5-синф математика 2-чорак тести 20 та саволдан иборат бўлиб, бешинчи синф ўқувчиларига ҳисоблаш, касрлар ва содда масалалар бўйича ўзини текширишга ёрдам беради. Ҳар бир саволда битта тўғри жавобни танланг, сўнг танловларингизни саҳифа охиридаги жавоблар билан солиштиринг. Бу мустақил машқ учун тузилган тест: уни мактабингизда иккинчи чоракда ўтилган мавзулар билан таққослаб ишланг.
5-синф математика 2-чорак бўйича тест саволлари
Дафтарингизга савол рақами ва танлаган ҳарфингизни ёзиб боринг. Ҳисоблашни қоғозда бажаринг: фақат жавобни белгилаш эмас, ечим йўлини топиш ҳам фойдали.
| № | Савол ва жавоб вариантлари |
|---|---|
| 1 | 348 + 127 йиғиндисини топинг. А) 475 Б) 465 C) 485 Д) 575 |
| 2 | 900 дан 368 ни айирсангиз, қанча қолади? А) 542 Б) 632 C) 532 Д) 538 |
| 3 | 24 та қаламнинг ҳар биридан 6 тадан олинса, жами нечта қалам бўлади? А) 124 Б) 144 C) 140 Д) 134 |
| 4 | 864 : 8 ифоданинг қийматини ҳисобланг. А) 18 Б) 180 C) 118 Д) 108 |
| 5 | 3/8 касрнинг сурати қайси сон? А) 8 Б) 3 C) 5 Д) 11 |
| 6 | 4/11 + 3/11 йиғиндиси нимага тенг? А) 7/11 Б) 7/22 C) 1/11 Д) 12/11 |
| 7 | 9/13 дан 5/13 ни айиринг. А) 14/13 Б) 4/26 C) 5/13 Д) 4/13 |
| 8 | 3/7 ва 5/7 касрлар орасига қандай белги қўйилади? А) > Б) = C) < Д) + |
| 9 | 18 + 6 × 4 ифоданинг қиймати қанча? А) 42 Б) 96 C) 48 Д) 28 |
| 10 | (72 − 24) : 6 ифодасини ҳисобланг. А) 68 Б) 12 C) 8 Д) 6 |
| 11 | 7 нинг квадрати, яъни 7 × 7 нечага тенг? А) 14 Б) 21 C) 42 Д) 49 |
| 12 | 3600 метрни километр ва метрда ифодаланг. А) 36 км Б) 3 км 600 м C) 3 км 60 м Д) 360 км |
| 13 | х + 175 = 420 тенгламада х ни топинг. А) 595 Б) 255 C) 245 Д) 235 |
| 14 | 9 × х = 216 тенгламанинг ечими қайси? А) 27 Б) 207 C) 25 Д) 24 |
| 15 | Томонлари 8 см ва 5 см бўлган тўғри тўртбурчакнинг периметри қанча? А) 26 см Б) 40 см C) 13 см Д) 18 см |
| 16 | Тўғри тўртбурчакнинг бўйи 12 см, эни 7 см. Унинг юзини топинг. А) 38 квадрат см Б) 84 квадрат см C) 19 квадрат см Д) 74 квадрат см |
| 17 | Саватдаги 48 та олманинг 3/4 қисми тарқатилди. Нечта олма тарқатилган? А) 12 та Б) 16 та C) 32 та Д) 36 та |
| 18 | Азиз ҳар бири 4000 сўмдан 5 та дафтар олди ва сотувчига 25 000 сўм берди. У қанча қайтим олади? А) 4000 сўм Б) 5000 сўм C) 6000 сўм Д) 20 000 сўм |
| 19 | 2400 − 1440 : 12 ифоданинг қийматини аниқланг. А) 80 Б) 120 C) 2280 Д) 2520 |
| 20 | Бир сонни 6 га кўпайтириб, натижага 48 қўшилганда 180 ҳосил бўлди. Ўйланган сон нечага тенг? А) 22 Б) 38 C) 30 Д) 132 |
Мураккаброқ топшириқларни қандай ечиш керак?
Жавоблар жадвалини очишдан олдин қийин туюлган саволларга яна бир бор қайтинг. Қуйидаги мисолларда бошқа сонлар ишлатилган, шунинг учун усулни тушуниб, тестдаги ҳисобни ўзингиз давом эттира оласиз.
Бир хил махражли касрларда нима ўзгаради?
Махраж — каср чизиғи остидаги сон. У бутун нечта тенг қисмга бўлинганини билдиради; сурат эса шу қисмлардан нечтаси олинганини кўрсатади. Масалан, 2/9 + 4/9 ифодада тўққиздан иккита бўлакка яна тўртта бўлак қўшилади: натижа 6/9 бўлади.
Махражни қўшманг. Бир хил махражли касрларни қўшиш ва айиришда фақат суратлар устида амал бажаринг, махражни эса ўзгаришсиз ёзинг.
Амаллар тартибини қаердан бошлаш керак?
Қавс бўлса, аввал унинг ичидаги амални бажаринг. Қавссиз ифодада кўпайтириш ва бўлиш қўшиш ҳамда айиришдан олдин келади: масалан, 30 − 12 : 3 ифодада дастлаб 12 ни 3 га бўласиз, кейин 30 дан 4 ни айирасиз.
Ҳар бир оралиқ натижани ёзинг. Айниқса, 19-саволдагидек кўп хонали сонлар қатнашган ифодада бу усул амал тартибини йўқотмасликка ёрдам беради.
Периметр билан юзни қандай ажратиш мумкин?
Периметр — шаклнинг барча томонлари узунликлари йиғиндиси. Юза эса шакл эгаллаган жойнинг катталигини билдиради. Масалан, бўйи 6 см, эни 4 см бўлган тўғри тўртбурчакнинг периметри 20 см, юзи эса 24 квадрат см бўлади.
Дафтарга кичик чизма чизинг. Атрофини ўраш учун керакли узунлик сўралса, периметрни; ички қисмини қоплаш ҳақида гап кетса, юзни топасиз.
Соннинг каср қисмини қандай топамиз?
Соннинг каср қисмини топишда аввал уни махражга бўлинг, кейин суратга кўпайтиринг. Масалан, 35 та гулнинг 2/5 қисмини топиш учун 35 : 5 = 7, ундан кейин 7 × 2 = 14 деб ҳисоблайсиз.
Масала матнини диққат билан ўқинг. Тарқатилган миқдор сўралган бўлса, топилган каср қисми жавоб бўлади; қолган миқдор сўралса, уни жами сондан айириш керак.
Натижангизни баҳоланг
Ҳар бир тўғри жавоб учун бир балл ажратинг. Қуйидаги мезон мустақил машқ натижасини тушунишга хизмат қилади, мактабдаги расмий баҳони алмаштирмайди.
- 17–20 та тўғри жавоб: асосий усулларни яхши қўллаяпсиз. Хато чиққан саволларни текшириб, айнан қайси қадамда адашганингизни топинг.
- 11–16 та тўғри жавоб: кўп топшириқларни бажара олдингиз. Хатоларни мавзулар бўйича ажратинг: касрлар, амаллар тартиби ёки геометрик ҳисоблашлардан қайси бири кўпроқ машқ талаб қилаётганини кузатинг.
- 0–10 та тўғри жавоб: оддий мисоллардан бошлаб такрорлаш фойдали. Қўшиш, айириш, кўпайтириш ва бўлишни мустаҳкамлаб, кейин мураккаброқ топшириқларга қайтинг.
Кўп бериладиган саволлар
Тестни калкуляторсиз ишлаш керакми?
Ўзингизни текшириш учун тестни аввал калкуляторсиз ишланг. Жавобларни солиштиргандан кейин ҳисобингизни калкулятор билан текширишингиз мумкин, аммо хатонинг сабабини ёзма ечимдан изланг.
Бу саволлар мактабдаги иккинчи чорак назоратига айнан мос келадими?
Айнан мос келиши кафолатланмайди: бу 5-синф учун мустақил машқ тўпламидир. Ўқитувчингиз белгилаган мавзулар ва дарсликдаги ўтилган бўлимларни асос қилиб олинг.
Хато ишланган саволларни қандай такрорлаган маъқул?
Аввал хато саволни жавобга қарамасдан қайта ечинг. Сўнг шу усулдаги, лекин сонлари бошқа мисол тузинг ва натижани текширинг; зарур бўлса, тушунмаган қадамингизни ўқитувчидан сўранг.
Тўғри жавоблар
Танлаган ҳарфларингизни жадвал билан солиштиринг. Тўғри вариантдан ташқари, изоҳни ҳам ўқинг: у ҳисоблаш йўлингизни текширишга ёрдам беради.
| № | Жавоб | Қисқа изоҳ |
|---|---|---|
| 1 | А) 475 | 348 га 100 ва кейин 27 қўшилса, 475 ҳосил бўлади. |
| 2 | C) 532 | 900 − 368 = 532, текшириш учун 532 га 368 қўшилса, 900 чиқади. |
| 3 | Б) 144 | 24 ни 6 га кўпайтирганда 144 ҳосил бўлади. |
| 4 | Д) 108 | 108 × 8 = 864 бўлгани учун бўлинма 108 га тенг. |
| 5 | Б) 3 | Каср чизиғининг устида турган 3 сони суратдир. |
| 6 | А) 7/11 | Махражлар тенг бўлгани учун 4 ва 3 қўшилади, 11 эса ўзгармайди. |
| 7 | Д) 4/13 | Суратлар айирмаси 9 − 5 = 4 бўлади, махраж 13 қолади. |
| 8 | C) < | Махражлар тенг бўлганда сурати кичик каср кичик бўлади, шу сабабли 3/7 < 5/7. |
| 9 | А) 42 | Аввал 6 × 4 = 24 ҳисобланади, кейин 18 + 24 = 42 топилади. |
| 10 | C) 8 | Қавс ичидаги 72 − 24 = 48 натижа 6 га бўлинса, 8 чиқади. |
| 11 | Д) 49 | Соннинг квадрати унинг ўзига кўпайтмаси бўлиб, 7 × 7 = 49. |
| 12 | Б) 3 км 600 м | 3000 метр 3 километрга тенг, ундан ортган қисм эса 600 метрдир. |
| 13 | C) 245 | Номаълум қўшилувчини топиш учун 420 дан 175 айирилади ва 245 олинади. |
| 14 | Д) 24 | Номаълум кўпайтувчи 216 ни 9 га бўлиш орқали топилади. |
| 15 | А) 26 см | Тўғри тўртбурчакнинг периметри 8 + 5 + 8 + 5 = 26 см бўлади. |
| 16 | Б) 84 квадрат см | Тўғри тўртбурчакнинг юзи бўйи билан эни кўпайтмасига тенг: 12 × 7 = 84. |
| 17 | Д) 36 та | 48 та олманинг 3/4 қисмини топиш учун 48 : 4 × 3 = 36 ҳисобланади. |
| 18 | Б) 5000 сўм | Дафтарлар 4000 × 5 = 20 000 сўм туради, демак, 25 000 − 20 000 = 5000 сўм қайтим қолади. |
| 19 | C) 2280 | Аввал 1440 : 12 = 120 топилади, кейин 2400 − 120 = 2280 ҳисобланади. |
| 20 | А) 22 | Тескари амаллар билан аввал 180 − 48 = 132, кейин 132 : 6 = 22 топилади. |