Odam anatomiyasi testi tananing tuzilishi va a’zolarning vazifalariga oid 20 ta savoldan iborat bo’lib, 10–16 yoshli maktab o’quvchilari hamda kattalarga mo’ljallangan. Har bir savolda bitta to’g’ri javob bor. Tanlagan harflaringizni yozib boring va barcha savollarni tugatgach, ularni javoblar bo’limi bilan solishtiring.
Odam anatomiyasi bo’yicha test savollari
Dastlab tanish a’zolarni eslang. Kundalik hayotda sezib turadigan yurak urishi, nafas olish va tana harakati haqidagi bilimlaringiz bu savollarda yordam beradi.
- Qonni tomirlar bo’ylab haydaydigan a’zo qaysi?
A) Yurak
B) Oshqozon
C) Buyrak
D) Jigar - Nafas olganda havo tarkibidagi kislorodning qonga o’tishi asosan qaysi a’zoda kechadi?
A) Qizilo’ngachda
B) Oshqozonda
C) O’pkada
D) Buyrakda - Bosh miya tananing qaysi qismida joylashgan?
A) Ko’krak qafasida
B) Bosh suyagi bo’shlig’ida
C) Qorin bo’shlig’ida
D) Chanoq bo’shlig’ida - Skeletning asosiy vazifalaridan biri nima?
A) Ovqatni kimyoviy parchalash
B) Siydik hosil qilish
C) Qonga kislorod o’tkazish
D) Tanaga tayanch bo’lish - Tananing tashqi yuzasini qoplab, uni tashqi ta’sirlardan himoya qiladigan a’zoni toping.
A) Mushak
B) Teri
C) Tog’ay
D) Suyak - Tirsak qo’lning qaysi qismlari tutashgan joyida joylashgan?
A) Yelka va bilak orasida
B) Bilak va qo’l panjasi orasida
C) Kurak va o’mrov suyagi orasida
D) Qo’l kafti va barmoqlar orasida
A’zolar va ularning o’zaro bog’lanishi
Endi a’zolarni alohida emas, bir tizimning qismlari sifatida tasavvur qiling. Masalan, yutilgan ovqat ketma-ket bir necha a’zodan o’tadi; ularning tartibini eslash ikki savolni farqlashga yordam beradi.
- Oshqozon qaysi a’zolar tizimiga kiradi?
A) Nafas olish tizimiga
B) Qon aylanish tizimiga
C) Nerv tizimiga
D) Ovqat hazm qilish tizimiga - Qonni filtrlab, siydik hosil qiladigan juft a’zolar qaysilar?
A) O’pkalar
B) Ko’zlar
C) Buyraklar
D) Quloqlar - Kekirdak qaysi tizimning bir qismi?
A) Nafas olish tizimining
B) Ovqat hazm qilish tizimining
C) Siydik ajratish tizimining
D) Tayanch-harakat tizimining - Ovqat oshqozondan keyin bevosita qayerga o’tadi?
A) Qizilo’ngachga
B) Ingichka ichakka
C) Yo’g’on ichakka
D) Og’iz bo’shlig’iga - Qizilo’ngachning asosiy vazifasini belgilang.
A) Havoni o’pkaga o’tkazish
B) Qonni yurakka olib kelish
C) Ovqatni halqumdan oshqozonga o’tkazish
D) Siydikni buyrakdan qovuqqa o’tkazish - Qovurg’alar hosil qiladigan ko’krak qafasi qaysi a’zolarni himoya qiladi?
A) Oshqozon va ichaklarni
B) Buyrak va qovuqni
C) Bosh miya va orqa miyani
D) Yurak va o’pkalarni - Orqa miya qayerda joylashgan?
A) Qizilo’ngach ichida
B) Ko’krak suyagi ichida
C) Umurtqa pog’onasi kanalida
D) Qorin bo’shlig’ida
Tuzilish va vazifani farqlashga oid savollar
Bu qismda nomi yoki vazifasi bir-biriga yaqin tuzilmalar uchraydi. Variantlarni shoshmay o’qing: tomirlarda qonning yo’nalishiga, pay va boylamlarda esa ular nimani birlashtirishiga e’tibor bering.
- Diafragma — nafas olishda qatnashadigan mushak — qaysi bo’shliqlarni ajratib turadi?
A) Og’iz va burun bo’shliqlarini
B) Bosh suyagi bo’shlig’i va umurtqa kanalini
C) Burun bo’shlig’i va halqumni
D) Ko’krak va qorin bo’shliqlarini - Arteriyalarda qon qaysi yo’nalishda oqadi?
A) Yurakdan a’zolar tomon
B) A’zolardan yurak tomon
C) Faqat o’pkadan yurak tomon
D) Faqat buyrakdan yurak tomon - Venalarning qonni tashishdagi vazifasi qaysi javobda to’g’ri berilgan?
A) Qonni faqat yurakdan o’pkaga olib boradi
B) Qonni a’zolardan yurakka olib keladi
C) Qonni faqat yurakdan buyrakka olib boradi
D) Qonni faqat yurakdan miyaga olib boradi - Aorta — yirik arteriya — yurakning qaysi bo’limidan boshlanadi?
A) O’ng bo’lmachadan
B) Chap bo’lmachadan
C) O’ng qorinchadan
D) Chap qorinchadan - O’pkadagi alveolalar, ya’ni mayda havo pufakchalarining asosiy vazifasi nima?
A) Havoni tovushga aylantirish
B) Ovqatni mayda qismlarga ajratish
C) Havo bilan qon o’rtasida gaz almashinuvini ta’minlash
D) Qonni tomirlar bo’ylab haydash - Skelet mushagining suyak bilan birikishida qaysi tuzilma qatnashadi?
A) Bo’g’im tog’ayi
B) Pay
C) Tish emali
D) O’pka pufakchasi - Bo’g’imdagi boylamlar asosan qaysi tuzilmalarni bir-biriga biriktiradi?
A) Suyaklarni
B) Mushakni teriga
C) Nervni mushakka
D) Terini suyakka
To’g’ri javoblar
Odam anatomiyasi testini tugatgan bo’lsangiz, javoblaringizni tekshiring. Har bir to’g’ri javob uchun bir ball bering; xato javob yoniga esa eslab qolishingiz kerak bo’lgan so’zni yozing.
- A) Yurak — u qisqarib, qonni qon tomirlari bo’ylab haydaydi.
- C) O’pka — unda nafas bilan kirgan havodagi kislorod qonga o’tadi.
- B) Bosh suyagi bo’shlig’i — bosh miya shu yerda joylashgan va suyaklar uni himoya qiladi.
- D) Tanaga tayanch bo’lish — skelet tana shaklini saqlash va uni tutib turishda qatnashadi.
- B) Teri — u tananing tashqi yuzasini qoplab, himoya vazifasini bajaradi.
- A) Yelka va bilak orasida — tirsak qo’lning shu ikki qismi tutashgan joyda joylashgan.
- D) Ovqat hazm qilish tizimi — oshqozonda ovqat hazm bo’lishi davom etadi.
- C) Buyraklar — ular qonni filtrlab, siydik hosil qiladi.
- A) Nafas olish tizimi — kekirdak havoni bronxlar tomon o’tkazadi.
- B) Ingichka ichak — oshqozondan chiqqan ovqat uning boshlang’ich qismiga o’tadi.
- C) Ovqatni halqumdan oshqozonga o’tkazish — qizilo’ngach shu yo’lda ovqatni siljitadi.
- D) Yurak va o’pkalar — bu a’zolar ko’krak qafasida joylashgan.
- C) Umurtqa pog’onasi kanali — orqa miya umurtqalar hosil qilgan shu kanalda joylashadi.
- D) Ko’krak va qorin bo’shliqlari — diafragma ularning orasida joylashgan mushakdir.
- A) Yurakdan a’zolar tomon — arteriyalar qonni yurakdan olib ketadi.
- B) A’zolardan yurakka — venalar qonni yurakka qaytarib olib keladi.
- D) Chap qorincha — aorta yurakning shu bo’limidan boshlanadi.
- C) Gaz almashinuvini ta’minlash — alveolalarda kislorod qonga, karbonat angidrid esa qondan havoga o’tadi.
- B) Pay — u skelet mushagini suyakka biriktiradi.
- A) Suyaklar — bo’g’im boylamlari suyaklarni bir-biriga biriktirib, bo’g’imni mustahkamlashga yordam beradi.
Natijangizni baholang
Quyidagi darajalar faqat shu mashqdagi natijangizni baholash uchun berilgan; ular maktab bahosi o’rnini bosmaydi.
- 0–9 ta to’g’ri javob: asoslarni takrorlash bosqichi. A’zolarning nomi, joylashuvi va asosiy vazifasini darslikdagi rasmlar bilan birga ko’rib chiqing.
- 10–15 ta to’g’ri javob: yaxshi tayyorgarlik. Xatolar qaysi mavzuda to’planganini aniqlang: ovqat yo’li, qon aylanishi yoki tayanch-harakat tizimini alohida takrorlang.
- 16–20 ta to’g’ri javob: puxta bilim. Endi to’g’ri variantni tanlash bilan cheklanmay, qolgan variantlar nega mos kelmasligini ham tushuntirib ko’ring.
Adashgan savolingiz uchun kichik chizma chizing: a’zoning yoniga uning nomi va vazifasini yozish quruq javob harfini yodlashdan ko’ra mazmunni tushunishga yordam beradi.
Ko’p beriladigan savollar
Odam anatomiyasi testi qaysi sinf uchun mos?
Test 10–16 yoshli o’quvchilar va asosiy bilimlarini tekshirmoqchi bo’lgan kattalar uchun mos. Muayyan sinfga qat’iy bog’lanmagan: hali o’tilmagan mavzu uchrasa, uni darslik yordamida o’rganib chiqishingiz mumkin.
Arteriya bilan venani qanday farqlash kerak?
Ularni qonning yurakka nisbatan oqish yo’nalishi orqali farqlang: arteriya yurakdan olib ketadi, vena yurakka olib keladi. Daftarga yurak rasmini chizib, ikki tomonga yo’nalgan strelkalar qo’ysangiz, bu farq aniqroq ko’rinadi.
Testni qayta ishlaganda javoblarni yodlab olmaslik uchun nima qilish kerak?
Harflarni emas, tanlovingiz sababini aytib bering. Masalan, pay haqidagi savolda faqat javobni belgilamay, u qaysi ikki tuzilmani biriktirishini izohlang. Keyin variantlarni yopib, savolga mustaqil javob yozing.