paydo bo’ladi.
- B) Suv bug’ining sovib suyuqlikka aylanishi kondensatsiya deyiladi va qopqoqdagi tomchilar shunday hosil bo’ladi.
- A) Harakatlanayotgan havo nam ro’mol yuzasidan suvning bug’lanishini tezlashtiradi.
- C) Metall issiqlikni yog’ochga qaraganda yaxshiroq o’tkazgani uchun qo’l undan tezroq issiqlik yo’qotadi.
- B) Urug’ning unishi uchun namlik, nafas olishga havo va mos harorat kerak.
- C) Kalit ochilganda zanjir uziladi va lampochka orqali elektr toki o’tmaydi.
- D) Tuz suvda eriydi, qum suzgichda qoladi, tuz esa ajratilgan suv bug’langach qoladi.
- A) Faqat yorug’likni o’zgartirish uning ta’sirini boshqa sharoitlar ta’siridan ajratib kuzatishga yordam beradi.
Natijangizni baholang
Har bir to’g’ri javob uchun bir ball bering. Bu tabiiy fan test natijasi mashq uchun mo’ljallangan, maktabdagi rasmiy baho o’rnini bosmaydi.
- 0–7 ta to’g’ri javob — boshlang’ich bosqich. O’simlik qismlari, moddalarning holatlari va o’lchov asboblarini takrorlang; keyin oson savollarni yana yeching.
- 8–14 ta to’g’ri javob — bilimlar shakllanmoqda. Xato qilgan savollaringizni mavzularga ajrating va har bir hodisaga kundalik hayotdan misol toping.
- 15–20 ta to’g’ri javob — yaxshi tayyorgarlik. Endi javob variantlariga qaramasdan, tanlovingiz sababini o’z so’zlaringiz bilan tushuntirib ko’ring.
Xato chiqqan savol yoniga to’g’ri harfnigina emas, uning sababini ham yozing: keyingi safar aynan shu izoh sizga yordam beradi.
Ko’p beriladigan savollar
Bu test 5-sinfdagi barcha tabiiy fan mavzularini qamrab oladimi?
Yo’q, savollar tanlangan asosiy mavzularni tekshiradi. Sinfda o’tilgan bo’limlar bilan solishtiring va bu yerda uchramagan mavzularni darsligingizdan alohida takrorlang.
Testni yechayotganda darslikdan foydalanish kerakmi?
O’zingizni tekshirmoqchi bo’lsangiz, avval darsliksiz javob bering. Natijani tekshirgach, tushunarsiz savollarni darslik yordamida tahlil qiling.
Tajriba haqidagi savollarni uyda bajarish shartmi?
Yo’q, savollarga javob berish uchun tajribalarni bajarish shart emas. Elektr jihozlari yoki qizdirish bilan bog’liq ishlarni mustaqil sinamang; ularni o’qituvchi yoki kattalar nazoratida o’rganing.